کد خبر: 83377
A

حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا زائری، پژوهشگر و کارشناس برجسته دین می‌گوید: برخی از متولیان رسمی امور دینی در کشور گمان می‌کنند که ترویج زبان فارسی در قرآن، احادیث، ادعیه، مناجات و سایر شئون مناسکی مختلف عبادی ما باعث ضعیف شدن جایگاه اصل اعتقادات و آسیب دیدن ارتباط معنوی مردم می‌شود که این خود برداشت اشتباهی است. ما نمی‌گوییم کسی که به زبان عربی مسلط است، آن را رها کند بلکه راجع به مخاطبی صحبت می‌کنیم که از زبان عربی بیگانه است و نمی‌تواند از آن استفاده کند در واقع داریم جای خالی را پُر می‌کنیم.

به گزارش دیده بان ایران؛ بحث ما بر این است آن کسی که با قرآن ارتباط ندارد، ولی با زبان فارسی می‌تواند ارتباط برقرار کند، چرا او را از این فرصت و ظرفیت محروم کنیم؟! این نکته‌ای است که در حال حاضر مورد غفلت است. برخی ترس و نگرانی بی جایی دارند که با ترویج قرآن، دعا و مناجات به زبان فارسی یا تأکید بر مضامین فارسی احادیث و روایات آسیبی به مسایل دینی، اعتقادی و ارزشی مردم وارد شود.

هنوز که هنوز ما در تلویزیون یک مناجات پیراسته‌ای بعد از نماز به زبان فارسی فراگیر نمی‌بینیم، همه مناجات‌ها و دعا‌ها بعد از اذان و مناسبت‌های مذهبی که پخش می‌شود به زبان عربی است. البته ترجمه آن نوشته می‌شود، اما شاید خیلی متفاوت باشد که این حس و حال را به زبانی که مخاطب می‌فهمد و با آن ارتباط برقرار می‌کند، منتقل کنیم.

تغییر زبان مناجات و دعا از عربی به فارسی طبیعتاً موضوع بسیار مهم، حساس و ظریفی است و حتماً باید راجع به آن فکر کنیم؛ اساس حرف من این است که ما نمی‌توانیم نسبت به این موضوع بی اعتنا باشیم و چشم خود را ببندیم، واقعیت این است که در حال حاضر بسیاری از جوانان و نسل جدید ما این بیگانگی و ناآشنایی را بروز می‌دهند.

متن گفت وگو با محمدرضا زائری را درادامه می خوانید:

* شما معتقدید که فضا و محیط اجتماعی و رفتارهای روزمره و عملکرد عمومی ما با حقیقت و زبان قرآنی و دینی فاصله بسیار زیادی دارد و حتی مصادیق و نشانه های آن در سطح رفتار و عملکرد مردم و مسئولان مشهود است، منظورتان از زبان قرآن چیست و چرا این فاصله و شکاف روز به روز در حال افزایش است؟

برای حل هر مشکلی باید ابتدا واقعیت را پذیرفت و آن مشکل را درک کرد. براساس اطلاعات دقیق، مطالعه میدانی و تحقیق و پژوهش باید ابتدا به اصل مشکل اعتراف کنیم؛ اعتراف به اینکه مردم ما با زبان قرآنی فاصله دارند؛ این مساله، عجیب و غریب و پنهانی نیست و اعتراف به آن هم موجب نقصان و عیب و ایرادی در اصل اعتقاد و موضع ما نمی شود و نباید از این اعتراف ترسید.

کافی است به مطالعات، اطلاعات و آمار آموزش و پرورش که در زمینه علاقه مندی دانش آموزان و نوجوانان به درس عربی در دروه دبیرستان صورت گرفته، نگاهی کنید و متوجه شوید میزان یادگیری زبان عربی در چه سطح پایینی قرار دارد. حتی میزان آشنایی دانشجویان در سطوح عالی نیز با زبان عربی در سطح پایینی است. معمولاً در آزمون های کارشناسی ارشد و دکتری و کسانی که رتبه های برتر کارشناسی ارشد هستند حتی در رشته های علوم انسانی این وضعیت بسیار ناخوشایند است.

از سوی دیگر در دهه های اخیر پیوند زدن بیش از اندازه مسایل اعتقادی و دینی مردم به حاکمیت و نهادهای رسمی مجموعاً باعث شده که یک فضای منفی به وجود آید و هر جا که اسم قرآن، حدیث، دعا و مسایل اعتقادی به میان می آمد ناخودآگاه مردم یک تصویر رسمی و حاکمیتی از آن پیدا کردند؛ همه این مسایل باعث شده که فاصله بین مردم و زبان قرآن به وجود آید و این شکاف و فاصله جدی ترین مساله ما در حوزه ارتباطات محتوایی مردم با مفاهیم دینی است که باید برای آن چاره ای بیاندیشیم.

* یکی از راهکارها برای انس بیشتر مردم با قرآن را منوط به این امر می دانید که زبان عربی به شکل مطلوب، شایسته و سزاواری ترویج یابد تا زمان خواندن قرآن به درک و فهمی از معنای آن نیز برسیم، تاکنون چه میزان در این زمینه به موفقیت رسیدیم و چه اشکالاتی تا به امروز مانع از ترویج این رویکرد شده است؟

دو مساله باعث می شود که مردم به آموزش و فراگیری زبان روی آورند، اولین مساله نیاز و کاربرد است کما اینکه شما می بینید در سال های گذشته که چین آرام آرام به یک قدرت اقتصادی تبدیل شد میزان علاقه و گرایش مردم به آموزش زبان چینی هم افزایش پیدا کرد، در واقع باید نیاز و کاربردی وجود داشته باشد تا مردم به سمت یک زبان بروند. نکته دوم هم علاقه است، در واقع هژمونی دولت آمریکا و کشورهای غربی باعث شد که انگاره ای و تصویری از خود در کشورهای خاورمیانه و شرقی ایجاد کنند تا علاقه و فراگیری زبان انگلیسی بیشتر شد.

ما در مورد زبان عربی هیچ یک از این دو را نداشتیم، نظام آموزشی رسمی هم متأسفانه به دلایل مختلف بسیار ناشیانه و ضعیف عمل کرده است که اکنون زمان بحث در مورد آن نیست؛ زبان عربی بسیار ضعیف و نامطلوب و به شکل غیر دقیقی آموزش داده شده و همین مساله باعث شده که مردم همان حداقلی را هم که می توانستند فرا نگیرند. از جهت بحث های تکنیکی و فنی آموزش هم ظرافت ها و دقت هایی وجود دارد که در حوزه های علمیه ما هم مراعات نمی شود لذا می بینید که حتی روحانیون برجسته ما در بالاترین سطوح وقتی به ملاقات، کنفرانس و جلسه علمی با طرف مقابل خود تشریف می برند امکان ارتباط و برقراری ارتباط، گفت وگو و مکالمه به زبان عربی را ندارند حتی طلبه های ما متون عربی روز را بعضاً نمی توانند بخوانند یا به آن زبان بنویسند.

طبیعتاً عدم ارتباط و تماس هم در این زمینه موثر است. به هر حال ما شرایطی داریم که ارتباطات گسترده و تعامل و رفت و آمد و مسافرت زیاد هم وجود ندارد هر چند که فضای مجازی آرام آرام قدری این خلاء را پُر می کند و به شکل ناخواسته با افرادی از کشورهای دیگر در فضای مجازی مرتبط می شویم و طبیعتاً آرام آرام با آن زبان ارتباط برقرار می کنیم، اما به هر حال خلاء آموزش حرفه ای و دقیق و مناسب وجود دارد.

در طول سال های گذشته خود من بارها چه در حوزه ترویج و تبلیغ و چه در حوزه آموزش با نهادهای مختلفی که دست اندرکار این حوزه بودند یا با آن مرتبط بودند، پیشنهادات متعددی را برای ترویج آموزش مناسب زبان عربی ارایه دادم، از تأسیس یک شبکه تلویزیونی برای کودکان و نمایش انیمیشن های شاد و جذاب کودکانه به زبان عربی تا شیوه ها و مدل های آموزشی تخصصی در نهادهای تعلیم و تربیت به شکل رسمی، اما معمولاً توجه چندانی به این حساسیت و ظرافت و اهمیت نشده است، به دلیل اینکه کسانی که مسئول این حوزه هستند توجه چندانی نداشتند که وقتی ما اساس دین خود را بر پایه زبان عربی داریم و تمام پیام های تبلیغات دینی به زبان عربی ارایه می دهیم، این زبان باید اولاً محبوب و مرغوب و مطلوب باشد و ثانیاً زبان فراگیری باشد وگرنه این اختلال ارتباطی بین ما و مخاطب به وجود می آید.

* بارها بیان کردید که برای فهم معنای و پیام قرآن می توان آیات را به زبان فارسی خواند؛ اما این تغییر گویا تابویی است که بنا نیست شکسته شود. اگر فارسی خواندن آیات قرآن در انتقال پیام بسیار موثر است، چرا این تابو شکسته نمی شود؟ کدام نهاد و متولی باید در این موضوع پیش قدم شود؟

دو مشکل وجود دارد، یک مشکل اینکه برخی از متولیان رسمی امور دینی در کشور گمان می کنند که ترویج زبان فارسی در قرآن، احادیث، ادعیه، مناجات و سایر شئون مناسکی مختلف عبادی ما باعث ضعیف شدن جایگاه اصل اعتقادات و آسیب دیدن ارتباط معنوی مردم می شود که این خود برداشت اشتباهی است. ما نمی گوییم کسی که به زبان عربی مسلط است، آن را رها کند بلکه راجع به مخاطبی صحبت می کنیم که از زبان عربی بیگانه است و نمی تواند از آن استفاده کند در واقع داریم جای خالی را پُر می کنیم.

بحث ما بر این است آن کسی که با قرآن ارتباط ندارد، ولی با زبان فارسی می تواند ارتباط برقرار کند، چرا او را از این فرصت و ظرفیت محروم کنیم!؟ این نکته ای است که در حال حاضر مورد غفلت است. برخی ترس و نگرانی بی جایی دارند که با ترویج قرآن، دعا و مناجات به زبان فارسی یا تأکید بر مضامین فارسی احادیث و روایات آسیبی به مسایل دینی، اعتقادی و ارزشی مردم وارد شود.

نکته دوم این است که متأسفانه مواد و محتوای جذاب و مناسبی نداریم مثلاً اگر در عاشورا مقتل را به زبان عربی می خواندیم، امروز به یک مقتل به زبان فارسی با زبان آهنگین و مناسب برای اجرا در محافل و هیئات مذهبی نیازمندیم. معتقدم چنین تغییر رویکردی در مورد قرآن و احادیث نیز ضروری است.

خوشبختانه ۳ سال پیش ترجمه آقای ملکی از قرآن کریم منتشر شد که ترجمه بسیار روان، امروزی، جذاب و اثرگذاری است. همین ترجمه باعث شد افراد بسیاری که شاید خیلی هم ارتباطی با قرآن نداشتند علاقه مند به این کتاب شوند و با آن ارتباط برقرار کنند البته هر مخاطبی اقتضای خود را دارد.

چند روز پیش فردی به من پیغام داد: «ترجمه آقای خرمشاهی از قرآن که سال ۷۶ به من دادید، باعث شد که من با قرآن آشتی کنم و ارتباط برقرار نمایم» یادم افتاد که دوستی داشتم که می گفت با قرآن نمی توانم ارتباط برقرار کنم و ترجمه ها جواب نمی داد و من ترجمه آقای خرمشاهی که آن زمان تازه منتشر شده بود را به آن معرفی کردم. می خواهم بگویم برخی از مخاطبان این نیاز و اقتضا را دارند.

ما هنوز هم در ایام ماه مبارک رمضان ترجمه جذاب از دعای ابوحمزه و افتتاح که سیدمهدی شجاعی منتشر کردند را در تلویزیون و رسانه های عمومی ترویج نمی کنیم تا مخاطب بتواند شیرینی و لذت مناجات در شب های ماه مبارک رمضان را با این مضامین عالی و اثرگذار برقرار کند. یا ترجمه صحیفه سجادیه که آقای موسوی گرمارودی منتشر کردند و بسیار ترجمه جذاب و خوش خوان و اثرگذاری است و چندان به مردم معرفی نشده است. در مورد نهج البلاغه و باقی متون روایی هم دقیقاً این اتفاق افتاده است.

مسیحیت یک تجربه ای دارد که معتقدم در این زمینه از ما موفق تر بودند و آن اینکه بسیاری از شئون عبادی و دینی را برای نزدیک شدن به مخاطب به زبان محلی تبدیل کردند. البته مسیحیت از این مساله آسیب هم دیده و آن چندپارگی و افتراقی است که به وجود آمده است؛ به همین جهت ما در مورد نماز به زبان فارسی تشکیک و تردید می کنیم، فقهای ما اصرار دارند که زبان عربی باشد که به جای خود محفوظ و درست است، اما بسیاری از شئون دیگر را می توان به زبان فارسی برگرداند مثلاً مناجات های بعد از نماز؛ هنوز که هنوز ما در تلویزیون یک مناجات پیراسته ای بعد از نماز به زبان فارسی فراگیر نمی بینیم، همه مناجات ها و دعاها بعد از اذان و مناسبت های مذهبی که پخش می شود به زبان عربی است.

البته ترجمه آن نوشته می شود اما شاید خیلی متفاوت باشد که این حس و حال را به زبانی که مخاطب می فهمد و با آن ارتباط برقرار می کند، منتقل کنیم. من هنوز آرزو و حسرت این را دارم که شب جمعه صدا و سیما به جای اینکه متن عربی با ترجمه زیرنویس از دعای کمیل منتشر کند، یک ترجمه روان، اثرگذار و دقیق را جایگزین نماید.

* این انس در مناجاتی که به زبان فارسی برای ائمه اطهار(ع) از جمله امام رضا(ع) خوانده می شود، کاملاً محسوس است.

بله دقیقاً… همان شعری که از مرحوم چایچیان باقی مانده و آقای کریمخانی به زیبایی و جذابیت آن را اجرا کردند چقدر روی دلهای مردم اثر می گذارد، اگر فرض کنید به جای این می خواستیم از یک شعر عربی استفاده کنیم یا صرفاً متن دعاها را به زبان عربی بخوانیم، شاید این جذابیت فعلی را نداشت البته من ادعا ندارم که حرف آخر را می شود زد، طبیعتاً این موضوع بسیار مهم، حساس و ظریف است و حتماً باید راجع به آن فکر کنیم؛ اساس حرف من این است که ما نمی توانیم نسبت به این موضوع بی اعتنا باشیم و چشم خود را ببندیم، واقعیت این است که در حال حاضر بسیاری از جوانان و نسل جدید ما این بیگانگی و ناآشنایی را بروز می دهند.

به هر حال هستند کسانی که به دفاتر ازدواج مراجعه می کنند و تقاضای اجرای خطبه عقد آرایایی به زبان فارسی دارند یا هستند کسانی که در سفره هفت سین خود قرآن نمی گذارند، حتی اگر این تعداد کم هم باشد به نظر من موضوع بسیار حساس و مهمی است که باید به آن توجه کرد. نهادهای دینی و متولیان امور مذهبی و روحانیت نمی توانند نسبت به این نشانه ها بی اعتنایی کنند.

* قرآن در قالب های مختلف درس های بسیاری برای زندگی بشر دارد که قطعاً استفاده از این درس ها در متن زندگی سبب انس بیشتر با قرآن خواهد شد، سوالم این است که تا چه میزان در مصداقی کردن آیات قرآن در جامعه و زندگی موفق بودیم؟

به نکته بسیار دقیقی اشاره کردید. اساساً قرآن برای انسان سازی آمده است؛ تعبیری که مرحوم حضرت امام(ره) و نگاهی که همه فقها و علمای ما دارند، این است که این کتاب(قرآن) آمده تا زندگی روزمره مردم را شکل دهد. سنت پیامبر اکرم(ص) و خاندان رسالت روایات پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) همه برای این است که زندگی روزمره و حیات اجتماعی و فردی مردم را سامان دهد و هدایت کند.

طبیعتاً باید این ارتباط به وجود آید و این پیام منتقل شود تا اثر بگذارد. در گذشته شاید این آموزش ها و تربیت ها به شکل قهری در خانواده و روابط درون خانواده اتفاق می افتاد و سبک زندگی از طریق نسل های گذشته منتقل می شد، اما نسل جدید و دوران و زندگی جدید به گونه ای است که این پیام ها باید از طریق رسانه منتقل شوند در واقع رسانه جایگزین نظام سنتی در انتقال مفاهیم و ارزش ها شده و ما چاره ای نداریم جز اینکه پیام هایمان را در قالب رسانه ای و با ابزار جدید و در فضای جدید به مخاطب منتقل کنیم.

مخاطبی که بخش عمده ای از وقت روز خود را با ویدیو، گیم ها و بازی های کامپیوتری می گذراند و روز به روز هم این مدل در حال قوی تر، جذاب تر و اثرگذارتر شدن است. ما نمی توانیم با پیام های سنتی انتظار داشته باشیم که مخاطب جذب کنیم به همین دلایل ناچاریم از قالب های جدید برای انتقال پیام خدا استفاده کنیم.

* در ماه رمضان امسال شما به همراه گروهی اقدام جدیدی تحت عنوان «باغ رمضان» انجام دادید و علاوه بر فارسی خواندن آیات قرآن، برخی از پیام های قرآن را به صورت مصداقی با حضور اقشار مختلف مردم به تصویر کشیدید. اقداماتی مانند باغ رمضان چه تأثیرات مثبتی در انس گیری مردم با قرآن و پیام های قرآنی دارد؟

تلاش برنامه «باغ رمضان» بر این بود که در حوزه مفاهیم قرآن، حدیث و روایت ویدیوهایی را تولید کند؛ جدای از محتوایی که در متن برنامه استفاده و به آن پرداخته می شود، خوشبختانه این ویدیوها مورد استقبال گسترده ای قرار گرفته است چون دو نکته در ساخت این ویدیو ها بسیار جدی مدنظر بود، نکته اول اینکه قرآن و حدیث را در متن زندگی مردم نشان دهد. ما همیشه عادت کردیم یک روحانی و یک نفر که ریش و چهره مذهبی دارد با یک زبان عربی و غلیظ، آیه ای از قرآن را می خواند، اما واقعیت این است خانمی که حجاب ندارد و آقایی که کرواتی است و آدم معمولی که مغازه دار، کارمند و راننده است و اطلاعات مذهبی هم ندارد به همین اندازه مخاطب قرآن و حدیث است.

در این ویدیوها تلاش شد که یک مغازه دار و یک راننده تاکسی و خانم خانه دار و معلم مدرسه ابتدایی را نشان دهیم که در حال قرائت قرآن و حدیث اما به زبان فارسی هستند، و نکته دوم هم اینکه عین آن مضامین را ما به زبان فارسی می شنویم و جالب اینجاست که یکی از بازخوردهای جذابی که در این چند روز داشتیم این بود که برخی به صراحت می پرسند واقعاً این حدیث بود که انقدر روان و ساده و عادی شنیدیم!

چون همیشه مخاطب این انتظار را داشته و عادت کرده که مضامین قرآن و حدیث را به شکل بسیار سنگین و متتن و در عبارت بسیار دشواری بشنود گویی در یک هاله ای از جدیت و رسمیت همیشه با آن برخورد کردیم. در حالی که این مضامین، مضامینی هستند که خداوند می خواستند به گوش همین مخاطب عادی و معمولی برسد و انتظار خداوند این بوده که این مخاطب با این مفاهیم ارتباط برقرار کند.

تعبیر نورانی امام رضا(ع) بسیار صریح، روشن و شفاف است که فرمودند: برای زنده نگاه داشتن مکتب، حرف های خوب ما را به گوش مردم برسانید، اگر مردم این حرف ها را بشنوند، خود از ما پیروی و تبعیت خواهند کرد» مشکل این است که متأسفانه نهادهای مختلف و طلاب، روحانیون، حوزه علمیه، صدا و سیما و معلم حزب الهی و انقلابی و مدعی که قرار بوده در هر دوره و زمانی تعبیر آیه شریفه قرآن که می فرماید: «این پیام را یاد بگیریم وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ به زبان مخاطب برای آنها منتقل کنیم» شواهد نشان می دهد به وظیفه و رسالت خود عمل نکردیم. برنامه «باغ رمضان» تلاش دارد که این شکاف و فاصله را به اندازه خود پر کند و پیشنهادی دهند و الگویی معرفی کند. البته طبیعتاً این برنامه یا حرکت هم باید نقد، بررسی و اصلاح شود تا بتواند اثرگذارتر باشد و بیشتر جواب بگیرد.

* در ویدیوهای منتشر شده چهره های شناخته شده کشور حضور دارند، حضور این چهره ها و انتقال آیات و پیام قرآن از طریق این افراد، در راستای ترویج قرآن در میان مردم چه میزان موثر است؟

یکی از اقداماتی که در مورد قرائت ترجمه قرآن صورت گرفت، این بود که برخی از خانم هایی که بازیگر سینما هستند و مخاطب با آنان آشنایی دارد، متن ترجمه فارسی قرآن را بخوانند، به طور طبیعی مخاطب اولاً برایش جذاب تر است و توجه آنان بیشتر جلب می شود. ثانیاً فردی مانند خانم شبنم قلی خانی که بازیگر نقش مریم مقدس در مجموعه تلویزیونی مشهور است، وقتی آیاتی از سوره مریم را می خواند برای مخاطب اثرگذارتر و در خاطر و حافظه او ماندگارتر خواهد بود.

طبیعتاً وقتی این ویدیوها منتشر می شود، یک پیام ضمنی هم با خود دارد که لزوماً قرآن کریم برای خانم های چادری و مذهبی نیست یا لزوماً قرآن کریم برای افرادی که سبقه و ظاهر و شمایل مذهبی دارند، نیست بلکه این قرآن برای طیف های مختلف است. اتفاقاً ما باید تلاش کنیم قرآن را از زبان کسانی بشنویم که حتی انتظار نداریم قرآن بخوانند؛ اولین نتیجه این اقدام آن است که می تواند دایره گسترده تر و گستره وسیع تر مخاطب را برای پیام های قرآنی دعوت کند.

* به دلیل شیوع کرونا امسال مجالس قرآنی به طور جمعی برگزار نمی شود و اکثر محافل قرآن خوانی یا مراسم مذهبی به صورت مجازی است، شرایط متفاوت ماه رمضان امسال و ظرفیت به وجود آمده از آن را چگونه می توان به یک فرصت تبدیل کرد به گونه ای که حاصل آن انس بیشتر مردم با قرآن باشد؟

شاید شرایط و اقتضائاتی که پس از فراگیری ویروس کرونا پیش آمد در بطن و متن خود می تواند فرصت هایی را هم رقم بزند گرچه به ظاهر تهدید دیده می شود و طبیعتاً شرایط ناگوار و تلخی را برای همه کسانی هم به وجود آورده که انس و الفتی با زیارتگاه ها و مساجد داشتند، مخصوصاً در ماه مبارک رمضان این فاصله و دوری طبیعتاً تلخ و ناگوار است اما اولاً خود آنها در فضای مجازی و در ارتباطات تصویری و رادیویی در حال کسب تجربه جدیدی هستند و ثانیاً مخاطبینی که شاید به طور طبیعی علاقه و عادتی به رفتن به مساجد نداشتند، می توانند از این فرصت بهره بگیرند، از این جهت ماه مبارک رمضان در سال جاری اهمیت دو چندانی دارد و وظایف، رسالت و مسئولیت نهادهای مربوط مانند سازمان تبلیغات اسلامی، صدا و سیما و نهادهایی این چنینی را دو چندان می کند که از این فرصت بتوانند به درستی استفاده کنند تا مخاطبان مخصوصاً کسانی که شاید به هر دلیل با این مفاهیم و ارزش ها قهر کردند با دین و مفاهیم دینی ارتباط، آشنایی و انس بیشتری پیدا کنند.

برای من بسیار عجیب است که ما در حدیث قدسی از قهر کردن مردم با خدا حرف می زنیم، ولی مسئولین و روحانیت ما جرأت ندارند به این مساله اعتراف کنند یعنی خداوند پذیرفته که برخی از مردم با او قهر هستند و به دنبال آشتی دادن آنهاست، اما مسئولین ما نمی پذیرند. پیامبر اکرم(ص) پذیرفته و تلاش می کند که مردم را با خدا آشتی دهد؛ اما مسئولین ما قبول نمی کنند؛ اهل بیت(ع) و خاندان رسالت به این مساله اعتراف می کنند و زندگی خود را وقف این کردند که مردم را با خدا آشتی دهند، اما مسئولین ما قبول نمی کنند و می گویند چنین چیزی وجود ندارد!

ما ابتدا باید اعتراف کنیم که بخشی از مردم به هر دلیل با خدا، پیامبر(ص)، اهل بیت(ع) و ارزش های دینی قهر هستند. شاید یکی از دلایل این قهر عدم آشنایی است یا اینکه از مدعیان این ارزش ها مسایل ناخوشایندی دیدند. ما باید تلاش کنیم اکنون که این فرصت مجازی به وجود آمده و می توانیم با آنان ارتباط برقرار کنیم، این ارتباط شکل بگیرد.

اگر آنان تاکنون به مسجد نمی آمدند، اکنون مسجد می تواند در فضای مجازی به خانه های آنها برود. حتماً باید این فرصت را قدر بدانیم و مسئولیت بزرگ خودمان برای رساندن پیام خدا به آنان را انجام دهیم. در حدیث قدسی آمده که خداوند به حضرت موسی(ع) فرمود: «موسی حب الی الا خلقی؛ منِ خدا را محبوب مردم کن و کاری کن مردم منِ خدا را دوست داشته باشند.» حضرت موسی(ع) سوال کرد که چطور این کار را انجام دهم، خداوند فرمود: ذکرهم بآلای؛ نعمت ها، ارزش ها، درخشش ها، الطاف، محبت ها و خوبی های مرا به مردم یادآوری کن.» امروز هم این مسئولیت ما و مسئولیت نهادهای ذی ربط از دفاتر مراجع و حوزه های علمیه تا صدا و سیما و سازمان تبلیغات و وزارت ارشاد و امور مساجد است که این رسالت را انجام دهیم. باید بپذیریم که بخشی از مردم با ما قهر هستند، اگر این مساله را پذیرفتیم آن زمان تلاش می کنیم تا راه های آشتی را پیدا کنیم.

* با توجه به شرایط مردم جامعه ایران که هم با فشار اقتصادی رو به رو هستند و هم شیوع کرونا سبب شده، در نگرانی و اضطراب بیشتری روزها را سپری کنند، توجه به کدام آموزه قرآن پیش از پیش نیازمند است و باید در اولویت قرار گیرد و تدوین و تبیین شود؟

اولین مساله ای که در قرآن کریم به شدت بر روی آن تأکید می شود، جنبه محبت، رحمانیت، لطف و عنایت خداوند است. مردم باید کسی را دوست داشته باشند تا صدا و پیام او را بشنوند و به سمت او قدم بردارند لذا در اولویت اول باید جنبه هایی از قرآن را به مردم بیشتر یادآوری کنیم که انس، الفت و محبت آنان را با خدا زیادتر می کند. در قدم های بعد نوبت به احکام و مسایل اعتقادی و اخلاقی و سایر آموزه های قرآن خواهد رسید.

اگر کسی با قرآن ارتباط برقرار کرد، باقی را خودش فرا خواهد گرفت، مانند تعبیر معروفی که «ما اگر به مردم ماهیگیری یاد دهیم، خودشان بعداً ماهی می گیرند، اما اگر هر روز هم به آنان ماهی برسانیم هیچ وقت از ما بی نیاز نخواهند بود و یک روز هم که ما نباشیم گرسنه خواهند ماند.» مهم این است که ما جرقه ای در دل های مردم بزنیم و آتشی را فروزان کنیم، پس از آن، این آتش دیگر فروکش نخواهد شد.

شفقنا

کانال رسمی دیدبان ایران در تلگرام

اخبار مرتبط

ارسال نظر