بقایای قدیمی‌ترین کشتی غرق‌شده دنیا احتمالاً در ترکیه کشف شده است
باستان‌شناسان در سواحل آنتالیای ترکیه بقایای کشتی ۴۵۰۰ ساله حامل ظروف سفالی را شناسایی کردند که شاید کهن‌ترین شناور غرق‌شده جهان باشد. باستان‌شناسان در سواحل جنوبی ترکیه بقایای یک کشتی را شناسایی کرده‌اند که احتمالاً حدود ۴۵۰۰ سال قدمت دارد. اگر برآورد اولیه پژوهشگران تأیید شود، ما با قدیمی‌ترین کشتی غرق‌شده‌ای که تاکنون در جهان کشف شده است، مواجه شده‌ایم.
به گزارش سایت دیدبان ایران، باستان‌شناسان در سواحل آنتالیای ترکیه بقایای کشتی ۴۵۰۰ ساله حامل ظروف سفالی را شناسایی کردند که شاید کهن‌ترین شناور غرق‌شده جهان باشد.
باستان‌شناسان در سواحل جنوبی ترکیه بقایای یک کشتی را شناسایی کرده‌اند که احتمالاً حدود ۴۵۰۰ سال قدمت دارد. اگر برآورد اولیه پژوهشگران تأیید شود، ما با قدیمی‌ترین کشتی غرق‌شده‌ای که تاکنون در جهان کشف شده است، مواجه شده‌ایم.
به‌گزارش کانورسیشن، بقایای کشتی در آب‌های کم‌عمق منطقه ککووا، در غرب آنتالیای ترکیه پیدا شده است. پژوهشگران براساس شکل و ویژگی‌های ظروف سفالی باقی‌مانده از محموله، قدمت آن را به حدود ۲۷۰۰ تا ۲۴۰۰ سال پیش از میلاد نسبت می‌دهند.
پیش از این، کشتی غرق‌شده‌ای در نزدیکی جزیره دوکوس یونان با قدمت تقریبی ۴۲۰۰ سال، قدیمی‌ترین نمونه شناخته‌شده در جهان محسوب می‌شد. بااین‌حال، قدمت کشتی تازه هنوز قطعی نیست و نتایج بررسی آن نیز در مجله‌ای علمی با داوری همتا منتشر نشده است.
هاکان اونیز، دانشیار دانشگاه آک‌دنیز در آنتالیا، سال‌هاست که در زمینه شناسایی و کاوش کشتی‌های غرق‌شده در سواحل ترکیه فعالیت می‌کند. او در سال ۲۰۲۴، با کمک اطلاعات دریانوردان محلی، بقایای کشتی را در آب‌های کم‌عمق منطقه ککووا پیدا کرد.
قدمت کشتی براساس ظروف سفالی کشف‌شده در محموله آن، به حدود ۲۷۰۰ تا ۲۴۰۰ سال پیش از میلاد نسبت داده شده است
از بدنه چوبی کشتی تقریباً هیچ اثری باقی نمانده است. قرارگرفتن طولانی‌مدت در محیط دریایی باعث شده ساختار اصلی آن از بین برود؛ اما بخشی از محموله، به‌ویژه ظروف سفالی، در میان صخره‌های بستر دریا حفظ شده است.
اونیز در سال ۲۰۲۶ از یکی از باستان‌شناسان متخصص در بررسی ظروف سفالی دعوت کرد تا در تعیین قدمت آثار کشف‌شده مشارکت کند. بررسی‌های اولیه نشان داد که محموله احتمالاً به نیمه نخست هزاره سوم پیش از میلاد تعلق دارد. بااین‌حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که تاریخ‌گذاری هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و ممکن است با انجام بررسی‌های بیشتر تغییر کند.
محل قرارگیری بقایای کشتی نشان می‌دهد که احتمالاً در امتداد سواحل جنوبی ترکیه حرکت می‌کرده است. اکنون آثار آن در بستر دریا، میان دو جزیره قرار دارند؛ موقعیتی که به پژوهشگران کمک کرده سناریویی احتمالی از حادثه را بازسازی کنند. به‌نظر می‌رسد دریانوردان هنگام وقوع طوفان تلاش کرده بودند کشتی را به آب‌های آرام‌تر و دور از باد، در پناه جزایر هدایت کنند؛ اما شناور با صخره‌ها برخورد کرده و غرق شده است.
پژوهشگران احتمال می‌دهند سرنشینان کشتی از ساکنان مناطق ساحلی سرزمین شام بوده باشند؛ منطقه‌ای تاریخی در شرق مدیترانه که بخش‌هایی از لبنان، سوریه، فلسطین و مناطق اطراف را دربرمی‌گرفت. البته هویت خدمه، مبدأ دقیق سفر و مقصد نهایی کشتی هنوز مشخص نیست.
در چهار ماه گذشته، غواصان مشغول بیرون‌آوردن ظروف سفالی از میان رسوبات و جانداران دریایی چسبیده به صخره‌ها بوده‌اند. این ظروف مهم‌ترین شواهد باقی‌مانده از کشتی هستند و می‌توانند اطلاعاتی درباره مسیر حرکت و نوع کالاهای حمل‌شده ارائه دهند.
محموله کشتی شامل کوزه‌های سفالی بزرگی بوده است که برای نگهداری و جابه‌جایی کالا استفاده می‌شدند. ویژگی متمایز بسیاری از کوزه‌ها، نوار برجسته‌ای از جنس گل رس است که مانند کمربند، پهن‌ترین بخش بدنه آن‌ها را احاطه می‌کند.
براساس بررسی‌های اولیه، احتمال دارد بعضی از کوزه‌های دارای نوار برجسته، یا دست‌کم خاک رس استفاده‌شده در ساخت آن‌ها، از بخش مرکزی دره رود اردن منشأ گرفته باشند. براین‌اساس، کشتی ممکن است محموله خود را از چند بندر مختلف در طول مسیر جمع‌آوری کرده باشد.
موضوع جالب دیگر، باقی‌ماندن آثاری از محتویات کوزه‌هاست. بقایای برخی مواد هنوز با چشم غیرمسلح درون ظروف دیده می‌شوند. هنوز مشخص نیست این مواد دقیقاً چه بوده‌اند؛ اما احتمال دارد کوزه‌ها برای حمل روغن زیتون، شراب یا صمغ درختان استفاده شده باشند. شناسایی قطعی محتویات به آزمایش‌های شیمیایی نیاز دارد که نتایج آن‌ها هنوز در دسترس نیست.
باستان‌شناسان از مبادلات تجاری هزاره سوم پیش از میلاد، در مقایسه با دوره‌های بعدی، محدود است. بخش زیادی از دانسته‌های کنونی از نوشته‌های مصر باستان، ظروف سفالی و مواد خام کشف‌شده در مقبره‌ها به دست آمده است.
در دوره‌ای که احتمالاً کشتی ککووا در دریا غرق شد، مصریان باستان مشغول ساخت اهرام بزرگ جیزه بودند و از طریق بندر بیبلوس در لبنان امروزی، با مناطق شرق مدیترانه تجارت می‌کردند.
مصر بسیاری از مواد موردنیاز خود را از سرزمین‌های دیگر وارد می‌کرد. چوب سدر، فلزاتی مانند قلع و سرب، روغن‌های گیاهی، صمغ درختان، سنگ لاجورد و نقره از جمله این کالاها بودند.
از بدنه چوبی کشتی چیزی باقی نمانده، اما ظروف سفالی آن سرنخ‌هایی از تجارت دریایی در عصر برنز را حفظ کرده‌اند
به باور پژوهشگران، بعید است کشتی‌های مصری تمام مسیر میان مصر و یونان را مستقیماً طی کرده باشند. در عوض، احتمال دارد شبکه‌ای از کشتی‌های تجاری، مانند شناور کشف‌شده در ککووا، کالاها را میان بنادر مختلف جابه‌جا می‌کرده‌اند. چنین شبکه‌ای می‌توانسته ارتباط تجاری میان مصر، سرزمین شام، آناتولی و بخش‌هایی از دریای اژه را برقرار کند.
با وجود اهمیت احتمالی کشف تازه، پژوهشگران هنوز نمی‌توانند با اطمینان عنوان قدیمی‌ترین کشتی غرق‌شده جهان را به آن اختصاص دهند. قدمت تقریبی ۴۵۰۰ ساله کشتی بر پایه بررسی اولیه ظروف سفالی تعیین شده است و امکان دارد تاریخ‌گذاری در پژوهش‌های بعدی تغییر کند.
اگر تاریخ‌گذاری اولیه تأیید شود، کشتی ککووا از نمونه شناخته‌شده جزیره دوکوس یونان قدیمی‌تر خواهد بود و یکی از نخستین شواهد مستقیم حمل کالا از راه دریا در عصر برنز آغازین را در اختیار باستان‌شناسان قرار خواهد داد.