عروس دریایی در نقش بادیگارد؛ راهکار ماهی‌های کوچک برای بقا در اعماق اقیانوس
تصاویری کم‌سابقه از اعماق اقیانوس نشان می‌دهد که بچه‌ماهی‌ها برای فرار از شکارچیان به بازوهای بلند عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر پناه می‌برند. در اعماق اقیانوس، جایی که ماهی‌های کوچک همیشه در معرض حمله شکارچیان قرار دارند، گروهی از بچه‌ماهی‌ها راه جالبی برای محافظت از خود پیدا کرده‌اند: پناه‌گرفتن در کنار یکی از بزرگ‌ترین عروس‌های دریایی جهان.
به گزارش سایت دیدبان ایران، تصاویری کم‌سابقه از اعماق اقیانوس نشان می‌دهد که بچه‌ماهی‌ها برای فرار از شکارچیان به بازوهای بلند عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر پناه می‌برند.
در اعماق اقیانوس، جایی که ماهی‌های کوچک همیشه در معرض حمله شکارچیان قرار دارند، گروهی از بچه‌ماهی‌ها راه جالبی برای محافظت از خود پیدا کرده‌اند: پناه‌گرفتن در کنار یکی از بزرگ‌ترین عروس‌های دریایی جهان.
پژوهشگران هنگام کاوش در آب‌های سواحل آرژانتین، عضوی از گونه‌ی «عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر» (Stygiomedusa gigantea) را مشاهده کردند که حدود ۱۹ ماهی کوچک اطرافش شنا می‌کردند. ماهی‌ها میان بازوهای بلند جانور رفت‌وآمد داشتند و گاهی زیر چتر بدنش پنهان می‌شدند.
به‌گزارش ساینس‌آلرت، این مشاهده نخستین مدرک تصویری از همراهی دسته‌ای از ماهی‌های نابالغ گونه‌ی سِنترولوفس نیجر (Centrolophus niger) با عروس دریایی شبح در اعماق اقیانوس است؛ ارتباطی که دانشمندان از دهه‌ها پیش به وجود آن مشکوک بودند.
عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر یکی از بزرگ‌ترین عروس‌های دریایی جهان است. قطر چتر بدن آن می‌تواند از یک متر فراتر برود و طول چهار بازوی بلند و نوارمانندش گاهی به بیش از ۱۰ متر می‌رسد. با وجود اندازه بزرگ، این جانور به‌ندرت دیده می‌شود. نخستین نمونه آن در سال ۱۸۹۹ شناسایی شد و از آن زمان تاکنون، کمتر از ۱۲۰ مورد مشاهده در سراسر جهان ثبت شده است.
در مأموریتی تحقیقاتی که از دسامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ انجام شد، پژوهشگران مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت با استفاده از ربات زیردریایی بخش‌هایی از اعماق اقیانوس در نزدیکی آرژانتین را بررسی کردند. آن‌ها در عمق حدود ۲۵۰ متری با عروس دریایی شبح‌واری به طول تقریبی ۶ متر روبه‌رو شدند که آرام در آب شناور بود. حدود ۱۹ ماهی کوچک خاکستری مایل به آبی نیز اطراف بدنش حرکت می‌کردند.
پژوهشگران احتمال می‌دهند که ماهی‌های کوچک از عروس دریایی به‌عنوان پناهگاهی متحرک استفاده می‌کنند. بدن بزرگ و بازوهای بلند این جانور می‌تواند مانعی در برابر شکارچیان باشد.
دانشمندان احتمال می‌دهند بچه‌ماهی‌ها از بدن بزرگ و بازوهای بلند عروس دریایی به‌عنوان پناهگاهی متحرک برای در امان ماندن از شکارچیان استفاده می‌کنند
شاید این همراهی فقط برای محافظت نباشد. در تصاویر ثبت‌شده، یکی از ماهی‌ها در حال گاززدن چیزی روی بازوی عروس دریایی دیده می‌شود. دانشمندان هنوز نمی‌دانند ماهی در حال خوردن چه چیزی بوده است. ممکن است از بقایای غذای عروس دریایی، انگل‌های روی بدن آن یا حتی بافت خود جانور تغذیه کرده باشد.
در برخی روابط مشابه، ماهی‌ها با خوردن انگل‌ها به عروس دریایی کمک می‌کنند و در مقابل غذا و پناهگاه به دست می‌آورند. بااین‌حال، هنوز مشخص نیست عروس دریایی شبح‌وار نیز از حضور این ماهی‌ها سودی می‌برد یا خیر.
احتمال وجود ارتباط میان ماهی‌های گونه سِنترولوفس نیجر و عروس دریایی شبح‌وار نخستین‌بار در سال ۱۹۷۳ مطرح شد. در آن زمان، پژوهشگران نمونه‌هایی از هر دو گونه را در تورهای ماهی‌گیری اقیانوس اطلس شمالی پیدا کردند و حدس زدند که شاید در طبیعت کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. اما مشاهده آن‌ها در یک تور، برای اثبات چنین رابطه‌ای کافی نبود.
اکنون، بیش از نیم قرن بعد، تصاویر ثبت‌شده در سواحل پاتاگونیا برای نخستین‌بار نشان می‌دهند که یک دسته کامل از بچه‌ماهی‌های سِنترولوفس نیجر می‌توانند عروس دریایی شبح‌وار را در زیستگاه طبیعی‌اش همراهی کنند.
پیش‌تر نیز ماهی‌های نابالغ همین گونه در کنار عروس دریایی بشکه‌ای در دریای آدریاتیک دیده شده بودند. این موضوع نشان می‌دهد که ماهی‌ها ممکن است بسته به محل زندگی خود، از گونه‌های متفاوتی از عروس‌های دریایی برای پناه‌گرفتن استفاده کنند.
پژوهشگران می‌گویند هنوز مشخص نیست این رابطه فقط برای محافظت از ماهی‌ها شکل گرفته یا شامل تغذیه و همکاری دوطرفه نیز می‌شود.