اپل و مایکروسافت در «فهرست نظارتی» روسیه؛ مسکو اطلاعات کاربران را میخواهد
دولت مسکو، اپل و مایکروسافت را ملزم کرد ارتباطات کاربران روس را ذخیره کنند و در صورت لزوم به نهادهای امنیتی تحویل دهند.
به گزارش سایت دیدبان ایران، روسیه دامنهی نظارت بر پلتفرمهای فناوری خارجی را گسترش داد و اپل و مایکروسافت را به فهرستی افزود که اعضای آن باید ارتباطات کاربران محلی را نگه دارند. قرار گرفتن در فهرست موسوم به «سازماندهندگان انتشار اطلاعات» میتواند دو غول فناوری آمریکایی را با درخواستهای مستقیم نهادهای امنیتی روسیه برای دریافت داده روبهرو کند.
۱۴۰۵) در پایگاه دادهی سازمان ناظر بر ارتباطات روسیه، موسوم به روسکومنادزور، ثبت شد. این نشان میدهد فشار قانونی مسکو بر ارائهدهندگان خدمات آنلاین خارجی همچنان در حال گسترش است.
قوانین روسیه اعضای فهرست را موظف میکند مکاتبات کاربران محلی و پیامهای صوتی و ویدیویی آنان را ذخیره کنند. پلتفرمها باید در صورت دریافت درخواست، دادههای نگهداریشده را در اختیار سرویسهای امنیتی قرار دهند.
دامنهی تکالیف فقط به محتوای پیامها محدود نمیشود. اطلاعات مربوط به کاربران و نحوهی انتقال ارتباطات آنان نیز باید برای سه سال در داخل روسیه نگهداری شود. چنین الزامی به مقامهای روس امکان میدهد افزون بر محتوای ارتباطات، سوابق مرتبط با فرستنده، گیرنده و فرایند انتقال داده را نیز مطالبه کنند.
مجازات سرپیچی به جریمهی مالی ختم نمیشود. شرکتهایی که الزامات قانونی را اجرا نکنند، ممکن است در نهایت با محدودشدن دسترسی به خدماتشان در روسیه روبهرو شوند. در نتیجه، اپل و مایکروسافت باید میان رعایت مقررات محلی، شیوههای جهانی حفاظت از داده و احتمال اختلال در فعالیت خدمات خود توازن برقرار کنند.
اپل و مایکروسافت نخستین نامهای بزرگ آمریکایی حاضر در فهرست نیستند. گوگل و سرویس تماس ویدیویی گوگل میت در اوایل ۲۰۲۶ به همان سامانهی نظارتی اضافه شدند.
فهرست روسکومنادزور بخشی از چارچوب حقوقی گستردهتری بهشمار میرود که دسترسی مقامهای روس به دادههای نگهداریشده نزد پلتفرمهای آنلاین و پیامرسانها را ممکن میکند. روسکومنادزور میتواند پس از دریافت درخواست از نهادهای فدرال فعال در حوزهی اجرای قانون یا امنیت ملی، نام یک مجموعه را به فهرست بیفزاید.
ورود اپل و مایکروسافت را باید در امتداد سیاست چندسالهی کرملین برای افزایش کنترل بر اینترنت داخلی و پلتفرمهای خارجی دید. روند محدودسازی پس از آن شتاب گرفت که ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۲۲ فرمان آغاز جنگ با اوکراین را صادر کرد.
مقامهای روس طی سالهای بعد دسترسی به شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و منابع مستقل اطلاعرسانی را مسدود یا محدود کردهاند. اسنپچت، فیستایم اپل، دیسکورد، وایبر، واتساپ و سیگنال در بسیاری از مواقع تنها از طریق شبکههای خصوصی مجازی یا VPN در دسترس کاربران روس قرار میگیرند.
دولت مسکو همزمان برای محدودکردن ابزارهای عبور از فیلترینگ تلاش کرده است. کاهش دسترسی به VPN-ها باعث میشود محدودیت اعمالشده علیه یک سرویس، اثر عملی گستردهتری داشته باشد و راههای جایگزین کاربران برای دسترسی به ارتباطات آنلاین کمتر شود.