چنین روزی در فضا؛ کاوشگر فیله روی دنباله‌دار ۶۷پی فرود آمد؛ سپس به مدت دو سال گم شد
پژوهشگران با ماموریت روزِتا و فیله برای نخستین‌بار فضاپیمایی سطح‌نشین را روی یک دنباله‌دار فرود آوردند؛ اما این فرود مطابق انتظار پیش نرفت. ۱۲ سال پیش در چنین روزی، در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۴ (۲۱ آبان ۱۳۹۳)، یک فضاپیمای متعلق به آژانس فضایی اروپا به نام فیله موفق شد با فرود روی دنباله‌دار چوریوموف-گراسیمنکو (67P)، تاریخ‌ساز شود. بااین‌حال، فرود فیله آن‌قدر پرماجرا بود که حتی توصیفش به‌عنوان فرودی پردردسر هم حق مطلب را ادا نمی‌کند.
به گزارش سایت دیدبان ایران، پژوهشگران با ماموریت روزِتا و فیله برای نخستین‌بار فضاپیمایی سطح‌نشین را روی یک دنباله‌دار فرود آوردند؛ اما این فرود مطابق انتظار پیش نرفت.
۱۲ سال پیش در چنین روزی، در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۴ (۲۱ آبان ۱۳۹۳)، یک فضاپیمای متعلق به آژانس فضایی اروپا به نام فیله موفق شد با فرود روی دنباله‌دار چوریوموف-گراسیمنکو (67P)، تاریخ‌ساز شود. بااین‌حال، فرود فیله آن‌قدر پرماجرا بود که حتی توصیفش به‌عنوان فرودی پردردسر هم حق مطلب را ادا نمی‌کند.
سطح‌نشین فیله پیش از فرود تاریخی خود در سال ۲۰۱۴، از مدارگرد روزتا جدا شده و قرار بود با استفاده از قلاب‌هایی مخصوص خود را به سطح دنباله‌دار ۶۷پی متصل کند؛ اما این قلاب‌ها هرگز باز نشدند.
فیله به‌محض تماس با سطح دنباله‌دار، دوباره به فضا پرتاب شد. نخستین جهش، آن را تا ارتفاع حدود ۸۰۰ متری از سطح دنباله‌دار بالا برد و پس از آن، نیروی گرانش بار دیگر کاوشگر را به سمت سطح ۶۷پی بازگرداند.
فیله نزدیک به دو سال ناپدید بود تا اینکه سرانجام دانشمندان محل آن را پیدا کردند. تصاویر ثبت‌شده به‌وسیله روزتا نشان داد که سطح‌نشین در شکافی تاریک به شکل اردک لاستیکی در سطح دنباله‌دار گیر افتاده است.
مطالعه‌ی دنباله‌دار ۶۷پی با فضاپیماهای روزتا و فیله، مأموریتی منحصربه‌فرد محسوب می‌شد که پیش‌تر مشابه آن انجام نشده بود.
هدف مأموریت در وهله‌ی اول رسیدن به یک دنباله‌دار و رصد تغییرات آن در طول نزدیک‌شدن به خورشید، به‌وسیله‌ی مدارگرد روزتا بود. دانشمندان در گام بعدی قصد داشتند یک کاوشگر را به‌صورت نرم روی سطح یخی و سنگی ۶۷پی فرود بیاورند تا بتوانند دریابند دنباله‌دارها واقعاً از چه موادی تشکیل شده‌اند.
مأموریت روزتا و فیله از هر دو نظر موفق بود؛ اما فرود تاریخی فیله به‌دلیل برخوردهای پیاپی با سطح دنباله‌دار، آن‌طور که انتظار می‌رفت پیش نرفت. فیله در واقع سه بار روی دنباله‌دار ۶۷پی فرود آمد؛ اتفاقی که همگی به‌دلیل عمل‌نکردن قلاب‌هایی رخ داد که قرار بود فرودگر را در محل خود محکم نگه دارند.
فیله پس از نخستین تماس با سطح دنباله‌دار، به سمت بالا جهش کرد و به‌مدت دو ساعت در اطراف سرگردان شد. سطح‌نشین در این مدت یک بار دیگر نیز به سطح ۶۷پی برخورد کرد و پس از آن، دوربین‌های روزتا دیگر نتوانستند موقعیتش را دنبال کنند.
دانشمندان حدس می‌زدند فیله در نقطه‌ای سایه‌دار گرفتار شده باشد که نور خورشید به صفحات خورشیدی‌اش نمی‌رسد. از آنجایی که فیله با انرژی خورشیدی کار می‌کرد، برای تولید برق کافی و ادامه فعالیت روی سطح دنباله‌دار، باید در موقعیتی قرار می‌گرفت که صفحات خورشیدی آن نور مناسبی دریافت کنند.
فیله در نخستین فرود خود روی ۶۷پی قرار بود به‌وسیله قلاب به سطح دنباله‌دار متصل شود؛ اما قلاب‌ها هرگز باز نشدند
بااین‌حال، فیله مقداری انرژی در باتری‌های خود ذخیره داشت و توانست بیش از دو روز روی سطح دنباله‌دار دوام آورد. این انرژی به سطح‌نشین امکان داد در مدت حضورش روی ۶۷پی، با استفاده از ۱۰ ابزار علمی خود آزمایش‌هایی انجام دهد. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای فیله، شناسایی مولکول‌هایی آلی بود که پیش از آن هرگز روی یک دنباله‌دار مشاهده نشده بودند.
مدارگرد روزتا تا سپتامبر ۲۰۱۶ به گردش خود به دور دنباله‌دار ۶۷پی ادامه داد. روزتا در همان ماه، یعنی تنها چند هفته پیش از آنکه خودش نیز در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۶ روی دنباله‌دار فرود بیاید، سرانجام فیله را دوباره پیدا کرد. تصاویر مدارگرد نشان داد که سطح‌نشین به پهلو در شکافی سنگی روی سطح دنباله‌دار افتاده است.
روزتا تا آخرین لحظات پیش از برخورد، به ثبت تصاویر و ارسال داده‌های علمی ادامه داد. این مدارگرد درنهایت برای همیشه روی سطح دنباله‌دار خاموش شد و مأموریت تاریخی‌اش را پس از بیش از ۱۲ سال به پایان برد. مأموریت روزتا و فیله، با وجود تمام دشواری‌های پیش‌بینی‌نشده، نقطه عطفی در اکتشافات فضایی بود و برای نخستین بار امکان مطالعه نزدیک یک دنباله‌دار و بررسی مستقیم سطح آن را برای دانشمندان فراهم کرد.