عقاب‌ها می‌توانند بابون‌های ۲۶ کیلویی را شکار کنند؛ آیا اجداد انسان هم در خطر بودند؟

دانشمندان با بررسی جمجمه بابون‌های ۲۶ کیلوگرمی دریافتند که عقاب‌ها احتمالاً می‌توانند جانورانی هم‌اندازه برخی انسان‌تباران اولیه را شکار کنند.

عقاب‌ها می‌توانند بابون‌های ۲۶ کیلویی را شکار کنند؛ آیا اجداد انسان هم در خطر بودند؟

به گزارش سایت دیدبان ایران، دانشمندان در صحرای بزرگ آفریقا شواهدی پیدا کرده‌اند که نشان می‌دهد عقاب‌ها می‌توانند بابون‌هایی با وزن بیش از ۲۶ کیلوگرم را شکار کنند. این کشف، تصور قدیمی درباره توانایی پرندگان شکاری را به چالش می‌کشد و احتمال می‌دهد که اجداد اولیه انسان نیز در معرض حمله عقاب‌های بزرگ قرار داشته‌اند.

شرقی کشور چاد، نشانه‌هایی از حمله عقاب‌ها روی استخوان‌های آن‌ها پیدا کردند. این بابون‌ها در منطقه‌ای خشک و صخره‌ای زندگی می‌کنند و با وجود شرایط دشوار محیطی، توانسته‌اند خود را با زندگی در این بخش از صحرای آفریقا سازگار کنند.

یکی از شکارچیان این منطقه، عقاب ورو با نام علمی Aquila verreauxii است؛ پرنده‌ای شکاری که ظاهراً می‌تواند جانورانی بسیار سنگین‌تر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد، هدف قرار دهد.

دانشمندان مدت‌هاست می‌دانند که برخی عقاب‌ها از میمون‌ها و دیگر نخستی‌سانان تغذیه می‌کنند. بااین‌حال، تصور رایج این بود که پرندگان شکاری فقط می‌توانند نخستی‌سانان کوچک را شکار کنند.

تا پیش از پژوهش جدید، هیچ مورد تأییدشده‌ای از کشته‌شدن نخستی‌سانی با وزن بیش از ۱۳ کیلوگرم به دست پرندگان شکاری وجود نداشت

تا پیش از پژوهش جدید، هیچ مورد تأییدشده‌ای از کشته‌شدن نخستی‌سانی با وزن بیش از ۱۳ کیلوگرم به دست پرندگان شکاری وجود نداشت. به همین دلیل، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند که انسان‌تباران در حدود ۲٫۵ میلیون سال گذشته، به دلیل جثه نسبتاً بزرگ خود، از حملات مرگ‌بار عقاب‌ها در امان بوده‌اند. اما یافته‌های جدید این فرضیه را زیر سؤال می‌برند.

پژوهشگران در فلات اِندی بقایای ۹ بابون نر بالغ را شناسایی کردند که وزن آن‌ها هنگام زنده‌بودن بیش از ۲۶ کیلوگرم برآورد شده است. بررسی استخوان‌ها نشان داد که روی جمجمه این حیوانات سوراخ‌های عمیقی وجود دارد و استخوان‌های شانه نیز دارای خراش‌هایی هستند که با آثار چنگال عقاب‌ها مطابقت دارند.

شدت آسیب‌ها نشان می‌دهد که احتمالاً این بابون‌ها در جریان حمله عقاب‌ها کشته شده‌اند. البته پژوهشگران احتمال ایجاد برخی آثار هنگام تغذیه از لاشه حیوانات را کاملاً رد نمی‌کنند.

کاترین هوبایتر، استاد دانشگاه سنت‌اندروز و از پژوهشگران مطالعه، می‌گوید اعضای گروه هنگام بررسی بابون‌ها بارها عقاب‌ها را دیده بودند، اما هرگز تصور نمی‌کردند این پرندگان تهدیدی جدی برای بابون‌های بزرگ باشند. به گفته او، کشف نخستین جمجمه سوراخ‌شده و سپس پیدا‌شدن نمونه‌های مشابه، دیدگاه پژوهشگران را درباره رابطه این دو جانور تغییر داد.

وزن بابون‌های بررسی‌شده با وزن برخی گونه‌های انسان‌تبار اولیه قابل مقایسه است. به همین دلیل، پژوهشگران معتقدند احتمال دارد اجداد انسان نیز برای مدت طولانی‌تری از آنچه تصور می‌شد، در معرض حمله پرندگان شکاری بزرگ قرار داشته باشند.

پیش‌تر مشخص شده بود که انسان‌تباران اولیه با شکارچیان زمینی مانند گربه‌سانان بزرگ و تمساح‌ها روبه‌رو بوده‌اند. اما خطر حمله از آسمان می‌توانسته به رفتارهای دفاعی متفاوتی نیاز داشته باشد. برای مثال، بابون‌های امروزی هنگام مواجهه با عقاب‌ها گاهی به‌صورت گروهی واکنش نشان می‌دهند. در این رفتار که «مقابله دسته‌جمعی» نام دارد، چند حیوان با نزدیک‌شدن یا حمله به شکارچی تلاش می‌کنند آن را فراری دهند.

پژوهشگران احتمال می‌دهند اجداد اولیه انسان نیز برای محافظت از خود در برابر چنین تهدیدهایی، از رفتارهای گروهی مشابه استفاده کرده باشند. این موضوع می‌تواند در درک چگونگی تکامل همکاری اجتماعی، ارتباط میان اعضای گروه و رفتارهای دفاعی انسان‌تباران اهمیت داشته باشد.

یکی از پرسش‌های مطرح‌شده در پژوهش جدید، دلیل زندگی برخی نخستی‌سانان در گروه‌های بزرگ و گاهی در کنار گونه‌های دیگر است.

پیش‌تر، هم‌زیستی گونه‌های مختلف بیشتر از زاویه رقابت بر سر غذا و منابع طبیعی بررسی می‌شد؛ اما یافته‌های تازه نشان می‌دهد که چنین زندگی مشترکی ممکن است مزیت دفاعی نیز داشته باشد. برای مثال، حضور چند گونه در یک منطقه می‌تواند احتمال شناسایی شکارچیان را افزایش دهد و به حیوانات فرصت بیشتری برای فرار یا دفاع بدهد.

پژوهشگران می‌گویند احتمال دارد چنین عواملی در شکل‌گیری رفتارهای اجتماعی انسان‌تباران اولیه نیز مؤثر بوده باشند؛ هرچند هنوز شواهد مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد اجداد انسان برای مقابله با عقاب‌ها به همکاری میان‌گونه‌ای روی آورده‌اند.

دانشمندان احتمال می‌دهند تهدید عقاب‌ها در گذشته بر رفتارهای دفاعی، زندگی گروهی و همکاری اجتماعی اجداد انسان تأثیر گذاشته باشد

هوبایتر تأکید می‌کند که بابون‌ها از مطالعه‌شده‌ترین میمون‌های آفریقا هستند، اما مشاهدات جدید در فلات اِندی بسیاری از فرضیات پیشین درباره رژیم غذایی و رفتارهای اجتماعی آن‌ها را به چالش کشیده است.

کشف جدید ثابت نمی‌کند که عقاب‌ها واقعاً انسان‌های اولیه را شکار می‌کرده‌اند، اما نشان می‌دهد جثه نسبتاً بزرگ لزوماً برای در امان‌ماندن از حملات هوایی کافی نبوده است. این یافته می‌تواند پژوهشگران را به بازنگری در نقش پرندگان شکاری در تاریخ تکامل انسان وادارد.

پژوهش در ژورنال American Journal of Biological Anthropology منتشر شده است.

ارسال نظر