فیاضی، عضو کمیسیون آموزش مجلس: برگزاری امتحانات مجازی دانشگاهها ارتباطی به «شرایط امنیتی» ندارد و بهخاطر «برودت هوا» و «ناترازی انرژی» است/ آزمونهای مجازی باعث افت کیفیت تحصیلی دانشجویان میشود
عبدالوحید فیاضی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تأکید بر این که برگزاری امتحانات دانشگاهها بهصورت مجازی منجر به افت کیفیت تحصیلی دانشجویان میشود، به دیدهبان ایران گفت: برگزاری امتحانات برخی دانشگاهها بهصورت مجازی، ارتباطی با شرایط امنیتی کشور ندارد و بهخاطر مسأله برودت هوا و ناترازی انرژی در فصل سرما است. البته قبول داریم که در فرآیندهای آموزش و ارزشیابی مجازی، کاستیهایی وجود دارد و کیفیت کار آموزشی پایین میآید و امکان وقوع تقلب در امتحانات مجازی بیشتر از آزمونهای حضوری است.
دیدهبان ایران؛ محمدحسین خودکار: چند روزی است که برگزاری امتحانات پایان ترم دانشگاهها در شرایطی آغاز شده که این آزمونها در بسیاری از دانشگاههای کشور، چه دانشگاههای دولتی تراز اول و چه دانشگاههای آزاد، پیام نور و علمی – کاربردی، بهصورت مجازی برگزار میشود. این در حالی است که در سال تحصیلی جاری، روند آموزش دانشگاهها شکلی عادی داشت و برخلاف دوره کرونا که عمده کلاسها بهصورت غیرحضوری برگزار میشد، در این ترم دانشجویان بهجز در روزهایی که ادارات شهر یا استان آنها بهعلت آلودگی هوا یا ناترازی انرژی تعطیل میشد، بهشکل حضوری در کلاسهای درس حاضر میشدند. اما از هفته اول شکلگیری اعتراضات دیماه، رفتهرفته آموزش در دانشگاهها یکی پس از دیگری غیرحضوری شد و طی یکی دو هفته پایانی ترم تحصیلی جاری، اغلب دانشگاههای کشور کلاسهای خود را بهصورت مجازی برگزار کردند.
اعتراضات اخیر زمانی شروع شد که طبق تقویم آموزشی کشور، دانشگاهها در هفتههای پایانی ترم قرار داشتند و به همین دلیل، از زمانی که تجمعاتی در برخی دانشگاهها در همراهی با تجمعات بازار و شهرهای گوناگون شکل گرفت، وزارت علوم و دیگر دستگاههای متولی امور دانشگاهها بهسرعت با غیرحضوری کردن آموزش، توانستند تجمعات دانشگاهها را کنترل کنند. از این رو، در وقایع اخیر برخلاف اعتراضات پاییز ۱۴۰۱، دانشگاهها شاهد تجمعات گسترده و دامنهداری نبودند. زمانی هم که پس از فروکش کردن ناآرامیها در سطح کشور، طبق تقویم آموزشی، موعد برگزاری امتحانات پایان ترم دانشگاهها فرا رسید، تردیدهایی درباره حضوری یا مجازی برگزار شدن آزمونها در میان مسئولان وزارت علوم و دانشگاهها شکل گرفت و در نهایت، اگرچه در حال حاضر برخی دانشگاههای کشور مشغول برگزاری امتحانات حضوری هستند، اما بسیاری از دانشگاهها مسیر برگزاری امتحانات مجازی را انتخاب کردهاند.
مجازی برگزار شدن آزمونهای دانشگاهها، آن هم در شرایطی که نزدیک ۲۰ روز است که اتصال اغلب کاربران به اینترنت بینالمللی قطع یا بهشدت محدود شده و حتی اینترنت داخلی هم دچار اختلالات فراوانی است، معضلات بسیاری را به همراه دارد. به همین دلیل، برخی دانشگاهها زمان برگزاری آزمونهای خود را افزایش دادهاند؛ به نحوی که اگر بهطور معمول یک امتحان باید طی یک تا دو ساعت برگزار شود، برخی دانشگاهها مثل دانشگاه آزاد، چند ساعت را برای برگزاری یک آزمون در نظر میگیرند که این مسأله امکان وقوع تقلب را افزایش میدهد. البته حتی در آزمونهای دانشگاههایی هم که زمان محدودی برای پاسخگویی به سؤالات پیشبینی میشود، بازهم امکان وقوع تقلب وجود دارد؛ یعنی اساساً نحوه برگزاری امتحانات مجازی در دانشگاههای کشور به گونهای است که بههیچوجه یک دانشجو در پایان ترم تحصیلی مورد ارزشیابی دقیق و باکیفیت قرار نمیگیرد.
با این شیوه از برگزاری امتحانات در بسیاری از دانشگاهها، به نظر میرسد که شاید برای برخی مسئولان آموزش عالی اهمیت خاصی ندارد که دانشجویان در پایان ترم، هر طور شده است صرفاً برگههای امتحانات مجازی را پُر کنند و تحت ارزشیابی دقیق درباره یادگیری دروس گوناگون قرار نگیرند. شیوهای که اگر تداوم یابد، در نهایت دانشگاهها را به محلی برای مدرک دادن صرف به دانشجویان تبدیل میکند، نه مراکزی که افراد باید در آن علم و مهارت یاد بگیرند. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان آموزشی معتقدند که به دلیل فراهم نبودن زیرساختها و رایج نبودن فرهنگ آموزش مجازی در کشور، حتی برگزاری کلاسها بهصورت آنلاین موجب افت کیفیت تحصیلی دانشجویان میشود، چه رسد به این که آزمونهای پایان ترم دانشگاهها نیز بهشکل مجازی برگزار شود.
این روزها در حالی بسیاری از دانشگاههای کشور به برگزاری امتحانات مجازی روی آوردهاند که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور در ماههای اخیر بارها از مدرکمحور بودن دانشگاهها انتقاد کرده و خواستار تحول در نظام آموزش عالی شده است. او روز ۲۶ آبان، دانشگاه پیام نور را نمونهای از دانشگاههای مدرکمحور کشور دانست و گفت: «هدف دانشگاه پیام نور، آموزش حین خدمت و مهارتافزایی بود، اما امروز به ارائهکننده مدرک تبدیل شده است. رویکرد دولت بازگشت دانشگاهها به رسالت حل مسأله و مهارتمحوری است. هدر دادن منابع کشور برای مدرکسازی قابل قبول نیست.» پزشکیان همچنین روز ۲۴ دی، بار دیگر از مدرکمحور بودن برخی دانشگاهها انتقاد کرد و گفت: «ما معتقدیم اگر دانشگاههای ما به لحاظ سطح علمی ارتقا یابند و با مسئولیتپذیری و مأموریتمحوری در یافتن راهکاری علمی برای حل مسائل نقشآفرینی کنند، خواهیم توانست بر همه مشکلات غلبه کنیم.»
در همین راستا درباره نحوه برگزاری امتحانات مجازی دانشگاهها و امکان وقوع تقلب در این آزمونها، افت کیفیت تحصیلی دانشجویان بر اثر برگزاری آزمونهای غیرحضوری و زمان بازگشت دانشگاهها به شیوه عادی و حضوری آموزش و ارزشیابی، دیدهبان ایران با عبدالوحید فیاضی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات و نماینده نور و محمودآباد در مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرده است.
مشروح گفتوگوی دیدهبان ایران با عبدالوحید فیاضی، نماینده مجلس دوازدهم را در ادامه میخوانید.
اختلالات اینترنتی، کیفیت امتحانات مجازی دانشگاهها را پایینتر میآورد
عبدالوحید فیاضی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در ابتدای اظهارات خود، به خبرنگار دیدهبان ایران توضیح داد: آموزش مجازی و همینطور ارزشیابی مجازی، قطعاً از نظر کیفیت به اندازه آموزش و ارزیابی حضوری نیست. این مسأله پرواضح است و هیچکسی نمیتواند آن را انکار کند. اکنون در شرایطی ناگزیر، برخی دانشگاهها ناچار به برگزاری امتحانات مجازی شدهاند. این در حالی است که آزمونهای مجازی حتی در شرایطی که همه زیرساختها فراهم باشد و اختلالی در اینترنت وجود نداشته باشد، نمیتوانند ارزشیابی دقیقی را از وضعیت تحصیلی دانشجویان به دست دهند. حالا اگر وضعیت بسترهای مجازی نامناسب باشد و اختلالاتی در اینترنت وجود داشته باشد، قاعدتاً کیفیت برگزاری آزمونها نیز پایینتر میآید.
نماینده نور و محمودآباد در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در هر صورت، تشخیص دولت این بوده است که در شرایط موجود، آزمونهای برخی دانشگاهها بهصورت مجازی برگزار شود و در ادامه نیز با تشخیص خود دولت، آموزش و ارزشیابی در دانشگاهها به وضعیت حضوری بازخواهد گشت. البته نظر مجلس این است که حتماً آموزش و ارزشیابی حضوری بسیار بهتر از برگزاری کلاسها و امتحانات بهصورت مجازی است. طبیعی است که در فرآیندهای آموزش و ارزشیابی مجازی، کاستیهایی وجود دارد و کیفیت کار آموزشی پایین میآید و امکان وقوع تقلب در امتحانات مجازی بیشتر از آزمونهای حضوری است.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین نارساییهای ناشی از برگزاری امتحانات مجازی، افت کیفیت تحصیلی دانشجویان است؛ بنابراین اگر وضعیت ارائه آموزش یا انجام ارزشیابی بهصورت غیرحضوری بخواهد ادامه پیدا کند، حتماً کیفیت آموزش و یادگیری دانشجویان پایین میآید و این موضوع کیفیت ارزشیابی دانشجویان را نیز پایین میآورد. این موضوع را ما در تجربه گذشتهای که در دوره کرونا به دست آوردیم نیز شاهد بودیم.
فیاضی در پاسخ به این پرسش که بازگشایی دانشگاهها بهشکل حضوری تا چه حد به شرایط امنیتی کشور بستگی دارد، گفت: برگزاری امتحانات برخی دانشگاهها بهصورت مجازی، ارتباطی با شرایط امنیتی کشور ندارد و بهخاطر مسأله برودت هوا و ناترازی انرژی در فصل سرما است. در واقع، مشکلات ناشی از ناترازی انرژی، روی این مسأله هم تأثیر گذاشته است که هم در مدارس و هم در دانشگاهها، در برخی مواقع ناچار شویم که به سمت آموزشهای مجازی برویم.
وی در پایان در پاسخ به این سؤال که از چه زمانی آموزش در تمام دانشگاهها بهصورت حضوری خواهد بود و آیا از شروع ترم بعد، این اتفاق خواهد افتاد یا خیر، اظهار داشت: در این زمینه اطلاعی ندارم و در جریان سیاستگذاریهای آینده دولت در این باره نیستم. این تصمیمی است که خود دولت باید اتخاذ کند.
منبع: دیدهبان ایران