النینو رسماً آغاز شد؛ دنیا در آستانه موج شدید گرما و رویدادهای اقلیمی غیرعادی
النینو بار دیگر در اقیانوس آرام شکل گرفته است و دانشمندان هشدار میدهند که ممکن است به یکی از شدیدترین نمونههای ثبتشده در تاریخ تبدیل شود.
به گزارش دیدبان ایران، سازمانهای هواشناسی جهان به طور رسمی آغاز پدیده النینو را اعلام کردهاند. مدلهای اقلیمی نشان میدهند که به احتمال زیاد، این رویداد به «ابر النینو» تبدیل شود؛ نوعی از النینو که شدت آن از حد معمول بسیار بیشتر است.
النینو بخشی از چرخه طبیعی اقلیم زمین در اقیانوس آرام استوایی است. در شرایط عادی، بادهای تجاری از شرق به غرب میوزند و آبهای گرم سطح اقیانوس را به سمت غرب اقیانوس آرام، در نزدیکی اندونزی و استرالیا، میرانند. این روند باعث شکلگیری منطقهای از آبهای بسیار گرم میشود که به آن «استخر گرم» اقیانوس آرام گفته میشود.
اما هنگام وقوع النینو، این بادها ضعیف میشوند. درنتیجه، آبهای گرم که پیشتر در غرب اقیانوس آرام انباشته شده بودند، به سمت مرکز و شرق اقیانوس حرکت میکنند. این جابهجایی گسترده آب گرم، باعث انتقال گرمای بیشتر به جو میشود و میانگین دمای سطح زمین را افزایش میدهد.
دانشمندان هشدار میدهند ترکیب النینو با گرمایش جهانی میتواند امسال را به گرمترین سال ثبتشده در تاریخ تبدیل کند
سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا اعلام کرده است که دمای سطح آب در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام درطول ماه گذشته بیش از ۰٫۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است. از آنجایی که مدلهای اقلیمی پیشبینی میکنند این وضعیت دستکم شش ماه دیگر ادامه یابد، این سازمان آغاز رسمی النینو را تأیید کرده؛ سازمان هواشناسی ژاپن نیز به همین نتیجه رسیده است.
متیو روزنکرانس از سرویس ملی هواشناسی آمریکا میگوید در بخش وسیعی از اقیانوس آرام استوایی، از نزدیکی خط بینالمللی تاریخ تا حدود ۱۳۰ درجه طول غربی، بادهای غربی غیرعادی مشاهده میشوند. این وضعیت نشاندهنده تضعیف گسترده بادهای تجاری است و شرایط را برای حرکت آبهای گرم به سمت شرق فراهم میکند.
براساس ارزیابیهای سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا، احتمال آنکه این رویداد به النینویی بسیار قوی یا «ابر النینو» تبدیل شود حدود ۶۳ درصد است. به طور معمول، زمانی از اصطلاح ابر النینو استفاده میشود که دمای سطح آب در ناحیه استوایی اقیانوس آرام بیش از ۲ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بلندمدت قرار گیرد.
بهگزارش نیوساینتیست، بررسی حدود ۲۰۰ شبیهسازی اقلیمی نشان میدهد هیچیک از مدلها پیشبینی نمیکنند که پس از تثبیت النینو، دمای آبهای بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام تا پایان سال جاری به کمتر از یک درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بازگردد. چندین مدل افزایش دما تا حدود ۲٫۶ درجه سانتیگراد را پیشبینی میکنند و حتی یکی از مدلهای کانادایی احتمال رسیدن این مقدار به ۳ درجه سانتیگراد را مطرح کرده است.
اگر چنین اتفاقی رخ دهد، رکورد پیشین ابر النینوی سالهای ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۳ شکسته خواهد شد. در آن رویداد، دمای سطح آب در برخی مناطق اقیانوس آرام تا حدود ۲٫۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین رسید و پیامدهای گستردهای در سراسر جهان به دنبال داشت.
پژوهشگران انتظار دارند شدت گرمایش ناشی از النینو در زمستان آینده به اوج برسد و اثرات آن تا بخش بزرگی از سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد. این افزایش گرما در شرایطی رخ میدهد که سیاره زمین هماکنون نیز به دلیل انتشار گازهای گلخانهای حدود ۱٫۳۶ درجه سانتیگراد نسبت به دوران پیشاصنعتی گرمتر شده است. به همین دلیل، بسیاری از دانشمندان پیشبینی میکنند سال جاری یا آینده ممکن است گرمترین سال ثبتشده در تاریخ اندازهگیریهای مدرن باشد.
گرمتر شدن جو تنها به معنای افزایش دما نیست. جو گرمتر میتواند بخار آب بیشتری در خود نگه دارد و انرژی بیشتری ذخیره کند. همین موضوع احتمال وقوع پدیدههای جوی شدید مانند بارشهای سیلآسا، موجهای گرمای خطرناک، خشکسالیهای طولانیمدت و طوفانهای شدید را افزایش میدهد.
النینو میتواند الگوهای بارش را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد. به گفته روزنکرانس، این پدیده مستقیماً باعث ایجاد رویداد آبوهوایی خاص نمیشود، بلکه احتمال وقوع برخی شرایط جوی را بیشتر میکند. برای مثال، در دورههای النینو احتمال بارشهای بیشتر در جنوب کالیفرنیا افزایش مییابد، در حالی که خطر خشکسالی در جنوب شرق آسیا، شمال استرالیا و بخشهایی از هند بیشتر میشود. به بیان دیگر، النینو شانس رخ دادن بعضی الگوهای آبوهوایی را بالا میبرد.
برخی مدلهای اقلیمی پیشبینی میکنند دمای آبهای استوایی اقیانوس آرام ممکن است به ۳ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین برسد
پیشبینی میشود جنوب آمریکا تابستانی خشکتر و زمستانی خنکتر، مرطوبتر و طوفانیتر را تجربه کند و حتی بخشهایی از مکزیک با سرمای غیرعادی روبهرو شوند. درمقابل، جنوب شرق آسیا و جنوب شرق آفریقا ممکن است با گرمای شدید، خشکسالی و افزایش خطر آتشسوزیهای جنگلی مواجه شوند. اثرات النینو در اروپا کمتر قابل پیشبینی است، زیرا عوامل اقلیمی متعددی بر آبوهوای این قاره تأثیر میگذارند.
پیامدهای النینو به آبوهوا محدود نمیشود. گرما و خشکسالی میتوانند تولید محصولاتی مانند برنج، قهوه و کاکائو را کاهش داده و زنجیره تأمین مواد غذایی جهان را تحت فشار قرار دهند. وستون اندرسون از دانشگاه مریلند هشدار میدهد که کاهش بارشهای موسمی ممکن است تولید برنج را کاهش دهد. از آنجایی که برنج غذای اصلی میلیاردها نفر است، افت تولید میتواند کشورهایی مانند هند را به محدود کردن صادرات وادار کند و در نتیجه قیمت جهانی برنج را افزایش دهد.