استقبال ۲ تریلیون دلاری از امپراتوری ماسک؛ اسپیس‌ایکس ششمین شرکت ارزشمند آمریکا شد

‌ایکس که معاملات خود را با قیمت ۱۵۰ دلار آغاز کرده بود، با استقبال خیره‌کننده‌ی بازار روبه‌رو شد؛ به‌طوری‌که هم‌اکنون قیمت هر سهم به مرز ۱۶۸ دلار نزدیک شده است. این صعود بی‌سابقه، اسپیس‌ایکس را با ارزش بازاری بالغ‌بر ۲٫۲ تریلیون دلار، در جایگاه ششمین شرکت ارزشمند ایالات متحده قرار داد.

ورود قدرتمند اسپیس‌ایکس به تالار شیشه‌ای، از نگاه بسیاری از تحلیل‌گران به‌مثابه‌ی یک مانور تمرینی برای نسل جدیدی از عرضه‌های غول‌آسا در نظر گرفته می‌شود. فعالان بازار با دقت در حال رصد اشتهای سرمایه‌گذاران هستند تا سیگنال‌های لازم را برای عرضه‌های اولیه‌ی پیش‌رو در حوزه‌ی هوش مصنوعی؛ نظیر OpenAI و آنتروپیک دریافت کنند.

عملکرد سهام اسپیس‌ایکس از آن جهت زیر ذره‌بین قرار داشت که پیش‌تر برخی از بانکداران هشدار داده بودند اگر قیمت این سهم در پایان معاملات به زیر قیمت پایه‌ی ۱۳۵ دلاری روز پنجشنبه سقوط کند، بازار عرضه‌های اولیه ممکن است با چالش‌های جدی مواجه شود؛ اما چنین اتفاقی نیفتاد.

عرضه‌ی تاریخی اسپیس‌ایکس، جایگاه ایلان ماسک را به‌عنوان «نخستین تریلیونر تاریخ» تثبیت کرد؛ آن هم در شرایطی که این شرکت فضایی سال گذشته نزدیک به ۵ میلیارد دلار زیان به ثبت رسانده بود و درآمد فعلی آن تنها کسری از درآمدهای غول‌های فناوری با ارزش‌های مشابه است.

شان مگوایر، از شرکای ارشد سکویا کپیتال که رهبری سرمایه‌گذاری این نهاد در اسپیس‌ایکس را برعهده داشت، می‌گوید: «ایلان به‌دلیل سابقه‌ی درخشان و بینش آینده‌نگرانه‌اش در تشخیص زودهنگام روندهای فناوری، شایسته‌ی چنین ارزش‌گذاری فوق‌العاده‌ای است.» به‌گفته‌ی یک منبع آگاه، با قیمت‌های ثبت‌شده در عرضه‌ی اولیه، ارزش سرمایه‌گذاری ۲ میلیارد دلاری سکویا اکنون به بیش‌از ۲۰ میلیارد دلار رسیده است.

‌عرضه‌ی SpaceX، نقطه‌اوج جاه‌طلبی‌های دیرینه‌ی ماسک در فضا و فناوری است؛ رویدادی که قواعد سنتی وال‌استریت را بازنویسی کرد و لشگری از سرمایه‌گذاران خُرد را به بازار کشاند. اسپیس‌ایکس با جذب سرمایه‌ی ۷۵ میلیارد دلاری در IPO خود، رکورد پیشین را که متعلق به عرضه‌ی اولیه‌ی شرکت نفت سعودی آرامکو در سال ۲۰۱۹ بود، با اختلاف بیش از دو برابر شکست.

چنانچه متعهدین پذیره‌نویسی از حق خود برای فروش سهام بیشتر استفاده کنند؛ تصمیمی که معمولا تا ۳۰روز پس از عرضه گرفته می‌شود، ارزش اسپیس‌ایکس می‌تواند از رکورد فعلی هم فراتر رود.

هرچند اسپیس‌ایکس برای ورود به شاخص S&P 500 باید منتظر بماند؛ اما انتظار می‌رود به‌لطف قوانین جدید ورود سریع نزدک، ظرف حدود یک‌ماه، به‌جای انتظار معمول یک‌ساله به شاخص Nasdaq 100 افزوده شود. این اتفاق، اسپیس‌ایکس را به یکی‌از دارایی‌های اصلی صندوق‌های غیرفعال و ETF-هایی تبدیل می‌کند که شاخص نزدک‌۱۰۰ را دنبال می‌کنند و تقاضای تازه‌ای برای سهام آن ایجاد خواهد کرد.

برخی تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که ورود اسپیس‌ایکس باعث بازآرایی سبد سرمایه‌گذاران شود؛ بدین‌معنی که با چرخش سرمایه‌ها به‌سمت این سهم، فشار فروش بر سایر غول‌های فناوری افزایش یابد. روز جمعه نیز هم‌زمان با IPO اسپیس‌ایکس، سهام دیگر شرکت‌های فضایی و ماهواره‌ای با افت شدید مواجه شد؛ از جمله Planet Labs با ۸ درصد و EchoStar با ۱۴ درصد کاهش قیمت.

با وجود تمام هیجانات پیرامون عرضه‌ی SpaceX، تعیین ارزش ذاتی شرکت فضایی ایلان ماسک همچنان یک معمای پیچیده مالی است. آن‌ها ادعا می‌کنند که فرصت بازار پیش‌روی آن، فضایی معادل ۲۸٫۵ تریلیون دلار را در بر می‌گیرد. با توجه به جایگاه بلامنازع اسپیس‌ایکس در فضا با انتقال بیش از ۸۰ درصد جرم ارسالی به مدار زمین در سه سال گذشته و همچنین درآمدهای رو‌به‌رشدد استارلینک، برخی سرمایه‌گذاران معتقدند اسپیس‌ایکس بنیه‌ی مستحکمی برای توسعه‌ی امپراتوری خود دارد.

جان بلتون، مدیر پرتفو در گابلی فاندز می‌گوید بهترین شرکت برای مقایسه با اسپیس‌ایکس، دیگر شرکت متعلق به ماسک، تسلا است؛ چرا که هر دو دارای یک کسب‌وکار تثبیت‌شده و «یک فرصت بلندپروازانه و تحول‌آفرین» در سوی دیگر خود هستند. او می‌گوید: «فرصت بلندپروازانه‌ی تسلا، ربات‌های انسان‌نماست و برای اسپیس‌ایکس، تجارت هوش مصنوعی.»

با درآمد ۱۸٫۷ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۵، ارزش بازار فعلی اسپیس‌ایکس، نسبت قیمت به فروش (P/S) آن را روی عدد نجومی ۹۴ قرار می‌دهد. این موضوع باعث شده است تا نظرات تحلیلگران متفاوت باشد؛ مؤسسه‌ی مورنینگ‌استار، ارزش منصفانه‌ی SpaceX را حدود ۷۸۰ میلیارد دلار ارزیابی کرده و مؤسسه‌ی CFRA روز جمعه پوشش تحلیلی خود را با پیشنهاد «فروش» آغاز کرد.

با این حال، نانسی تنگلر، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری لافر تنگلر نگاه متفاوتی دارد: «این سهم را براساس شاخص‌های بنیادین نباید خرید. برای من، بهترین قیاس شرکت آمازون است؛ شرکتی که شیوه‌ی زندگی ما را تغییر داد. حتی اگر قیمت سهم به ۱۰۰ دلار هم سقوط کند ایده‌آل نیست؛ اما دیدگاه بلندمدت ما را تغییر نخواهد داد. ما می‌خواهیم در بازی حضور داشته باشیم.»