بقا در دریای خالی از ماهی؛ وابستگی فزاینده دلفینها به ترالهای ویرانگر کفروب
آخرین دلفینهای بینیبطری دریای آدریاتیک در پی دههها صید بیرویه و نابودی طعمههای طبیعی، ناچار به دنبال کردن کشتیها برای یافتن غذا شدهاند.
به گزارش سایت دیدبان ایران، دریای آدریاتیک، پهنهای آبی میان شبهجزیره ایتالیا و بالکان، روزگاری زیستگاه شمار فراوانی از شکارچیان رأس هرم غذایی، از جمله گونههای گوناگون کوسهها و سفرهماهیها بهشمار میرفت. اکنون اما این دریا به یکی از نقاط صید بیرویه در جهان بدل شده و ذخایر طعمههای طبیعی در آن به شدت تحلیل رفته است. در این میان، دلفین بینیبطری تنها گونهای محسوب میشود که هنوز در منطقه حضور دارد، هرچند جمعیت آن نیز به طرز چشمگیری کاهش یافته و تقریبا ناپدید شده است.
بهگزارش آیافال ساینس، یافتههای پژوهشی تازه نشان میدهد دلفینهای بینیبطری بازمانده در این دریا برای بهدست آوردن غذای مورد نیاز خود، به دنبالهروی از شناورهای ماهیگیری صنعتی روی آوردهاند. دانشمندان درطول ۱۴۸ روز و از طریق صدها مشاهده در سواحل مناطق ونتو و مارکه ایتالیا دریافتند که دلفینها تقریبا یکچهارم از ترالها (۲۴٫۷ درصد) را تعقیب میکنند.
دلفینها از سر ناچاری و گرسنگی، وابستگی فزایندهای به ترالها پیدا کردهاند
دکتر جووانی بئارتزی، رئیس مؤسسه زیستشناسی و حفاظت از دلفین در ایتالیا و نویسنده اصلی مطالعه، در بیانیهای گفت: «همراهی طولانیمدت، پیوسته و عامدانه با ترالها، نشاندهنده سطح بالایی از وابستگی به آن شیوه ماهیگیری است. درحالیکه دلفینها همچنان نیاز دارند در زمانهایی که ترالکشی انجام نمیشود بهطور مستقل به جستجوی غذا بپردازند، در روزهایی که این فعالیت در جریان است، عمدتا در نزدیکی تورهای ترال تغذیه میکنند.»
دلفینها در مدت زمانی کوتاه، ترجیحات مشخصی برای انواع گوناگون شناورها پیدا کردهاند. بر پایه یافتههای پژوهش، دلفینها تا ۴۰ درصد از ترالهای کفروب مخصوص صید ماهیهای ته دریا را که یکی از مخربترین روشهای ماهیگیری بهشمار میرود، تعقیب میکردند؛ در حالی که تنها ۱٫۵ درصد از ترالهای تیرکدار مورد دنبالهروی قرار میگرفتند. پژوهشگران گمان میبرند این تفاوت به نوع ماهیهایی که هر شناور هدف میگیرد و تورهایی که به کار میبرد مرتبط باشد و دلفینها با درک این موضوع، رفتار خود را متناسب با آن سازگار کردهاند.
رفتار فرصتطلبانهی دلفینها پدیده تازهای نیست. شواهد دنبالهروی دلفینها از قایقها به متون یونان باستان بازمیگردد و احتمالا برای هزاران سال بخشی از زندگی آنها بوده است. آنچه تازگی دارد، شدت این رفتار است. پژوهشی که در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی انجام شد، نشان میداد کمتر از ۱۰ درصد از ترالهای شمال آدریاتیک توسط دلفینها تعقیب میشوند و آمار نشان میدهد که این رفتار دلفینها در یک دهه اخیر بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
با توجه به پیشینه صید بیرویه در منطقه، پژوهشگران استدلال میکنند که دلفینها از سر ناچاری و گرسنگی، وابستگی فزایندهای به ترالها پیدا کردهاند. دکتر بئارتزی در بیانیه دیگری تاکید کرد: «این دلفینها به اختیار خود ترالها را دنبال نمیکنند. به این دلیل دست به این کار میزنند که دریای آدریاتیک بر اثر دههها صید بیرویه چنان به شدت تهی شده که طعمه طبیعی دیگر بهطور قابل اتکایی در دسترس نیست. این نشانهای آشکار از فروپاشی اکولوژیک است، نه نمونهای از سازگاری موفق دلفینها.»
هرچند تعقیب ترالها ممکن است در نگاه اول نشانهای مبهم و نویدبخش از سازگاری دلفینها با فشارهای جدید به نظر برسد، راهبردی پرخطر محسوب میشود و پژوهشگران مطمئن نیستند که این قمار در بلندمدت به نفع آنها تمام شود.
دکتر رندال ریوز، نویسنده ارشد مطالعه و رئیس کمیته مشاوران علمی کمیسیون پستانداران دریایی ایالات متحده، در این باره افزود: «میدانیم که دلفینهای بینیبطری گاهبهگاه بر اثر برخورد با ادوات ترال زخمی یا کشته میشوند و تغذیه در پشت سر ترالها میتواند رژیم غذایی، سازماندهی اجتماعی و ارتباطات دلفینها را تحت تاثیر قرار دهد.»
دکتر ریوز همچنین به خطرات پنهان دیگری اشاره کرد و گفت: «دلفینها ممکن است از قرارگرفتن مزمن در معرض سروصدای ترالها دچار آسیب شنوایی شوند. این یک رفتار پرخطر است. بااینحال، یافتن طعمه کافی به دور از ترالها در یک دریای بیشازحد صیدشده میتواند بسیار دشوار باشد. به نظر میرسد برای این جانوران، پذیرش خطرات، بهتر از گرسنگی کشیدن است.»