نوروزی حقوقدان: با طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی دشمن» ایران را در یک محاصره خبری قرار می‌دهند/ واژه «سیاه‌نمایی» واژه‌ای برای از بین بردن آزادی بیان است / طرح جلوی نفوذ بیگانه را نمی‌گیرد، بلکه جلوی آزادی بیان و آزادی‌های فردی را می گیرد

دیده‌بان ایران؛ پریسا هاشمی: «نفوذ» کلمه‌ای نخ‌نما در ایران. هر بار که «نفوذ» پررنگ می‌شود، محدود بیشتری برای جامعه ایجاد می‌شود. شاید برخی از مسئولان از نفوذ با عنوان حفره امنیتی یاد کنند اما نفوذ همان نفوذ است و اما آنطور که عباس عراقچی، وزیر امورخارجه می‌گوید حمله به بیت به دلیل وجود این حفره امنیتی است که هنوز هم در سطو تصمیم‌ساز کشور موثر هستند. در حقیقت نفوذ از سوی مردم عادی، روزنامه‌نگاران و هنرمندان اتفاق نمی‌افتد یا به ندرت و انگشت‌شمار اتفاق می‌افتد چرا که نمی‌دانند رفت و آمد به بیت چگونه است یا نشست سران کجا برگزار می‌شود.

مجلس اما پس از جنگ 12 روزه قانون «قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» را تصویب کرد که بنای بسیاری از مصادره اموال در این مدت شده است. نمایندگان مجلس به این قانون بسنده نکرده و حالا بنا دارند که طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی دشمن» را به تصویب برساند. با آنکه بسیاری از حقوقدانان و صاحب‌نظران آن را مغایر با برخی از ماده‌های قانون اساسی مانند ماده 9 می‌دانند، نمایندگان مجلس دوازدهم کلیات این طرح را با 183 رای به تصویب رسانده‌اند.

دیده‌بان ایران درباره طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی دشمن» با کامبیز نوروزی، حقوقدان به گفت‌وگو پرداخته است.

مشروح  گفت‌وگو دیده‌بان ایران با کامبیز نوروزی حقوق دان را در زیر می‌خوانید:

نفوذی خود را به شکل کارکنان یک مجموعه در می‌آورد

کامبیز نوروزری با اشاره به این که منطق مسائل جاسوسی و نفوذ (به‌ویژه نفوذ) حکم می‌کند که ابتدا «نفوذ» را تعریف کنیم، به دیده بان ایران گفت: «جاسوس کسی است که به‌طور مخفیانه کارش را انجام می‌دهد. معمولاً یک نیروی آموزش‌دیده است که به شکل پنهانی سعی می‌کند اطلاعات و اخبار محرمانه و استراتژیک و مهم را از مراکز تجمع اطلاعات را به سرویس اطلاعاتی خود منتقل بکند، اما نفوذ فرق می‌کند. وقتی می‌گوییم نفوذ، یعنی اینکه مأمور سرویس اطلاعاتی بیگانه، در شکل ظاهرالصلاح و پسندیده وارد مراکز مهم و به‌اصطلاح استراتژیک کشور شود. در واقع نفوذ یعنی خود را به شکل یکی از کارکنان آن مجموعه دربیاورد و فعالیت خود را انجام بدهد. در حقیقت فرد در لباس یک شخص و شخصیت پسندیده و ظاهرالصلاحی در می‌آورد که مورد تأیید نهادهای گزینشی است تا وارد سیستم شود.»

افشار و گروه‌های صنفی و فرهنگی هدف گرفته شده این طرح خارج از موضوع است

این حقوقدان افزود: «یک فیلم‌ساز، شاعر، موسیقی‌دان و... از کجا نفوذ می‌کند؟ آنها فیلم خود را می‌سازند یا موسیقی تولید می‌کند. استاد دانشگاهی که تصمیم دارد در یک نشست علمی بین‌المللی شرکت کند، به کجا دارد نفوذ می‌کند؟ یا یک روزنامه‌نگار، کار خودش را انجام می‌دهد. بنابراین این افراد اصلا نمی‌توانند  مصداق نفوذ باشند. اما اگر کسی با ظاهر پسندیده وارد مراکز حساس کشور شده و به‌عنوان یکی از کارکنان آن مرکز فعالیت کند و اطلاعات آن مرکز را به سرویس اطلاعاتی بیگانه منتقل کند، نفوذی است. بنابراین افشار و گروه‌های صنفی و فرهنگی که این طرح هدف گرفته، خارج از موضوع است. مثل این است که بگویند یک اتومبیل سواری اگر ۴۰ تن یا ۳۰ تن بار بزند، جریمه می‌شود. سواری اصلاً برای این مقدار بارگیری ساخته نشده است. در واقع، ما به این جرم می‌گوییم «جرم محال». چون اگر ۲۰ تن بار روی یک اتومبیل سواری گذاشته شود، این اتومبیل منهدم می‌شود.»

باید در مراکز حساس و مهمی بروند که اطلاعات آنجا وجود دارد دنبال نفوذ بگردند

نوروزی گفت: «به اعتقاد بنده، اینکه یک نویسنده، یک متفکر، یک استاد دانشگاه، یک سینماگر، مستندساز، موسیقی‌دان، روزنامه‌نگار و این قبیل گروه‌های صنفی را مصداق نفوذ بدانند، جرم محال است.

اساساً اگر اراده قانون‌گذار بر این است که جلوی نفوذ مأموران اطلاعاتی به کشور را بگیرد، باید سراغ مراکز حساس و مهمی بروند که اطلاعات آنجا وجود دارد که افراد برای دسترسی به اطلاعات وارد این مراکز می‌شوند و دنبال نفوذی‌ها بگردند.»

چرا دفاع از ایران باید جرم باشد؟

او درباره اعلام کتبی برای هر اقدامی به نهادهای اطلاعاتی، تاکید کرد: «این طرح جلوی نفوذ بیگانه را نمی‌گیرد، بلکه جلوی آزادی بیان و آزادی‌های فردی و اجتماعی افراد را می‌گیرد. این طرح، به نظر من، مقصود پنهانی از این طرح، محدودیت شدید آزادی بیان است و حتی توجهی به خیلی نکات ندارد. مثلا می‌گویند که مصاحبه با رسانه‌های آمریکایی یا رسانه‌های تحت حمایت مالی آمریکا جرم است. اگر یک ایرانی از داخل ایران با یک رسانه آمریکاییِ غیر فارسی‌زبان گفت‌وگو کند و در آن از مسائل ایران بگوید و از ایران دفاع کند، چرا باید جرم باشد؟ در واقع با این طرح ایران را در یک محاصره خبری قرار می‌دهند.»

این حقوقدان افزود: «در این طرح آمده؛ اگر کسی می‌خواهد به سفارت‌خانه‌های خارجی مراجعه کند، در داخل کشور باید از وزارت خارجه و خارج از کشور از سفارت‌خانه‌ها یا کنسولگری‌های ایران اجازه بگیرد. مگر امکان‌پذیر است؟ همین الان چند میلیون ایرانی در خارج از کشور زندگی می‌کنند و برای زندگی روزمره‌، مراجعات زیادی دارند. مگر یک کنسولگری یا یک سفارت‌خانه ایران می‌تواند پاسخگوی این حجم از مراجعات باشد؟

اجرای بسیاری از موضوعات مطرح شده در این طرح امکان پذیر نیست

نوروزی گفت: «نویسندگان این طرح، نمایندگان مجلس یک نکته را بسیار فراموش کردند؛ اصل بر صحت رفتار افراد است. وقتی که می‌گویند همه باید مجوز بگیرند، یک اصل مهم و اساسی حقوقی در قانون اساسی را نقض کرده‌اند؛ یعنی اصل بر برائت و صحت عمل افراد است. اجرای بسیاری از موضوعات مطرح شده در این طرح امکان‌پذیر نیست. مثلا اینکه روزانه صدها نفر بخواهند به وزارت خارجه مراجعه کنند برای گرفتن ویزا یا شرکت در همایش علمی خارج از ایران یا...»

او افزود: «وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه باید به این درخواست‌ها پاسخ بدهند. حالا اگر یکی از این‌ها موافق باشد و دیگری مخالف باشد، تکلیف آن متقاضی چیست؟»

این حقوقدان در واکنش به تفسیرپذیر بودن و نبود چارچوب مشخص برای نمایش سیاه از ایران، فرهنگ ایرانی گفت: «اصلاً واژه «سیاه‌نمایی» یک واژه‌ای برای از بین بردن آزادی بیان است. در حال حاضر شاخص فلاکت در ایران به ۶۱ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۷ درصد رسیده است. وضعیت بهای مواد غذایی، قیمت مسکن، اجاره مسکن، همه این‌ها، دارو، بهداشت، درمان، سر به فلک کشیده است. شرایط بد خط فقر، افزایش ترک تحصیل دانش‌آموزان در سن واجب‌التحصیل، افزایش جرم و جنایت و...  واقعیت زندگی روزمره ماست.»

او افزود: «کسی که به این مسائل می‌پردازد در واقع گزارشی از وضعیت خاکستری کشور می‌دهد، نه آن که سیاه‌نمایی کند. وقتی سالانه در جاده‌های کشور ۱۵، ۲۰ هزار نفر کشته می‌شوند، نباید آن را بیان کرد؟ یک نفر سینماگر است و حرف‌های اجتماعی خود را در قالب فیلم می‌زند. یک نفر پژوهشگر، جامعه‌شناس، جرم‌شناس، حقوق‌دان است، در قالب نوشتار از این موضوعات حرف می‌زنند. این واژگان کلی، کش‌دار و نامفهومی که فقط برای سوءاستفاده از قدرت، برای نقض حقوق ملت ساخته است.»

منبع:سایت دیده بان ایران