در مورد نظام توتالیتر شوروی نیز، بسیاری میپنداشتند که نمیتواند اصلاح شود، اما شد. پس چرا در ایران هم این امکان وجود نداشته باشد که از راه اصلاحی رادیکال اما خشونتپرهیز به بدیل مطلوب که استقلال و آزادی، عدالت و توسعه، و رشد مادی و معنوی، نرسیم. بهخصوص که اگر در ایران با نوعی روحانیسالاری مواجه هستیم، روحانیت شیعه هیچگاه مرجعیتی واحد مانند واتیکان نداشته و همیشه امکان برداشتهای مختلف در عالی ترین سطوح سلسلهمراتب آن وجود داشته و دارد. هم در حوزهٔ فقهی و هم در زمینهٔ سیاسی. پشتوانهٔ…