مدیرکل مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت خبر داد: ۶۷ هزار و ۵۴ مورد سقط جنین در سال ۱۴۰۴ / آمار ماهانه سقط جنین ۵ تا ۶ هزار است/ ۳۲۰۵ مورد حاملگیهای خارجرحم در سال ۱۴۰۴/ ۳۰ درصد سقطها در مراکز سرپایی غیررسمی انجام شده است
مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره آمار ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار سقط جنین به دیده بان ایران گفت: «بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه باروری سالم وزارت بهداشت، در سال ۱۴۰۴ تعداد کل سقطهای ثبتشده 67 هزار و 54 مورد بوده است. این آمار مربوط به ۱۲ ماه سال است که بهطور میانگین ماهانه حدود 5هزار تا 6هزار مورد میشود. از تعداد سقطهای سال گذشته ۹۳۲۷ مورد نیز سقطهای قانونی است.» این مقام وزارت بهداشت با اشاره به اینکه حدود ۵ هزار مورد سقط جنین، به دیده بان ایران گفت: «از میان آنها سقطهای باقی مانده ۲۳۱۷ مورد بهعنوان سقطهای عمدی گزارش شده است. یعنی فرد به هر دلیلی یا دارو مصرف کرده یا اقداماتی انجام داده که سقط شود. همچنین ۳۲۰۵ مورد نیز مربوط به حاملگیهای خارجرحمی بوده که امکان ادامه بارداری در آنها وجود نداشته و باید به بارداری خاتمه منجر میشده است. این آمار مربوط به سال ۱۴۰۴ است.
دیدهبان ایران؛ پریسا هاشمی: «دشمنان از سالها پیش با اختصاص مبالغ کلان از سوی نهادهایی مانند بهداشت جهانی، برای جلوگیری از رشد جمعیت ما برنامهریزی کردند. آنها حتی داروی بیماران مظلوم پروانهای را تحریم میکنند اما برای کاهش جمعیت ایران هزینه میکنند تا تیشه به ریشه جامعه اسلامی بزنند. آمار سقط سالیانه ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار جنین که غالباً مشروع هستند، فاجعه و قتل است و باید با حمایت از طرحهایی مانند «طرح نفس» با این پدیده شوم مقابله کرد.» این بخشی از سخنان آیتالله حبیبالله غفوری از تریبون در خطبههای نماز جمعه کرمانشاه است. او از بین نیم تا یک میلیون سقط جنین خبر میدهد که این یک بحران عظیم است.
اگر این آمار بالا را بپذیریم، علت اصلی سقطها الزاماً به جنگ یا بحرانهای مقطعی محدود نمیشود. روند کاهش باروری در ایران بیشتر با تحولات اقتصادی، تغییر سبک زندگی، افزایش سن ازدواج، کاهش امید به آینده و تغییر نگرش نسل جدید نسبت به خانواده مرتبط است. شاید به این دلایل سیاستهای تشویقی دولت از وام فرزندآوری تا محدودیتهای قانونی سقط نتوانستهاند تغییر معناداری در رغبت زوجها به فرزندآوری را افزایش دهد.
آیتالله غفوری در حالی آمار تکان دهندهای از حرف میزند که تورم، گرانی، اعتراضات و حوادث دی، جنگ و... را تجربه کردهایم و بسیاری شرایط را برای فرزندآوری مناسب نمیبیینند. با توجه به اینکه ایران به سراشیبی پیری جمعیت افتاده و با سرعت و شدت به این سمت در حرکت است، مشوقهای دولت و تصویب شده توسط مجلس آنقدر دندانگیر نیست که زوجها برای فرزندآوری رغبت پیدا کنند. زوجهایی که با افزایش مشکلات اقتصادی با «خانههای اشتراکی» و «حاشیه شهرها»، «چند شیفت کار کردن» دست به گریبان و آنقدر به بهبود شرایط بدبین هستند که تن به هزینهها و ریسک فرزندآوری نمیدهند و یکی از راههای رهایی از این ریسک را «سقطجنین» میدانند. اما آنطور که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در گفتوگو با دیدهبان اعلام میکند، جنگ به افزایش سقط جنین منجر نشده است.
دیدهبان ایران درباره آخرین آمار سقط جنین و علل آن با رضا سعیدی، مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت وگو کرده است.
مشروح مصاحبه رضا سعیدی، مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با دیدهبان ایران را در زیر میخوانید:
آمار ماهانه سقط جنین ۵ تا ۶ هزار است
رضا سعیدی، مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ درباره آخرین آمار سقط جنین به دیدهبان ایران تاکید کرد: «بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه باروری سالم وزارت بهداشت، در سال ۱۴۰۴ تعداد کل سقطهای ثبتشده 67 هزار و 54 مورد بوده است. این آمار مربوط به ۱۲ ماه سال است که بهطور میانگین ماهانه حدود 5هزار تا 6هزار مورد میشود.»
سعیدی با اشاره به اینکه این 67 هزار سقط در بیمارستانها رخ داده و پرونده تشکیل شده است، افزود: «کدملی مادران این جنینها مشخص است. از مجموع این تعداد، 52 هزار و 205 مورد مربوط به سقطهای خودبهخودی است. یعنی بیش از نیمی از سقطها به خودی خود اتفاق میافتد که فرد در آن دخالتی ندارد و به دلایل مختلف از جمله عوامل ژنتیکی، تغذیهای، تروما و سایر علل پزشکی، بارداری رخ میدهد. درصدی از بارداریها به طور ناخواسته از بین میرود.»
۳۲۰۵ مورد حاملگیهای خارجرحم در سال ۱۴۰۴
مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: «از تعداد سقطهای سال گذشته ۹۳۲۷ مورد نیز سقطهای قانونی است. این سقطها در غربالگریها و معاینات پزشکی، وجود ناهنجاری یا شرایطی تشخیص داده شده که ادامه بارداری برای مادر یا جنین دارای عسر و حرج بوده و در چارچوب فرآیندهای قانونی و تصمیمگیری قضایی انجام شده است.»
این مقام وزارت بهداشت با اشاره به اینکه حدود ۵ هزار مورد سقط جنین، به دیده بان ایران : «از میان آنها سقطهای باقی مانده ۲۳۱۷ مورد بهعنوان سقطهای عمدی گزارش شده است. یعنی فرد به هر دلیلی یا دارو مصرف کرده یا اقداماتی انجام داده که سقط شود. همچنین ۳۲۰۵ مورد نیز مربوط به حاملگیهای خارجرحمی بوده که امکان ادامه بارداری در آنها وجود نداشته و باید به بارداری خاتمه منجر میشده است. این آمار مربوط به سال ۱۴۰۴ است.
البت این آمار متعلق به مراجعین بیمارستانی است که برای آنها پرونده تشکیل شده و اطلاعات هویتی از جمله کد ملی آنها ثبت شده است. ممکن است فردی در مرکز غیرقانونی سقط انجام داده یا در منزل دارویی مصرف کند یا اقدامی انجام دهند که سقط اتفاق بیفتد اما ثبت نشود.»
تفاوت تعداد سقط جنین در استانهای مختلف ایران
سعیدی گفت: «آمارهایی که دیگران میدهند براساس تخمین و محاسبات است، نه براساس سرشماری. یعنی براساس سقطهای ثبتشده و دقیق نیست و با ضریب دادن به آمارها اعلام میشود. آماری که برای سقطهایی که خارج از بیمارستان بوده براساس مطالعات است. محققان طبق اصول نمونهگیری بر روی چندهزار نفر در شهرستانها و شهرها تحقیق کرده و آمار به دست آمده را به کل کشور ضرب میکنند. به عنوان مثال یکی از مطالعات 1402 کل جمعیت حدود ۱۶ هزار نمونه در ۳۱ استان بوده که آن را به کل کشور تعمیم دادهاند. در حقیقت آمار منتشر شده از این نوع تحقیقها تخمین است نه سرشماری. تعداد سقط تهران با یزد یا سیستان و بلوچستان کاملا متفاوت است.»
آمارها افزایش سقط جنین در جنگ را نشان نمیدهد
او در پاسخ به این سوال که جنگ بر افزایش سقطجنین موثر است؟ تاکید کرد: «چنین اتفاق رخ نداده است. آمار سقط تا آخر اسفند (اول فروردین) و دوره جنگ که به صورت هفته به هفته گزارش میشد، افزایش سقط جنین را نشان نمیدهد. در حقیقت در آمارها تغییر معناداری و واضحی وجود نداشت.»
امواج الکترونیکی میتواند بر سقط جنین تاثیرگذار باشد
سعیدی در پاسخ به این سوال که پارازیتها و امواج موبایلی بر افزایش سقط جنین تاثیرگذار است؟ به دیده بان ایران گفت: «امواج الکترونیکی میتواند تاثیرگذار باشد اما ایجاد ناهنجاری معمولا از هفته دوم، سوم بارداری به بعد اتفاق میافتد. یعنی قانون «همه یا هیچ» بر هفته اول بارداری حکمفرماست؛ یا جنین سقط میشود یا میماند. پس از آن اگر عوامل مضری مانند تروما، امواج، استرس، موادشیمیایی و... با مادر باردار تماس پیدا کند، ناهنجاری ایجاد میشود. ناهنجاریها هم از هفته 10- 12 به بعد ایجاد میشود و از آن به بعد تقریبا ارگانها کامل است و احتمال ایجاد ناهنجاری کاهش مییابد.»
مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی افزود: «بنابراین دو هفته اول تروماها و عوامل مضر میتواند به سقط جنین منجر شود. از هفته دوم تا حدود 12 احتمال ایجاد ناهنجاری وجود دارد و از هفته 12 به بعد معمولا ناهنجاری ایجاد نمیشود و اگر ایجاد شود هم صدمات خفیفتر است. امواج موبایل و... هم میتوانند مضر باشند اما ضررهای آنها نیاز به بررسی دقیق دارد. به ویژه آنتنهای موبایل که نزدیک خانهها قرار دارد. در بررسیهای صورت گرفته مادر زمانی که طولانی مدت در معرض این امواج قرار میگیرد و امواج زیاد باشد با مشکل روبرو میشود. بعید است که با یک موبایل سقط جنین اتفاق بیفتد.»
غربالگری در صورت وجود عامل خطر در مادر انجام میشود
او درباره تاثیر غربالگریها در سقط جنین تاکید کرد: «غربالگری حذف نشده است، بلکه شرایط اجرای آن تغییر کرده است. بسیاری از مادران باردار به صورت اختیاری غربالگری انجام میدهند. سونوگرافی میکنند، آزمایش ژنتیک میدهند و... اما در قانون توصیه شده که نباید بیدلیل مادران را به سوی غربالگری ارجاع داد. یعنی اگر مادری ریزفاکتور و عامل خطر ندارد، به سوی غربالگری ارجاع نشود.»
سعیدی با اشاره به اینکه غربالگری برای تشخیص ناهنجاریهای کشنده یا معلولیتهای شدید بود، افزود: «آمار سقطهای قانونی جنین کنونی تقریبا روی عدد 9000 باقی مانده است. در سال 1404 این تعداد 9327 سقط باقی مانده است. این تعداد با مجوز قاضی شرع و پزشکی قانونی انجام شده است. در سالهای قبل نیز همین حدود بوده با این تفاوت که آمار ولادت در سالهای قبل یک میلیون و 200 تا 300 هزار اما در سال 1404 آمار ولادت 900 ولادت بوده است. یعنی ولادتها کاهش یافته اما سقطها ثابت مانده است. بنابراین غربالگریها در صورت لزوم و سقط جنین با نظر پزشکی قانونی انجام میشود.»
۳۰ درصد سقطها در مراکز سرپایی غیررسمی انجام شده است
مدیرکل مرکز جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: «آمارهای ما {وزارت بهداشت} براساس ثبت در بیمارستانها است. با توجه به اینکه ماهیت سقطجنینها شخصی و پنهانی است و ممکن است افراد به صورت پنهانی یا غیرقانونی سقط انجام دهند. اکثریت قریب به اتفاق سقطجنینها در منازل یا مکانهایی اتفاق افتاده که از دسترس ما خارج است. برخی با مصرف دارو کار خود را انجام میدهند، بدون اینکه کسی متوجه شود.»
او افزود: «سال 1398 مطالعهای انجام شد که طبق آن 62درصد سقطها در منزل انجام شده است. 30 درصد سقطها در مراکز سرپایی غیررسمی انجام شده است. به عبارت دیگر 90 درصد سقطها یا در منزل یا در مراکز سرپایی غیررسمی انجام شده است. فقط 7-8 درصد سقطها در بیمارستانها و مکانهای رسمی انجام شده است. طبیعتا این آمارها تغییر کرده است.»
سعیدی تاکید کرد: «آمارهای وزارت بهداشت رسمی و از بیمارستانها و مکانهای رسمی است، قطعا درصد پنهانی وجود دارد و طبیعتا ما نمیتوانیم بگوییم این آمار کم یا زیاد شدهاند. پیمایش دیگر در سال 1402 حاکی از کاهش سقط جنین است اما این پیمایش هم تخمینی است نه براساس سرشماری. »
منبع: سایت دیده بان ایران