رئیس اتحادیه دکهداران تهران؛ برگشت ۹۰ درصد روزنامه ها از برخی دکه ها / کیوسکها با فروش سیگار زندهاند/ زنگ خطر برای مطبوعات چاپی
فضایل آقازاده، رئیس اتحادیه دکهداران تهران، درباره وضعیت دکههای مطبوعاتی، بر نقش فرهنگی این واحدها تأکید کرد و به دیده بان ایران گفت: میزان فروش جراید تا حد زیادی به موقعیت جغرافیایی دکه بستگی دارد. در مناطق شمالی تهران که شرایط فروش بهتر است، حدود ۵۰ درصد روزنامهها برگشت میخورند. اما در مناطق جنوبی شهر، این رقم گاهی به ۹۰ درصد نیز میرسد و دکهداران تنها موفق به فروش حدود ۱۰ درصد از روزنامههای دریافتی خود میشوند.
دیده بان ایران: دکههای مطبوعاتی که روزگاری یکی از مهمترین حلقههای توزیع اخبار و محصولات فرهنگی در شهرها به شمار میرفتند، امروز با چالشهای متعددی از جمله کاهش شدید فروش روزنامه، گسترش فضای مجازی، افزایش هزینههای فعالیت و تغییر الگوی مصرف رسانهای شهروندان مواجه هستند. شرایط به گونهای تغییر کرده که بسیاری از این واحدها برای ادامه حیات اقتصادی خود، ناچار شدهاند بخش عمده درآمدشان را از فروش کالاهای سوپرمارکتی و دخانیات تأمین کنند.
فضایل آقازاده، رئیس اتحادیه دکهداران تهران، در گفت و گو با دیده بان ایران به تشریح وضعیت اقتصادی دکه های تهران پرداخت..
فضایل آقازاده، رئیس اتحادیه دکهداران تهران، درباره وضعیت دکههای مطبوعاتی، بر نقش فرهنگی این واحدها تأکید کرد و به دیده بان ایران گفت دکهها نباید صرفاً بهعنوان مراکز فروش کالا دیده شوند. به گفته او، هویت اصلی دکههای مطبوعاتی با عرضه روزنامه و نشریات شکل گرفته و همین موضوع همچنان به آنها جایگاهی فرهنگی میبخشد.
وی با اشاره به سیاست اتحادیه برای حفظ این هویت فرهنگی اظهار کرد: ماهیت دکههای مطبوعاتی به فروش روزنامه و نشریات وابسته است، اما در عمل شرایط اقتصادی این واحدها تغییر کرده است. به گفته آقازاده، اکنون حدود ۸۰ درصد درآمد دکهها از فروش کالاهای سوپرمارکتی تأمین میشود که بخش عمده آن را محصولات دخانی، بهویژه سیگار، تشکیل میدهد.
او افزود: اگرچه دکهها همچنان روزنامه عرضه میکنند، اما درآمد حاصل از فروش مطبوعات دیگر پاسخگوی هزینههای جاری آنها نیست. به همین دلیل بسیاری از دکهداران برای ادامه فعالیت اقتصادی ناچار شدهاند به سمت فروش کالاهایی بروند که حاشیه سود بیشتری دارند و مشتریان بیشتری را جذب میکنند.
رئیس اتحادیه دکهداران تهران تأکید کرد که فروش سیگار در حال حاضر مهمترین منبع درآمد بسیاری از دکهها محسوب میشود و بدون آن، ادامه فعالیت بخش قابلتوجهی از این واحدها با دشواری جدی روبهرو خواهد شد. این در حالی است که دکههای مطبوعاتی در گذشته بیشتر با فروش روزنامه، مجله و سایر محصولات فرهنگی شناخته میشدند.
کاهش شدید فروش روزنامه؛ زنگ خطر برای مطبوعات چاپی
آقازاده در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بحرانی فروش روزنامه در تهران اشاره کرد؛ بحرانی که به گفته او در سالهای اخیر تشدید شده و بسیاری از دکهداران را با مشکلات اقتصادی مواجه کرده است.
وی با اشاره به آمار بالای برگشتی روزنامهها گفت: میزان فروش جراید تا حد زیادی به موقعیت جغرافیایی دکه بستگی دارد. در مناطق شمالی تهران که شرایط فروش بهتر است، حدود ۵۰ درصد روزنامهها برگشت میخورند. اما در مناطق جنوبی شهر، این رقم گاهی به ۹۰ درصد نیز میرسد و دکهداران تنها موفق به فروش حدود ۱۰ درصد از روزنامههای دریافتی خود میشوند.
او این آمار را نشانهای از کاهش شدید مخاطبان مطبوعات چاپی دانست و افزود: در گذشته بخش زیادی از مردم اخبار روزانه خود را از طریق روزنامهها دنبال میکردند و بسیاری از دکهها در ساعات اولیه صبح بخش عمدهای از جراید خود را به فروش میرساندند. اما امروز شرایط بهگونهای تغییر کرده که در برخی مناطق حتی تعداد محدودی روزنامه نیز مشتری ندارد.
به گفته رئیس اتحادیه دکهداران، تفاوت میزان فروش در نقاط مختلف شهر به عوامل اقتصادی و فرهنگی نیز مربوط میشود. او معتقد است در برخی مناطق شمالی تهران هنوز عادت خرید روزنامه تا حدی حفظ شده، اما در بسیاری از مناطق دیگر این عادت تقریباً از بین رفته است.
فضای مجازی؛ رقیب اصلی دکههای مطبوعاتی
آقازاده گسترش فضای مجازی را مهمترین عامل کاهش فروش روزنامهها میداند. به اعتقاد او، توسعه اینترنت و شبکههای اجتماعی باعث شده شیوه دریافت اخبار در جامعه بهطور کامل تغییر کند و مردم دیگر مانند گذشته منتظر انتشار نسخه چاپی روزنامهها نباشند.
وی در اینباره گفت: یکی از مهمترین دلایل کاهش فروش مطبوعات، گسترش فضای مجازی است. امروز مردم اخبار را از طریق اینترنت و شبکههای اجتماعی دنبال میکنند. از سوی دیگر، افزایش قیمت روزنامهها نیز باعث شده خرید آنها برای بخشی از شهروندان صرفه اقتصادی نداشته باشد.
او همچنین به تغییر سبک زندگی نسل جدید اشاره کرد و افزود: بسیاری از جوانان عادت روزنامهخوانی ندارند و اخبار را از طریق ابزارهای دیجیتال دنبال میکنند. همین مسئله موجب شده جامعه مخاطبان مطبوعات چاپی روزبهروز کوچکتر شود.
گرانی روزنامه و کاهش قدرت خرید مردم
رئیس اتحادیه دکهداران تهران در ادامه، مشکلات اقتصادی را یکی دیگر از عوامل مهم افت فروش روزنامهها دانست و به دیده بان ایران گفت: افزایش هزینههای چاپ، رشد قیمت کاغذ و مشکلات توزیع باعث شده قیمت مطبوعات افزایش یابد و در نتیجه بسیاری از خانوادهها خرید روزنامه را از سبد هزینههای خود حذف کنند.
آقازاده معتقد است در شرایطی که مردم میتوانند اخبار را بهصورت رایگان از طریق اینترنت دریافت کنند، تمایل کمتری برای پرداخت هزینه نسخه چاپی دارند. این روند نهتنها موجب کاهش تیراژ روزنامهها شده، بلکه درآمد دکهداران از محل فروش جراید را نیز بهشدت کاهش داده است.
ضرورت حمایت از دکهداران
رئیس اتحادیه دکهداران تهران با تأکید بر لزوم حمایت از این صنف گفت: اگر قرار است دکهها همچنان نقش فرهنگی خود را حفظ کنند، باید سیاستهای حمایتی مشخصی برای آنها در نظر گرفته شود.
وی افزود: باید راهکارهایی برای ایجاد انگیزه در میان دکهداران جهت افزایش فروش روزنامهها طراحی شود. برای مثال، میتوان یارانه یا مشوقهایی برای فروش مطبوعات در نظر گرفت.
به گفته آقازاده، سود حاصل از فروش روزنامه بسیار ناچیز است و در شرایط فعلی، انگیزه اقتصادی چندانی برای تمرکز بر فروش جراید وجود ندارد. به همین دلیل، طبیعی است که بسیاری از دکهداران به سمت فروش کالاهایی بروند که درآمد بیشتری برای آنها ایجاد میکند.
او تأکید کرد که حفظ دکههای مطبوعاتی تنها یک مسئله صنفی نیست، بلکه با ترویج فرهنگ مطالعه و حمایت از رسانههای چاپی نیز ارتباط مستقیم دارد.
۳۰۰ میلیون تومان هزینه برای ورود به دکهداری
آقازاده در بخش دیگری از این گفتوگو به افزایش هزینههای راهاندازی دکههای جدید اشاره کرد و گفت فعالیت در این حوزه دیگر مانند گذشته کمهزینه نیست. اظهار کرد: در حال حاضر برای راهاندازی یک دکه فروش جراید، حدود ۳۰۰ میلیون تومان سرمایه اولیه نیاز است. این هزینه شامل خرید سازه دکه، دریافت مجوزهای لازم و تأمین کالاهای اولیه میشود.
به گفته رئیس اتحادیه دکهداران تهران، افزایش هزینههای راهاندازی باعث شده بسیاری از افراد توان ورود به این حرفه را نداشته باشند و فعالیت در این حوزه نسبت به گذشته دشوارتر شود.
گرانفروشی سیگار و نظارت اتحادیه
فروش سیگار در دکهها همواره با بحثهایی درباره قیمتگذاری و احتمال گرانفروشی همراه بوده است. آقازاده در این خصوص گفت: گزارشهایی در این زمینه دریافت کردهایم و بازرسان اتحادیه بهصورت مستمر از دکهها بازدید میکنند. در صورت مشاهده هرگونه گرانفروشی، با واحد متخلف برخورد قانونی خواهد شد.
وی در عین حال تأکید کرد که بخشی از افزایش قیمت سیگار ناشی از افزایش نرخها در سطح تولید و توزیع است و همه افزایش قیمتها را نمیتوان به دکهداران نسبت داد.
اجرای طرح ساماندهی و زیباسازی دکهها
رئیس اتحادیه دکهداران تهران در پایان به برنامههای نوسازی و ساماندهی دکهها اشاره کرد و از اجرای طرحی مشترک با شهرداری خبر داد و به دیده بان ایران گفت: طرح ساماندهی و زیباسازی دکهها با همکاری شهرداری در حال اجراست. بر اساس این طرح، دکههای فرسوده بهتدریج با سازههای جدید و استاندارد جایگزین خواهند شد تا ضمن بهبود چهره شهر، شرایط مناسبتری برای فعالیت دکهداران فراهم شود.
به گفته آقازاده، بخش قابلتوجهی از دکههای تهران فرسوده هستند و نیاز به نوسازی دارند. او معتقد است اجرای این طرح علاوه بر ارتقای سیمای شهری، میتواند به بهبود شرایط کاری فعالان این صنف نیز کمک کند.
منبع: سایت دیده بان ایران