باید به رفتار پکن در برابر جزایر سه گانه عادت کنیم؟ / نظم بینالملل امروز به شدت معاملهمحور است
دولت چین بار دیگر از موضع امارات درباره جزایر سهگانه حمایت کرد و در یک بیانیه مشترک خواستار حل مساله جزایر سهگانه میان ایران و امارات شده است.
به گزارش سایت دیده بان ایران ؛این در حالی است که ایران از اساس وجود چنین اختلافی را قبول ندارد و این مساله را در زمره منافع حیاتی و خطوط قرمز خود تعریف کرده است.پیشتر روسیه نیز چند بار در قضیه جزایر سهگانه خواستار حل و فصل این موضوع بین ایران و امارات شده بود.
باید در نظر داشت که در جهان در حال گذار امروز یک سری تحولات رخ داده که در تاریخ روابط بینالملل اگر نگوییم بیسابقه، کمسابقه است. این گذار به دگردیسیها و تحولات سریع در حوزه نظام بینالملل مربوط میشود؛ بر این اساس، برخی از متفکران و تئوریسینهای روابط بینالملل معتقدند با ابزارهای مفهومی قدیم نمیتوان تحولات جدید را تبیین و در ک کرد. لذا برای درک تحولات جدید، نیازمند ابداع مفاهیم جدید هستیم تا متوجه این تحولات و رفتارهای به ظاهر متناقض قدرتهای بزرگ شویم.
برای فهم این وضعیت پارادوکسنما باید از یک مفهوم جدید به عنوان نظم چندهمسویی Multialigned استفاده کرد. بر اساس این نظم، قدرتهای منطقه مایل هستند همزمان با چند بازیگر رقیب کار کنند. زیرا میخواهند مزیت سیاسی، نظامی و امنیتی خود را افزون کنند. این مفهوم همچنین بیان میکند که عصر اتحادها، ائتلافها و بلوکبندیهای پایدار، گذشته و امکان برقراری این بلوکبندی های پایدار و شراکتهای انحصاری دیگر وجود ندارد. نمونه آن همین رفتار چین با ایران است که منافع سرزمینی و حیاتی متحد خود را نادیده گرفته است.
در این شرایط ایران دیگر از چین انتظار رفتاری به مثابه یک متحد پایدار را ندارد زیرا در نظم جدید، حمایت و هواداری در تمام شرایط امکانپذیر نیست. اگر ایران مفهوم چندهمسویی را به کار گیرد، میتواند از رقابت قدرتهای متوسط و بزرگ استفاده کند تا هزینه این اقدامات چین بیشتر شود. بنابراین با مجهز شدن به ابزار مفهومی جدید، هم در برابر تحولات دچار شگفتی نمیشویم و هم برای سیاست خارجیمان در شرایط با سیالیت بالا یک استراتژی مدون و برنامهریزی مشخص خواهیم داشت.