جنجالها درباره نقش پنهان واشنگتن در پروژه سد النهضه اتیوپی
اظهارات متناقض میان آمریکا و اتیوپی درباره تأمین مالی سد النهضه، بار دیگر بحثی جدی درباره نقش واشنگتن و اهداف پشتپرده این پروژه ایجاد کرده است.
به گزارش سایت دیدهبان ایران، در حالی که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا در اظهارات پیشین خود اعلام کرده بود که واشنگتن «بهاشتباه» هزینه ساخت سد النهضه را تأمین کرده است، «آبی احمد»، نخستوزیر اتیوپی هرگونه دریافت کمک خارجی مستقیم برای این طرح را رد کرد. آبی احمد در سخنرانیاش در پارلمان اتیوپی گفت: «ساخت این سد عظیم تنها با سرمایهگذاری ملی و کمکهای مردمی انجام شده است.»
در مقابل، «محمد نصر علام»، وزیر منابع آبی پیشین مصر تأکید کرد که اتیوپی از حمایتهای غیرمستقیم و فنی آمریکا برخوردار بوده است و هدف این امر فشار بر موضع قاهره در مذاکرات و تغییر توازن منطقهای بر سر منابع آبی بوده است.
او عنوان داشت که واشنگتن سالهاست سیاست ساخت سد در نیل را دنبال میکند تا وابستگی متقابل دولتهای حوزه نیل را افزایش دهد و مدیریت آن را در سطح فراملی جهتدهی کند.
علام همچنین گفت که حمایتهای فنی و تسهیلات مالی از سوی مؤسسات بینالمللی با هماهنگی آمریکا در مراحل اولیه ساخت سد صورت گرفته است.
سد النهضه با هزینهای بالغ بر ۴ میلیارد دلار، بزرگترین پروژه تولید برقآبی در قاره آفریقاست و در ۳۰ کیلومتری مرز اتیوپی با سودان قرار دارد.
در همین حال، روزنامه عبری «معاریو» گزارش داد که مصر با وجود استقبال از بازگشت میانجیگری آمریکا در پرونده سد النهضه، اما از احتمال «هزینه سنگین» این میانجیگری نگران است. ترامپ در دیدار با «عبدالفتاح السیسی»، رئیس جمهور مصر در حاشیه نشست داووس تأکید کرده بود که بحران آب برای مصر «موضوعی وجودی» است و واشنگتن آماده تسهیل توافق سیاسی پایدار است؛ اما منابع دیپلماتیک از دو مطالبه احتمالی طرف آمریکایی خبر دادهاند که موجب نگرانی قاهره شده است.
در گزارش معاریو آمده است که نخستین پیشنهاد که بسیار حساس تلقی میشود، مربوط به طرح آمریکا جهت انتقال بخشی از آب نیل به سمت غزه و اراضی اشغالی در آینده است؛ پیشنهادی که مصر آن را غیرواقعی و غیرقابل اجرا میداند. پیشنهاد دوم به خواسته واشنگتن برای اعطای حق عبور رایگان کشتیهای نظامی و تجاری آمریکا از کانال سوئز مربوط میشود؛ درخواستی که میتواند درآمد راهبردی مصر را تهدید کند.
در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، کاخ سفید پیشتر کمک مالی ۲۷۲ میلیون دلاری به اتیوپی را در اعتراض به تعلل این کشور در مذاکره با مصر و سودان تعلیق کرده بود، اما «جو بایدن» این تصمیم را لغو کرد.
با وجود ابراز خوشبینی السیسی نسبت به نقش میانجیگرانه ترامپ، تحلیلگران معتقدند مصر خود را برای سناریویی آماده میکند که در آن، میانجیگری آمریکا رایگان نخواهد بود و ممکن است منافع راهبردی قاهره در حوزههای حیاتی چون منابع آب و کانال سوئز را تحتتأثیر قرار دهد.