موج گرمای مرگبار ژاپن سه شیر باغ وحش توکیو را به کام مرگ کشاند

ژاپن در اواخر ماه ژوئیه، اولین «روزِ به‌شدت گرم» خود را با دمای بالای ۴۰ درجه‌ی سانتی‌گراد در چندین شهر تجربه کرد. میانگین دمای روزانه‌ی توکیو در آن ماه به ۳۲ درجه رسید که با در نظر گرفتن رطوبت بالا، معادل ۴۳ درجه احساس می‌شد. این شرایط آنقدر بی‌سابقه بوده که سازمان هواشناسی ژاپن واژه‌ی جدید «کوکوشوبی» را برای توصیف این «گرمای سوزان» ابداع کرده است.

پیامدهای این گرما برای انسان‌ها نیز فاجعه‌بار بوده است. طبق گزارش رسانه‌ها، در اولین روزی که عنوان رسمی کوکوشوبی اعلام شد، حداقل ۲۶۰ نفر در توکیو به دلیل گرمازدگی در بیمارستان بستری شدند. بین ۲۰ تا ۲۶ ژوئیه، حدود ۱۸,۶۰۰ نفر در سراسر ژاپن به دلیل گرمازدگی راهی بیمارستان شدند و ۴۵ نفر از آنها در بدو ورود جان خود را از دست دادند.

گرچه دما به طور موقت کاهش یافته، وزارت محیط زیست ژاپن هنوز برای بیشتر مناطق غربی و جنوبی این کشور هشدار گرمازدگی صادر کرده است.

کارشناسان می‌گویند ترکیب گرمای شدید و رطوبت بالا، شرایط مرگباری برای شیرها ایجاد کرده است. برخلاف انسان‌ها که با تعریق خنک می‌شوند، شیرها دمای بدن خود را با له‌له زدن تنظیم می‌کنند؛ یعنی با بیرون‌دادن هوای گرم از مجاری تنفسی. این مکانیسم در هوای مرطوب به شدت ناکارآمد می‌شود، زیرا رطوبت بالا از تبخیر رطوبت از زبان و مجاری تنفسی ممانعت می‌کند.

آرون ویتنال، نگهبان باغ‌وحش در انگلستان که از ۱۱ شیر مراقبت می‌کند، در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز توضیح داد که شیرها بیشتر به محیط گرم و خشک عادت دارند و رطوبت بالا می‌تواند برای آنها بسیار خطرناک‌تر از خود گرما باشد.

شیرها از طریق له‌له زدن دمای بدن خود را تنظیم می‌کنند و رطوبت بالا این مکانیسم را مختل می‌کند

ن باغ‌وحش تاما برای نجات موگی، روی او آب پاشیدند و مایعات داخل وریدی به او تزریق کردند، اما این تلاش‌ها بی‌نتیجه ماند و شیر در ۲۸ ژوئیه تلف شد. ایچیگو سه روز بعد و روئنا دو روز پس از آن جان خود را از دست دادند.

خوشبختانه، چهار شیر دیگر که علائم بیماری نشان می‌دادند، در حال بهبودی هستند و شش شیر دیگر نیز سالم مانده‌اند. باغ‌وحش تاما از ماه گذشته نمایشگاه شیرهای خود را تعطیل کرده و هنوز تاریخ بازگشایی آن را اعلام نکرده است.

ویتال تأکید می‌کند که باغ‌وحش‌ها باید در زمان موج‌های گرما، شرایطی را برای حیوانات فراهم کنند تا بتوانند خنک بمانند. او توصیه می‌کند که سایه‌بان‌های بزرگ، تشک‌های خنک‌کننده و مه‌پاشی آب، حداقل امکاناتی هستند که باید در اختیار حیوانات قرار بگیرند. ویتال از تجربه‌ی خود در باغ‌وحش انگلستان می‌گوید که در آنجا برای کاهش دمای بدن حیوانات، بستنی‌های مخصوصی از خون منجمد درست می‌کنند که هم خنکشان می‌کند و هم خوراکی خوشمزه برایشان محسوب می‌شود.

این فاجعه، هشداری جدی درباره‌ی تأثیرات گرمایش زمین و ضرورت آمادگی بیشتر باغ‌وحش‌ها و مراکز نگهداری حیوانات برای مقابله با رویدادهای آب‌وهواییِ فرامعمول و بی‌سابقه است.