پرندهای زیبا و نادر که برای نجاتش کمیته ملی تشکیل شد/ عکس
سیاهخروس قفقازی، یکی از پرندگان بومی و ارزشمند منطقه قفقاز که بخشهایی از شمالغرب ایران نیز زیستگاه آن محسوب میشود، در سایه تهدیدهای زیستگاهی قرار گرفته است؛ موضوعی که سازمان حفاظت محیطزیست را به تشکیل کمیته ملی حفاظت از این گونه واداشته است.
به گزارش سایت دیدبان ایران، سیاهخروس قفقازی از گونههای شاخص مناطق کوهستانی قفقاز است و در ایران عمدتاً در ارتفاعات منطقه حفاظتشده ارسباران دیده میشود. این پرنده در ارتفاعات حدود ۲ هزار متری زندگی میکند و مشاهده آن در بیشتر ایام سال دشوار است؛ به همین دلیل پایش و سرشماری جمعیت آن نیازمند مطالعات تخصصی است.
پرندگان دفتر حفاظت و مدیریت حیاتوحش سازمان حفاظت محیطزیست از بهروزرسانی برنامه عملیاتی ملی سیاهخروس قفقازی و تشکیل کمیته ملی اجرای این برنامه خبر داده است. این کمیته با همکاری ادارهکل حفاظت محیطزیست آذربایجان شرقی تشکیل شده و قرار است وضعیت جمعیت، محدوده زیستگاهی، رفتار و ویژگیهای اکولوژیک این پرنده را بررسی کند.
در این برنامه، تیمهای تخصصی، کارشناسان استانی، استادان دانشگاه، تشکلهای مردمی و سازمانهای مردمنهاد مشارکت خواهند داشت. یکی از محورهای مهم این طرح، افزایش نقش جوامع محلی در حفاظت از زیستگاه و جلوگیری از آسیب به این گونه عنوان شده است.
تهدید فقط خود پرنده نیست؛ زیستگاه هم در خطر است
کارشناسان تأکید دارند که حفاظت از سیاهخروس بدون حفاظت از زیستگاه آن امکانپذیر نیست. تخریب و تکهتکه شدن زیستگاه، تعارض میان انسان و حیاتوحش و برخی فعالیتهای غیرمجاز میتواند بقای این گونه را با مشکل مواجه کند.
برنامه جدید، آموزش جوامع محلی، برگزاری کارگاههای تخصصی، پایش مستمر، بهروزرسانی شاخصهای حفاظتی و طراحی روشهای استاندارد برای پایش و سرشماری جمعیت سیاهخروس در دستور کار قرار گرفته است.
اهمیت این اقدامات از آن جهت است که زیستگاههای ایران یکی از جنوبیترین محدودههای پراکنش سیاهخروس قفقازی به شمار میروند و حفظ این مناطق میتواند نقش مهمی در بقای این پرنده نادر داشته باشد.