رکورد گرمای اقیانوسها شکسته شد / بالاترین دما در ۱۲۵هزار سال گذشته
تازهترین دادهها نشان میدهد که میانگین دمای سطح دریا در خارج از مناطق قطبی در روز شنبه به عدد بیسابقه ۲۱٫۱ درجه سانتیگراد رسید.
به گزارش سایت دیدبان ایران، دمای سطح اقیانوسهای جهان به سطحی بیسابقه رسیده؛ رکوردی که به گفته برخی پژوهشگران، ممکن است نهفقط در تاریخ ثبت مستقیم دما، بلکه در سراسر دوره هولوسن و حتی از آخرین دوره بینیخچالی از حدود ۱۲۵هزار سال پیش تاکنون بیسابقه باشد.
افزایش دمای اقیانوسها نتیجه همزمان دو عامل است: گرمایش بلندمدت زمین بر اثر انتشار گازهای گلخانهای و النینو که بهطور طبیعی میتواند دمای جهانی را برای مدتی افزایش دهد. ترکیب این دو عامل اکنون دمای آبهای سطحی را به محدودهای رسانده که دانشمندان آن را نگرانکننده میدانند.
دادههای سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S) نشان میدهد میانگین دمای سطح اقیانوسها در مقطعی به حدود ۲۱ درجه سانتیگراد، رسیده است. نکته غیرمعمول این است که رکوردهای سالانه دمای سطح دریا معمولاً در ماههای مارس و آوریل و پس از تابستان نیمکره جنوبی ثبت میشوند؛ بنابراین رسیدن دما به چنین سطحی در میانه سال توجه پژوهشگران را جلب کرده است.
رایان کاتز-رزین، استاد مطالعات زیستمحیطی دانشگاه اتاوا، با اشاره به شدت این گرمایش میگوید رکورد فعلی احتمالاً در کل دوره هولوسن بیسابقه است و شاید برای یافتن اقیانوسی به این گرمی باید تا آخرین دوره بینیخچالی، حدود ۱۲۵هزار سال پیش به عقب بازگردیم.
البته دمای اقیانوس در چنین بازههای طولانی بهطور مستقیم اندازهگیری نشده است. برآورد شرایط هزاران سال قبل بر پایه شواهد اقلیمی مانند رسوبات، مرجانها و دیگر شاخصهای دیرینهاقلیم انجام میشود. به همین دلیل، ادعای «گرمترین اقیانوس در ۱۲۵هزار سال گذشته» با عدم قطعیت بیشتری نسبت به رکوردهای دوره اندازهگیری مستقیم همراه است.
اقیانوسها بخش بزرگی از گرمای اضافی ناشی از افزایش گازهای گلخانهای را جذب میکنند. افزایش مداوم دمای آب نشان میدهد این مخزن عظیم گرما نیز تحت فشار بیشتری قرار گرفته است.
سامانتا بورجس از سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک میگوید رکورد جدید نشانه روشنی از افزایش فشار بر اقیانوسها است. به گفته او، النینو گرمای بیشتری وارد سامانه اقلیمی میکند، اما این افزایش دما روی چندین دهه گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی سوار شده است.
پیامدها فقط به افزایش عدد دماسنج محدود نمیشود. آب گرمتر میتواند انرژی بیشتری در اختیار برخی سامانههای جوی قرار دهد و شرایط را برای بارندگیهای سنگین و طوفانهای شدیدتر فراهم کند. افزایش دما همچنین امواج گرمای دریایی را گستردهتر و طولانیتر میکند؛ پدیدهای که میتواند اکوسیستمهای دریایی، از صخرههای مرجانی گرفته تا جمعیت ماهیها را بهشدت تحت فشار قرار دهد.
به گفته بورجس، تعداد روزهایی که اقیانوسهای جهان شرایط گرمای شدید دریایی را تجربه میکنند، از اوایل دهه ۱۹۹۰ تاکنون بیش از سه برابر شده است.
دادههای اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) نیز نشان میدهد حدود ۴۲ درصد از سطح اقیانوسهای جهان درگیر امواج گرمای دریایی بودهاند؛ رقمی که به رکورد حدود ۴۶ درصدی نزدیک میشود.
گرمشدن آب پیامد اقلیمی دیگری نیز دارد. توانایی اقیانوس برای جذب دیاکسید کربن با افزایش دما کاهش مییابد. در نتیجه، بخشی از گازی که در شرایط معمول میتوانست توسط اقیانوس جذب شود، مدت بیشتری در جو باقی میماند و به ادامه گرمایش کمک میکند.
النینو پدیدهای طبیعی است که با افزایش دمای بخشهایی از اقیانوس آرام استوایی شکل میگیرد و میتواند الگوهای بارش و دما را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد. بااینحال، پژوهشگران تأکید میکنند که النینو بهتنهایی توضیحدهنده رکوردهای کنونی نیست.
گرمایش اقیانوسها میتواند امواج گرمای دریایی را تشدید کند و توانایی آبها برای جذب دیاکسید کربن را کاهش دهد
زمینه اصلی این رکوردها را دههها افزایش دمای زمین در پی مصرف سوختهای فسیلی و بالا رفتن غلظت گازهای گلخانهای فراهم کرده است. النینو در چنین شرایطی مانند عامل تقویتکننده عمل میکند و دمای جهانی را برای مدتی بیشتر بالا میبرد.
برایان اودانل، مدیر یکی از برنامههای حفاظت از طبیعت، میگوید پاسخ به گرمایش اقیانوسها باید در دو مسیر دنبال شود: کاهش سریع انتشار ناشی از سوختهای فسیلی و حفاظت گستردهتر از اکوسیستمهای دریایی و ساحلی.
رکوردهای اخیر دمای اقیانوسها نشان میدهد تغییرات اقلیمی فقط در افزایش دمای هوای خشکی دیده نمیشود. بخش عمده گرمای اضافی سامانه اقلیمی وارد اقیانوس شده و اکنون اثر آن در گسترش امواج گرمای دریایی، فشار بر اکوسیستمها و افزایش احتمال برخی رویدادهای فرامعمول آبوهوایی آشکارتر شده است.