صفر تا صد ماجرای هانتاویروس / نحوه انتقال هانتاویروس +علائم بیماری چیست؟/ مردم ایران در خطر هستند؟

دیده بان ایران: هانتاویروس خانواده‌ای از ویروس‌هاست که معمولاً در بدن جوندگان، به‌ویژه موش‌های وحشی، زندگی می‌کند و در صورت انتقال به انسان می‌تواند بیماری‌های شدید ریوی یا کلیوی ایجاد کند. این ویروس سال‌هاست شناخته شده، اما پس از حادثه اخیر یک کشتی کروز در آمریکای جنوبی دوباره به تیتر اول رسانه‌ها تبدیل شده است.

بنابر گزارش دیده بان ایران؛ کشتی اکتشافی «MV Hondius» که از جنوب آرژانتین حرکت کرده بود، پس از بیمار شدن چند مسافر وارد وضعیت اضطراری شد. گزارش‌ها نشان می‌دهد تعدادی از مسافران ابتدا دچار تب، بدن‌درد و علائمی شبیه آنفلوآنزا شدند، اما شرایط بعضی از آن‌ها خیلی سریع وخیم شد و به مشکلات شدید تنفسی رسید.

در نهایت دست‌کم سه نفر جان خود را از دست دادند و آزمایش‌ها نشان داد برخی مبتلایان به گونه‌ای از هانتاویروس به نام «Andes virus» آلوده شده‌اند؛ گونه‌ای که برخلاف بیشتر انواع هانتاویروس، در موارد محدودی قابلیت انتقال بین انسان‌ها را نیز دارد.

پس از این اتفاق، مقام‌های بهداشتی کشورهای مختلف روند ردیابی مسافران کشتی را آغاز کردند تا از گسترش احتمالی بیماری جلوگیری شود.

هانتاویروس چگونه منتقل می‌شود؟

مهم‌ترین منبع انتقال این ویروس، جوندگان آلوده هستند. وقتی موش‌ها در یک محیط رفت‌وآمد داشته باشند، ادرار، بزاق یا فضولات آن‌ها می‌تواند سطوح و هوای اطراف را آلوده کند.

در بسیاری از موارد، افراد زمانی مبتلا می‌شوند که وارد مکان‌هایی می‌شوند که مدت‌ها بسته بوده و احتمال حضور جوندگان در آن وجود داشته است. برای مثال، تمیز کردن یک زیرزمین قدیمی یا انباری که مدتی استفاده نشده، می‌تواند باعث پخش شدن ذرات آلوده در هوا شود و فرد هنگام تنفس، ویروس را وارد ریه‌های خود کند.

همچنین اقامت در کلبه‌ها یا ساختمان‌های متروکه‌ای که آثار حضور موش‌ها در آن دیده می‌شود، یکی دیگر از راه‌های شناخته‌شده انتقال بیماری است.

آیا هانتاویروس از انسان به انسان منتقل می‌شود؟

در بیشتر گونه‌های هانتاویروس، انتقال مستقیم بین انسان‌ها تقریباً اتفاق نمی‌افتد و بیماری عمدتاً از طریق تماس با محیط آلوده منتقل می‌شود.

با این حال، گونه «Andes virus» که در آمریکای جنوبی دیده می‌شود، استثنا محسوب می‌شود. پزشکان معتقدند این نوع ویروس در تماس نزدیک و طولانی‌مدت می‌تواند از فرد بیمار به دیگران منتقل شود؛ موضوعی که باعث شد حادثه کشتی کروز توجه جهانی را جلب کند.

با وجود این، سازمان‌های بهداشتی تأکید کرده‌اند که هانتاویروس توانایی ایجاد همه‌گیری گسترده شبیه کرونا را ندارد.

علائم بیماری چیست؟

بیماری معمولاً با علائمی شبیه آنفلوآنزا آغاز می‌شود. بیمار ابتدا دچار تب، خستگی شدید، درد عضلات و سردرد می‌شود و ممکن است تهوع یا سرگیجه نیز داشته باشد.

در موارد شدید، ویروس به ریه‌ها حمله می‌کند و باعث تنگی نفس شدید و افت اکسیژن خون می‌شود. بعضی بیماران در مدت کوتاهی نیاز به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه پیدا می‌کنند.

در برخی گونه‌های آسیایی هانتاویروس نیز کلیه‌ها به‌شدت آسیب می‌بینند و بیمار ممکن است دچار نارسایی کلیوی شود.

آیا درمان قطعی دارد؟

در حال حاضر درمان اختصاصی و قطعی برای هانتاویروس وجود ندارد. پزشکان بیشتر تلاش می‌کنند وضعیت تنفس و عملکرد اندام‌های حیاتی بیمار را حفظ کنند تا بدن فرصت مقابله با ویروس را داشته باشد.

بیماران شدید معمولاً به اکسیژن، دستگاه تنفس مصنوعی و مراقبت ویژه نیاز پیدا می‌کنند. تشخیص زودهنگام نقش بسیار مهمی در کاهش خطر مرگ دارد.

آیا مردم ایران در خطر هستند؟

در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از شیوع گسترده هانتاویروس در ایران وجود ندارد و خطر فوری برای عموم مردم گزارش نشده است.

با این حال، چون انواعی از جوندگان ناقل این ویروس در بسیاری از کشورها وجود دارند، رعایت اصول بهداشتی اهمیت دارد؛ به‌ویژه در مناطق روستایی، انبارها، ساختمان‌های قدیمی یا مکان‌هایی که احتمال حضور موش‌ها در آن‌ها بیشتر است.

متخصصان توصیه می‌کنند افراد هنگام تمیز کردن محیط‌های آلوده، از ماسک و دستکش استفاده کنند و از جارو کردن خشک فضولات جوندگان خودداری شود، زیرا این کار می‌تواند ذرات آلوده را وارد هوا کند.

منبع: دیده بان ایران