کشف کوسهای ناشناخته در پاپوآ گینه نو که روی بستر دریا راه میرود
کشف کوسهای ناشناخته در صخرههای مرجانی پاپوآ گینه نو، بار دیگر نشان داد اقیانوسها هنوز پر از رازهای حلنشدهاند.
به گزارش سایت دیدبان ایران، دانشمندان در آبهای کمعمق اطراف پاپوآ گینه نو گونهای کاملاً جدید از کوسهها را شناسایی کردهاند که به گروه نادر کوسههای راهرونده تعلق دارد و میتواند با استفاده از بالههای خود روی بستر صخرههای مرجانی حرکت کند. کشف این کوسه نهتنها گونهای جدید را به فهرست جانوران دریایی اضافه کرده، بلکه بار دیگر نشان داده است که حتی در مناطق نسبتاً کممطالعه اقیانوسها، تنوع زیستی ناشناخته زیادی وجود دارد.
شرقی پاپوآ گینه نو، کوسهای کوچک با لکههای قهوهای مشاهده کردند که با هیچیک از گونههای شناختهشده مطابقت نداشت. کوسه در محیطی کمنور و کمعمق درحال حرکت بود و ظاهر آن در نگاه نخست شبیه گونهای شناختهشده از کوسههای راهرونده به نظر میرسید، اما الگوی بدن آن تفاوتهایی آشکار داشت.
کریستین داجن، پژوهشگر دانشگاه سان شاین کوست استرالیا که سالها روی کوسههای راهرونده مطالعه کرده است، به لایوساینس میگوید: «هیجانزده شدم، خیلی دقیق بررسی نکردم و سریع آن را گرفتم و به قایق منتقل کردم.»
در قایق تحقیقاتی، جس بلیکوی، دانشجوی دکتری و نویسنده اصلی مطالعه، متوجه تفاوتهای ظاهری این کوسه شد. او بلافاصله این موضوع را با تیم در میان گذاشت و گفت که الگوی بدن آن با گونهای که گروه در حال جستوجویش بودند، متفاوت است.
پژوهشگران در ابتدا آن را با کوسه سردوشی پلنگی (Hemiscyllium michaeli) مقایسه کردند که دارای الگوی لکهدار شبیه پوست پلنگ است. اما کوسه جدید دارای لکههای سفید کوچک و نقاط قهوهای پراکنده بود و الگوی کاملاً متفاوتی را نشان میداد.
در آن زمان فقط یک نمونه در اختیار پژوهشگران بود و همین موضوع باعث شد برای تأیید نهایی، بررسیهای بیشتری انجام شود. در ادامه، تیم تحقیقاتی درطول دو روز بررسی میدانی در سه منطقه مختلف، موفق به مشاهده ۱۱ نمونه دیگر از همین کوسه شد. این نمونهها شامل نر و ماده، و همچنین افراد بالغ و نابالغ بودند.
وجود الگوی بدنی یکسان در همه نمونهها نشان داد این ویژگی تصادفی نیست و احتمالاً با گونه جدیدی روبهرو هستند؛ درنتیجه، گروه پژوهشی برای اطمینان بیشتر، تحلیلهای ژنتیکی انجام داد. مقایسه DNA این کوسهها با ۹ گونه شناختهشده دیگر از کوسههای راهرونده، تأیید کرد که جمعیت مورد مطالعه گونهای مستقل و پیشتر توصیفنشده است.
کوسههای راهرونده به دلیل شیوه حرکت غیرمعمول خود شناخته میشوند. برخلاف بسیاری از کوسههای اقیانوسی که در آبهای آزاد زندگی میکنند، این گروه در نزدیکی صخرههای مرجانی و آبهای بسیار کمعمق زندگی میکنند. آنها با استفاده از بالههای سینهای و شکمی خود میتوانند روی بستر دریا حرکت کنند.
توانایی حرکت روی بستر دریا به کمک بالهها بهویژه در زمان جزر، یعنی زمانی که بخشهایی از صخرهها از آب جدا میشوند، اهمیت دارد. در چنین شرایطی، حرکت روی بستر به این کوسهها اجازه میدهد همچنان فعال بمانند و به شکار بیمهرگان کوچک ادامه دهند. پژوهشگران معتقدند این ویژگی نتیجه سازگاری تکاملی با محیطهای مرجانی است که در آنها سطح اکسیژن و شرایط زیستی کوسهها بهطور مداوم با تغییر جزر و مد تغییر میکند.
کوسههای راه رونده میتوانند با استفاده از بالههای خود روی بستر دریا حرکت کنند و این رفتار به آنها امکان بقا در محیطهای کماکسیژن را میدهد
گونه جدید به افتخار کریستین داجن، «کوسه راهرونده داجن» نامگذاری شده است. این نامگذاری به پاس بیش از دو دهه فعالیت علمی او در مطالعه این گروه از کوسهها انجام شده است. با این کشف، شمار گونههای شناختهشده کوسههای راهرونده به ۱۰ مورد رسیده است. هر کدام از آنها دارای الگوهای بدنی خاص و زیستگاههای محدود هستند.
گونه تازه کشفشده تاکنون تنها در سه نقطه از پاپوآ گینه نو مشاهده شده است. محدودیت جغرافیایی میتواند آن را در برابر تهدیدهایی مانند تخریب زیستگاههای مرجانی، تغییرات اقلیمی و فشار ناشی از صید آسیبپذیر کند.
اغلب گونههای کوسههای راهرونده بهشدت به زیستگاههای زادگاه خود وابسته هستند و توانایی کمی برای مهاجرت یا بازسازی جمعیت در مناطق جدید دارند. این ویژگی باعث میشود هر نوع آسیب محلی بتواند اثرات گستردهای بر کل جمعیت گونه داشته باشد. تیم تحقیقاتی قصد دارد مطالعات بیشتری در پاپوآ گینه نو انجام دهد تا رفتار، زیستگاه و وضعیت حفاظتی گونه تازه را بهتر درک کند.
پژوهش در ژورنال Journal of the Ocean Science Foundation منتشر شده است.