گوشت‌خواری برخلاف باور رایج موجب افزایش تستوسترون نمی‌شود

در سال‌های اخیر، برخی اینفلوئنسرهای شبکه‌های اجتماعی رژیم گوشت‌خواری را راهکاری برای افزایش تستوسترون معرفی کرده‌اند. در این رژیم، افراد عمدتاً گوشت و سایر محصولات حیوانی مصرف می‌کنند و بسیاری از مواد غذایی گیاهی را کنار می‌گذارند. بااین‌حال، شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف بیشتر گوشت به افزایش تستوسترون منجر می‌شود.

به‌گزارش ساینس‌آلرت، پژوهشگران دانشگاه فنلاند شرقی با بررسی رژیم غذایی و سطح هورمون‌های ۲۵۴۶ مرد ۴۲ تا ۶۰ ساله دریافتند افرادی که نسبت بیشتری از پروتئین موردنیاز خود را از منابع حیوانی دریافت می‌کردند، سطح تستوسترون پایین‌تری داشتند.

تستوسترون یکی از هورمون‌های اصلی جنسی مردانه است که در حفظ توده‌ی عضلانی، سلامت استخوان‌ها و عملکرد جنسی نقش دارد. با وجود ارتباط پروتئین حیوانی با رشد عضلات، یافته‌های جدید نشان می‌دهد که این ارتباط لزوماً به معنای افزایش تستوسترون نیست.

در مطالعه‌ی جدید، شرکت‌کنندگان خوراکی‌های مصرف‌شده‌ی خود را در طول چهار روز ثبت کردند. پژوهشگران سپس ارتباط میان منابع مختلف پروتئین و سطح تستوسترون خون آن‌ها را بررسی کردند.

مردانی که پروتئین گیاهی بیشتری از منابعی مانند حبوبات، سبزیجات و مغزها دریافت می‌کردند، سطح تستوسترون آزاد بالاتری داشتند

نتایج نشان داد مردانی که نسبت پروتئین حیوانی به گیاهی در رژیم غذایی‌شان بالاتر بود، سطح تستوسترون کل پایین‌تری داشتند. همچنین بیشترین نسبت مصرف پروتئین حیوانی به گیاهی با پایین‌ترین سطح تستوسترون آزاد همراه بود. در مقابل، مصرف بیشتر پروتئین گیاهی از منابعی غیر از غلات، مانند حبوبات، سبزیجات و مغزها، با سطح بالاتر تستوسترون آزاد ارتباط داشت.

تستوسترون آزاد بخشی از این هورمون است که به پروتئین‌های خون متصل نیست و برای استفاده‌ی بافت‌های بدن در دسترس قرار دارد. اندازه‌گیری آن می‌تواند اطلاعات تکمیلی درباره‌ی وضعیت هورمونی فرد ارائه دهد.

البته تفاوت‌های مشاهده‌شده چندان بزرگ نبودند. میکا وین-الیس، پژوهشگر تغذیه در دانشگاه فنلاند شرقی، توضیح می‌دهد که اگرچه این تفاوت‌ها از نظر آماری معنادار بودند، هنوز مشخص نیست که آیا تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت افراد داشته باشند یا خیر.

پژوهشگران همچنین با استفاده از مدل‌های آماری بررسی کردند که جایگزینی پروتئین حیوانی با پروتئین گیاهی چه ارتباطی با سطح تستوسترون دارد. نتایج نشان داد که این جایگزینی با تغییر معناداری در تستوسترون کل یا آزاد همراه نبود. بنابراین، نمی‌توان نتیجه گرفت که صرفاً حذف گوشت و افزایش مصرف پروتئین گیاهی باعث بالارفتن تستوسترون می‌شود.

دانشمندان هنوز نمی‌دانند چرا مصرف بیشتر پروتئین حیوانی با سطح پایین‌تر تستوسترون ارتباط نشان داده است. یکی از توضیحات احتمالی این است که برخی الگوهای غذایی سرشار از پروتئین حیوانی ممکن است التهاب بدن را افزایش دهند و بر ترشح تستوسترون تأثیر بگذارند.

تفاوت ترکیب مواد مغذی نیز می‌تواند در این ارتباط نقش داشته باشد. منابع گیاهی پروتئین معمولاً فیبر و چربی‌های غیراشباع بیشتری دارند؛ درحالی‌که برخی منابع حیوانی حاوی مقادیر بیشتری چربی اشباع و کلسترول هستند. این تفاوت‌ها ممکن است واکنش‌های متابولیکی بدن، ازجمله پاسخ به انسولین را تحت تأثیر قرار دهند.

بااین‌حال، پژوهش جدید مشاهده‌ای است و نمی‌تواند ثابت کند که خوردن گوشت مستقیماً باعث کاهش تستوسترون می‌شود. همچنین بیشتر شرکت‌کنندگان سفیدپوست بودند و هنوز مشخص نیست یافته‌ها تا چه اندازه درباره‌ی سایر جمعیت‌ها صدق می‌کنند.

برخلاف ادعاهای رایج در شبکه‌های اجتماعی، شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد رژیم‌های پرگوشت باعث افزایش تستوسترون می‌شوند

نکته‌ی مهم دیگر این است که افزایش تستوسترون همیشه به معنای سلامت بهتر نیست. بدن برای عملکرد طبیعی به تعادل هورمونی نیاز دارد و بالا یا پایین‌بودن غیرطبیعی سطح این هورمون می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.

درمجموع، نتایج مطالعه‌ی جدید ادعاهای رایج درباره‌ی تأثیر رژیم‌های پرگوشت بر افزایش تستوسترون را به چالش می‌کشد. بااین‌حال، برای مشخص‌شدن تأثیر مستقیم منابع مختلف پروتئین بر هورمون‌های جنسی، انجام پژوهش‌های کنترل‌شده‌ی بیشتر ضروری است.

پژوهش در ژورنال International Journal of Food Sciences and Nutrition منتشر شده است.