قادری، نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس:اگر میزان دریافت اسکناس از بانکها توسط مردم بیشتر شود، ممکن است محدودیتهایی در این زمینه ایجاد شود/ذخیره اسکناس در بانکهای کشور در مجموع به حد کافی وجود دارد/منابع مالی بانک ها کفاف نیازمندی نقدینگی کشور را میدهد
جعفر قادری، نایبرئیس دوم کمیسیون اقتصادی مجلس درباره روند افزایش تقاضا برای دریافت اسکناس از بانکها توسط مردم در ماههای اخیر، به دیدهبان ایران گفت: التهاباتی که دشمنان در جامعه ما ایجاد کردهاند، برخی افراد را نگران کرده است و مردم هم معمولاً برای حفظ قدرت خرید خود، به ارز، سکه و طلا روی میآورند. همچنین برخی شهروندان نگران آن هستند که در صورت وقوع مجدد جنگ، در دریافت مبالغ نقدی و ریالی از بانکها دچار مشکل شوند و به همین دلیل، پیش از این که اتفاقی بیفتد، به فکر این افتادهاند که ذخیره پول نقد خود را بیشتر کنند. البته انشاءالله مشکل خاصی پیش نخواهد آمد و این التهابات هم برطرف خواهد شد. اکنون ذخیره اسکناس در بانکهای کشور در مجموع به حد کافی وجود دارد، اما اگر میزان دریافت اسکناس از بانکها توسط مردم بیشتر شود، ممکن است محدودیتهایی در این زمینه ایجاد شود.اگر میزان دریافت اسکناس از بانکها توسط مردم بیشتر شود، ممکن است محدودیتهایی در این زمینه ایجاد شود، اما اکنون مشکلی در این خصوص وجود ندارد.
دیدهبان ایران؛ محمدحسین خودکار: در ماههای اخیر، بانکهای کشور با موج کمسابقهای از تقاضا برای دریافت وجه نقد مواجه شدهاند؛ روندی که طبق مشاهدات میدانی، بعضاً باعث میشود که موجودی روزانه اسکناس برخی شعب بانکی در طول روز به پایان برسد. البته بانکها بهطور غیررسمی، سقفی بین ۳ تا ۵ میلیون تومان را برای برداشت حضوری هر مشتری اعمال میکنند، اما همین محدودیت نیز مانع از برداشت سریع منابع نقدی توسط شهروندان نشده است. آمارهای بانک مرکزی از رشد ۴۹ درصدی تقاضا برای دریافت اسکناس از بانکها طی هشت ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حکایت دارد. همچنین با وجود این که هنوز آمارهای رسمی درباره میزان دریافت اسکناس از بانکها طی سه ماه گذشته منتشر نشده است، اما به نظر میرسد که این روند همچنان رو به افزایش است؛ روندی که پس از جنگ ۱۲ روزه شدت گرفت و اکنون نیز با بالا رفتن احتمال وقوع مجدد جنگ، بیشتر شده است.
بررسیهای میدانی و گزارشهای رسانههای داخلی نیز نشان میدهد که با افزایش دوباره نگرانی از احتمال وقوع جنگ، مراجعه به شعب بانکها برای دریافت اسکناس شدت گرفته است. کارشناسان اقتصادی این رفتار را ذیل مفهوم «فرار به سمت نقدینگی» تحلیل میکنند؛ پدیدهای کلاسیک در اقتصادهای بیثبات که در آن خانوارها ترجیح میدهند دارایی خود را از سپردههای بانکی به اسکناس، طلا و سکه تبدیل کنند. ریشه این رفتار را باید در نااطمینانی فزاینده نسبت به آینده وضعیت اقتصادی کشور، انتظارات تورمی بالا و نگرانی از محدود شدن احتمالی دسترسی به سپردهها در صورت وقوع جنگ جستوجو کرد. وقتی نگهداری پول در حساب بانکی بهلحاظ ذهنی با ریسک همراه میشود، «ارزش امنیتی» اسکناس نیز برجسته میشود. از این رو، افزایش میزان دریافت اسکناس از بانکها را نمیتوان یک واکنش صرفاً فردی یا مقطعی دانست، بلکه این روند نشاندهنده نوعی نگرانی نسبت به آینده در سطح جامعه است.
در کنار عوامل روانی، متغیرهای ساختاری نیز در تشدید این روند نقشآفرین هستند. تجربه سالها تورم مزمن، نوسان شدید نرخ ارز و شوکهای بیرونی نظیر تحولات امنیتی و منطقهای، به تضعیف اعتماد به ثبات پول ملی منجر شده است. آمارهای رسمی حاکی از رشد بیش از ۲۳ درصدی اسکناس و مسکوکات در دست اشخاص طی هشت ماه نخست سال جاری است. همچنین باید توجه داشت که محدود بودن سقف برداشت روزانه از خودپردازها به ۳۰۰ هزار تومان، انگیزه مراجعه حضوری افراد به بانکها برای دریافت مبالغ بالاتر را افزایش داده است. همزمان کاهش مداوم ارزش پول ملی نیز باعث شده است کسانی که میخواهند دارایی خود را از شبکه بانکی خارج کنند و آن را به بازارهای غیررسمی ببرند، به مبالغ نقدی بیشتری نیاز دارند.
افزایش تقاضای دریافت اسکناس از بانکها، صرفاً یک شاخص پولی نیست، بلکه نشانهای از تغییر ترجیحات دارایی در سطح جامعه است. بخش زیادی از این نقدینگی میتواند به بازارهای غیررسمی غیرمولد مانند ارز و طلا منتقل شود؛ بازارهایی که عمدتاً با پول فیزیکی کار میکنند و بعضاً خارج از ثبت رسمیاند؛ بنابراین گسترش معاملات نقدی، ضمن فشار بر ذخایر اسکناس شبکه بانکی، ریسک کاهش شفافیت اقتصادی را نیز در پی دارد. در چنین شرایطی، چالش اصلی سیاستگذار پولی، مدیریت همزمان انتظارات تورمی و اطمینانبخشی درباره پایداری نظام بانکی است. تداوم کمبود مقطعی اسکناس در برخی شعب، اگر با پاسخ ارتباطی و سیاستی مناسب همراه نشود، میتواند به چرخه تقویت بیاعتمادی و تشدید تقاضای احتیاطی دامن بزند.
در همین راستا درباره روند کنونی افزایش تقاضای دریافت اسکناس از بانکهای کشور، علت روی آوردن بیش از پیش مردم به بازارهای غیررسمی مانند طلا و ارز و تداوم نوسانات شدید نرخ ارز با وجود وعده دولت مبنی بر ایجاد ثبات در بازار ارز با حرکت به سمت تکنرخی کردن دلار، دیدهبان ایران با جعفر قادری، نایبرئیس دوم کمیسیون اقتصادی و نماینده شیراز در مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرده است.
مشروح گفتوگوی جعفر قادری، نماینده مجلس دوازدهم با دیدهبان ایران را در ادامه میخوانید.
ذخیره اسکناس در بانکهای کشور به حد کافی وجود دارد
جعفر قادری، نایبرئیس دوم کمیسیون اقتصادی مجلس درباره وضعیت بانک ها به دیده بان ایران گفت: التهاباتی که دشمنان در جامعه ما ایجاد کردهاند، برخی افراد را نگران کرده است و مردم هم معمولاً برای حفظ قدرت خرید خود، به ارز، سکه و طلا روی میآورند. همچنین برخی شهروندان نگران آن هستند که در صورت وقوع مجدد جنگ، در دریافت مبالغ نقدی و ریالی از بانکها دچار مشکل شوند و به همین دلیل، پیش از این که اتفاقی بیفتد، به فکر این افتادهاند که ذخیره پول نقد خود را بیشتر کنند. البته انشاءالله مشکل خاصی پیش نخواهد آمد و این التهابات هم برطرف خواهد شد.
نماینده شیراز در مجلس خاطرنشان کرد: ذخیره اسکناس در بانکهای کشور در مجموع به حد کافی وجود دارد و اینطور نیست که اگر احیاناً در یک روز، یک شعبه خاص دچار مشکل ناکافی بودن موجودی اسکناس خود شد، این مشکل را بتوان به همه شعبهها یا همه بانکها تعمیم داد. البته اگر میزان دریافت اسکناس از بانکها توسط مردم بیشتر شود، ممکن است محدودیتهایی در این زمینه ایجاد شود، اما اکنون مشکلی در این خصوص وجود ندارد.
وی همچنین تصریح کرد: منابع مالی دولت کفاف پرداخت حقوق و عیدی کارمندان و بازنشستگان را میدهد و دریافت مبالغ بیشتر اسکناس توسط شهروندان از شبکه بانکی، هیچ مشکلی در این زمینه ایجاد نمیکند. بنابراین مردم خیالشان از این بابت راحت باشد.
گسترش سپردهگذاری ارزی و اوراق بهادار ارزی، تا حدی مشکل نوسانات ارزی را حل میکند
قادری در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود حرکت دولت به سمت تکنرخی کردن ارز، همچنان شاهد نوسانات شدید قیمت دلار هستیم، به دیده بان ایران گفت: طبیعی است وقتی که تقاضا برای خرید ارز، سکه، طلا، جواهرات، خودرو و مسکن زیاد میشود، با توجه به محدودیتهایی که در حوزه عرضه وجود دارد، آن هم در شرایطی که دچار التهابات ناشی از احتمال وقوع جنگ هستیم، بازار هم دچار نوسان میشود؛ زیرا در چنین شرایطی، مردم بیش از گذشته به این سمت میروند که داراییهای خود را به ارز، طلا، زمین و ... تبدیل کنند.
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: منطقیترین راهکار برای مدیریت نوسانات ارزی در شرایط کنونی، این است که سپردهگذاریهای ارزی را گسترش دادیم و باب اوراق مرابحه ارزی را باز کنیم. درست است که احتمال دارد این اقدام در ابتدا مقداری تقاضا برای دریافت ارز را بیشتر کند، اما مزیت آن، این است که ارزها را بهجای این که وارد خانهها و گاوصندوقهای مردم کند، به سیستم بانکی کشور انتقال میدهد؛ یعنی افراد داراییهای ارزی خود را به بانکها میسپارند و این ارزها مجدداً به چرخه تولید بازمیگردد و میتواند مشکل واحدهای تولیدی را حل کند.
وی در پایان تصریح کرد: در شرایط موجود، اجرای سیاستهای گسترش سپردهگذاری ارزی و اوراق بهادار ارزی میتواند تا اندازهای بخشی از مشکل نوسانات کنونی بازارهای گوناگون بهویژه بازار ارز را حل کند، تا مردم بهجای این که خودروی اضافی، زمین اضافی یا طلا و جواهرات اضافی بخرند، داراییهای خود را به ارز تبدیل کنند و بهصورت ارز در شبکه بانکی بگذارند. این ارزها با توجه به این که در سیستم بانکی قرار دارد، میتواند بهعنوان سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش مورد استفاده واحدهای تولیدی قرار گیرد و بخشی از مشکلات کنونی به این شکل حل خواهد شد.
منبع: دیدهبان ایران