۲۴ ساعت مانده تا پایان اولتیماتوم ترامپ/ حمله به نیروگاه های برق، از بلوف تا واقعیت
دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا تهدید کرده است ایران را در خاموشی مطلق فرو میبرد اما آیا با توجه به شبکه غیرمتمرکز توزیع برق کشور و وجود ۱۹۵ نیروگاه پراکنده در سراسر ایران این امر شدنی است؟
دیده بان ایران: بسیم لاله: جنگ رمضان به هفته چهارم خود رسیده و به عقیده اکثر تحلیل گران معادلات جنگ تا به امروز خارج از پیشبینیهای اتاقهای فکر و اندیشکدههای آمریکایی و اسرائیلی بوده است.
شاید بسته شدن تنگه هرمز و حملات به کشورهای حوزه خلیج فارس برای یک هفته یا نهایت ۱۰ روز در نقشه ها و سناریوهای اتاق های جنگ پیش بینی شده بود اما اینکه در هفته چهارم جنگ علاوه بر بسته ماندن تنگه، شرقی ترین منطقه گازی عربستان زیر ضرب موشک های میان برد ایران قرار گیرد در معادلات این اتاق ها نبود.
از سوی دیگر اختلاف و دعواهای پشت پرده آمریکا با کشورهای حوزه خلیج فارس به اوج خود رسیده؛ این جدال ها زمانی علنی شد که ترامپ رسما اعلام کرد که در جریان حمله به عسلویه و منطقه پارس جنوبی قرار نداشته و دیگر حمله ای به این مناطق نخواهد شد.
این واکنش نشان از حساسیت حاکمان عربی برای حفظ مهمترین دارایی و ثروت ملی داشت.
حالا دوباره رئیس جمهور آمریکا تهدید کرده که اگر تنگه هرمز به شرایط عادی برنگردد نیروگاه های برق ایران را هدف قرار خواهد داد.
پراکندگی نیروگاه ها
بنا بر اعلام وزارت نیرو ۱۳۰ نیروگاه حرارتی به همراه ۶۵ نیروگاه آبی-بادی وظیفه تامین ۷۸ هزار مگاوات برق کشور را بر عهده دارند که به صورت غیرمتمرکز در سراسر کشور مستقر هستند.
۳ نیروگاه دماوند تهران، نکا مازندران و رامین خوزستان بزرگترین نیروگاه های ایران هستند که هر کدام ظرفیت بیش از ۲ هزار مگاوات برق دارند. هر کدام از این نیروگاه ها در ۲۰۰ هکتار زمین مستقر هستند و برای از مدار خارج کردن دائمی هر کدام از آنها هزاران تن مواد منفجره نیاز است. هر چند با از کار انداختن بخش های حساسی مانند اتاق کنترل و یا توربین ها، توان عملیاتی آنها کاهش خواهد یافت اما در صورت وجود قطعات، میتوان حداکثر ظرف یک هفته دوباره توان عملیاتی آنها را بازیابی کرد.
به طور مثال بر فرض خارج شدن نیروگاه دماوند تهران از مدار، نیروگاه های رود شور، منتظر القائم، مفتح و امیر کبیر توان تامین برق مناطق مسکونی کلان شهر تهران را به طور کامل دارند.
در واقع بزرگترین نیروگاه برق کشور با ۲۰۰ هکتار وسعت، ۳.۷ درصد برق کشور را تامین می کند.
شبکه توزیع و انتقال
گستردگی شبکه توزیع و انتقال برق کشور به طول بیش از ۱ میلیون ۴۰۰ هزار کیلومتر سبب شده که مدیریت و توزیع نیرو در کشور با بیشترین قدرت مانور همراه باشد؛ بر فرض خروج چند نیروگاه به طور کامل؛ مدیریت می تواند از سایر نقاط برق مناطق مسکونی و حساس را تامین کند. این در حالیست که روزانه ۴۰۰ مگاوات برق به عراق و ترکیه صادر می شود که می توان از آن برای تامین داخل استفاده کرد.
بومی سازی صنعت برق
صنعت برق ایران بیشترین میزان بومی سازی را در بین صنایع کشور برخوردار است و همین امر سبب شده که تمام نیروگاه های حرارتی ایران در مالکیت بخش خصوصی باشد، نیروگاه های آبی به دلیل لزوم مدیریت دولت در تامین آب کشور همچنان در مالکیت وزارت نیرو است.
عمق ساخت داخلی و دانش بالای مهندسان ایرانی سبب شده که مجموعه های بزرگ صنعتی همچون کارخانه های فولاد و سیمان به طور اختصاصی برای خود نیروگاه احداث کنند. این نیروگاه ها در زمان قطعی برق تابستان ۱۴۰۳ به کمک شبکه توزیع آمدند و سهم زیادی در تامین برق کشور داشتند این درحالیست که با سرمایه گذاریهای صورت گرفته در یکسال اخیر در حوزه نیروگاه های خورشیدی توان تولید برق کشور نسبت به سال ۱۴۰۳ حداقل ۱۰ درصد افزایش داشته است.
آیا خاموشی مطلق شدنی است
سیستم برق ایران بر خلاف کشور اوکراین غیر متمرکز است وجود ۱۹۵ نیروگاه(بدون در نظر گرفتن نیروگاههای خورشیدی) در وسعت بیش از ۱ میلیون کیلومتر مربع، بیش از ۴ هزار و ۷۰۰ پست تقویت انتقال نیرو، پشتیبانی خطوط انتقال با وجود بیش از ۱۰ هزار ترانسفورماتور و خطوط انتقال نیرو با بیش از یک میلیون ۴۰۰ هزار کیلومتر سبب شده که به لحاظ فیزیکی خاموشی مطلق و یا حتی خاموشی مداوم بیش از ۵ ساعت عملی نباشد.