آیا نظارت پس از هزینهکرد، در حسابرسی و تفریغ بودجه انجام میشود؟/ امانی، عضو شورای شهر: شورای شهر تهران در نظارت بر قراردادهای تبلیغاتی شهرداری کوتاهی کرده است/ باید هزینه تبلیغات را زودتر بررسی کنیم
براساس گزارش دیدهبان ایران؛ گسترش بیسابقه تبلیغات شهرداری تهران در دوره ششم مدیریت شهری، در حالی به یکی از پرهزینهترین جلوههای حکمرانی نمایشی شهرداری تبدیل شده که نقش نظارتی شورای شهر عملاً در مرحله «پس از هزینهکرد» محدود مانده است؛ رویکردی که نهتنها باعث میشود برخی از اعضای شورای شهر نتوانند اطلاعات دقیقی درباره انعقاد قراردادهای چند هزار میلیاردی شهرداری تهران در حوزه تبلیغات کسب کنند، بلکه با واگذاری نظارت به حسابرسی و تفریغ بودجه، امکان پیشگیری از هدررفت منابع عمومی از شورای شهر سلب شده است./ ناصر امانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران در پاسخ به این پرسش که چرا شورای شهر تا به حال، قراردادهای تبلیغاتی را از شهرداری نخواسته است، به خبرنگار ما گفت: «واقعیت این است که در این زمینه کوتاهی شده است. خوب است که این کار را کمیسیون فرهنگی و اجتماعی یا کمیسیون نظارت و حقوقی شورای شهر انجام دهد. اما وقتی شما از من میپرسید، میبینم که حرف درستی است. اگر انجام نشده است، ظاهراً این موضوع را هم من باید پیگیری کنم. من آنقدر درگیر مسائل مختلف بودهام که از این موضوع غفلت کردهام. اما اگر اراده کنیم، شهرداری باید قراردادهای تبلیغاتی را در اختیار ما قرار دهد.»/ او همچنین تأکید کرد: «باید شفاف شود که شهرداری تهران چه قراردادی با صداوسیما منعقد کرده است، مبلغ آن چقدر بوده و چه میزان آن محقق شده و چه میزان محقق نشده است؟ اینها ابهاماتی است که علاوه بر ما بهعنوان نمایندگان مردم، تمام شهروندان هم باید از پاسخ آن اطلاع پیدا کنند. ضمن این که تبصرهای هم در بودجه شهرداری درباره تبلیغات وجود داشته است که عملکرد آن باید از سوی شهرداری مشخص شود. البته این موضوع در گزارش تفریغ بودجه لحاظ میشود، اما نباید اجازه دهیم که همه چیز به مرحله گزارش تفریغ برسد.»
دیدهبان ایران؛ پریسا هاشمی: در دوره ششم مدیریت شهری، «تبلیغات» به یکی از پررنگترین نشانههای شهرداری تهران تبدیل شده است؛ نشانهای که نه فقط در بیلبوردها و سازههای شهری، بلکه در تیتر خبرها، گزارشهای تلویزیونی و خروجی برخی رسانهها نیز دائما به چشم میخورد. شهروندی که هر روز از خیابانهای اصلی عبور میکند، با انبوهی از پیامها، آمارها و تصاویر مربوط به عملکرد شهرداری تهران مواجه میشود که همگی یک روایت واحد را بازتولید میکنند: «روایتی از موفقیت، تحول و عملکردی که قرار است بیوقفه دیده شود.» با این وجود، این شهروندان هستند که پشت این تصویر پرزرقوبرق، زندگی سختی را در پایتخت تجربه میکنند و تنها ذهنشان پر میشود از سؤالاتی از این دست که «این حجم گسترده تبلیغ، چگونه، با چه هزینهای و با چه هدفی تولید میشود؟ چرا هزینههای چند هزار میلیاردی تبلیغات شهرداری، صرف شهر و بهبود کیفیت زندگی شهری نمیشود؟ نمیشود با این هزینهها، اتوبوسهای بیشتری به حملونقل عمومی تهران اضافه کرد تا مردم روی آسایش را ببینند؟»
مدیریت شهری، ذاتاً نیازمند ارتباط با افکار عمومی است. شهرداریها بدون اطلاعرسانی، شفافیت و تبلیغات هدفمند، نمیتوانند پروژههای خود را معرفی یا مشارکت شهروندان را جلب کنند. با این حال، بین اطلاعرسانی عمومی و تبلیغات سیاسی، مرزهای بسیاری وجود دارد؛ مرزی که اگر مخدوش شود، تبلیغ را از ابزار خدمت به وسیلهای برای تثبیت قدرت تبدیل میکند. در تهرانِ امروز، برخی اعضای شورای شهر در لفافه میگویند که این مرز مدتهاست کمرنگ شده و تبلیغات شهری، از کارکرد طبیعی خود فاصله گرفته است. آنچه این نگرانیها را تشدید کرده، نهفقط گستره تبلیغات، بلکه حجم منابع مالی است که به این حوزه اختصاص مییابد. ارقامی که به گوش میرسد، حاکی از آن است که شهرداری تهران قراردادهای چند هزار میلیارد تومانی را از بودجه عمومی با رسانهها منعقد کرده است تا برایش تبلیغ کنند. بودجهای که قرار بود صرف بهبود وضعیت حملونقل، خدمات شهری، محیطزیست یا زیرساختهای فرسوده شود، حالا صرف بزرگنمایی عملکرد ضعیف شهرداری و حکمرانی نمایشی میشود.
در این میان، شورای شهر تهران سکوت اختیار کرده است و این پرسش از اعضای شورا همیشه با سکوت آنها مواجه میشود: «شهرداری تهران چقدر از بودجه را صرف تبلیغات کرده است؟» تنها ناصر امانی، پیش از این در گفتوگو با دیدهبان ایران از یک قرارداد با صدا و سیما به مبلغ ۵ هزار میلیارد تومان (براساس یکی از تبصرههای مصوب شورای شهر تهران) خبر داد که این مبلغ را هم طبق شنیدههای خودش اعلام کرد. در حقیقت، شهرداری تهران هیچ گزارش شفافی در این زمینه نه به شهروندان، نه به برخی از اعضای شورای شهر بهویژه منتقدانش ارائه نکرده است. این در حالی است که شورای شهر تهران باید بر هزینهکرد شهرداری نظارت داشته باشد تا در صورت مشاهده انحراف، از ادامه آن پیشیگیری کند. اینطور به نظر میرسد که شورای شهر تهران در بخش رسیدگی به اسناد مالی شهرداری، به حسابرسیها و گزارش تفریغ بودجه بسنده کرده است. این روش باعث میشود که دیگر راه پیشگیری از هدررفت منابع مالی شهرداری وجود نداشته باشد، چراکه این منابع تا آخر هزینه میشود و در نهایت هم در حسابرسی و گزارش تفریغ بودجه گنجانده میشود. آن زمان نیز کاری از دست هیچکس برنمیآید و تنها شهروندان پایتخت هستند که باید تاوان این حکمرانی نمایشی را بدهند.
باید قراردادهای تبلیغاتی را از شهرداری تهران مطالبه کنیم
در چنین شرایطی، پرسش اساسی این است که آیا شورای شهر تهران در راستای وظیفه نظارت بر عملکرد مدیریت شهری، نباید در جریان جزئیات هزینههای تبلیغات شهرداری قرار گیرد؟ و چرا برخی از اعضای شورای شهر تهران از اعداد و ارقام قراردادهای تبلیغاتی شهرداری خبر ندارند؟
ناصر امانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران در پاسخ به این سؤالات به خبرنگار دیدهبان ایران گفت: «شورای شهر حق دارد که قراردادهای تبلیغاتی را مطالبه کند و اگر اراده کند، شهرداری تهران موظف است که قراردادها را در اختیار اعضای شورای شهر قرار دهد. این قراردادها مانند قرارداد چین (قرارداد شهرداری تهران با شرکتهای چینی در حوزه حملونقل) نیست که شهرداری با تأخیر و تعلل مجبور شود که متن قرارداد را در اختیار اعضای شورای شهر تهران قرار دهد. اگر این قراردادها ارائه نشود، قطعاً منجر به تذکر خواهد شد.»
او در پاسخ به این سؤال که چرا تا به حال، قراردادهای تبلیغاتی را از شهرداری نخواستهاید، تأکید کرد: «واقعیت این است که در این زمینه کوتاهی شده است. در این دوره مدیریت شهری، مسائل و موضوعات بسیار زیادی وجود دارد که واقعاً یک عضو شورای شهر نمیتواند به همه این مسائل برسد. خوب است این کار را کمیسیون فرهنگی و اجتماعی یا کمیسیون نظارت و حقوقی شورای شهر انجام دهد. اما وقتی شما از من میپرسید، میبینم که حرف درستی است. اگر انجام نشده است، ظاهراً این موضوع را هم من باید پیگیری کنم. من آنقدر درگیر مسائل مختلف بودهام که از این موضوع غفلت کردهام. اما اگر اراده کنیم، شهرداری باید قراردادها را در اختیار ما قرار دهد تا ما اعضای شورای شهر تهران، از این شرایطِ «میگویند» و «شنیدهایم» خارج شویم و شفاف شود که شهرداری تهران چه قراردادی با صدا و سیما منعقد کرده است؟ مبلغ آن چقدر بوده است؟ چه میزان آن محقق شده و چه میزان محقق نشده است؟»
عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران ادامه داد: «اینها سؤالاتی است که علاوه بر ما بهعنوان نمایندگان مردم، تمام شهروندان هم باید از پاسخ آن اطلاع پیدا کنند. ضمن این که تبصرهای هم در بودجه شهرداری درباره تبلیغات وجود داشته است که عملکرد آن باید از سوی شهرداری مشخص شود. البته این موضوع در گزارش تفریغ بودجه لحاظ میشود، اما نباید اجازه دهیم که همه چیز به مرحله گزارش تفریغ برسد.»
امانی در پایان در پاسخ به این سؤال که به نظر شما، آیا شهرداری تهران این قراردادها را بهصورت شفاف در اختیار اعضای شورای شهر بهویژه منتقدانش میگذارد، گفت: «امتحان میکنیم و امیدواریم که این قراردادها را در اختیار همه اعضای شورا قرار دهند.»
منبع: دیدهبان ایران