نصیری، رئیس سازمان مدیریت بحران تهران: دستور بازداشت متخلفان ایجاد فضای زیرزمینی زیر محوطه بازار صادر شده، اما هنوز کسی بازداشت نشده است/ پس از تأمین دلیل، دستگیریها انجام میشود + فیلم
علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به موضوع ایجاد اتاقهای غیرمجاز زیر بازار بزرگ تهران که در خبرها به تونل ۵ کیلومتری مشهور شده است، به دیدهبان ایران گفت: «در هنگام بازدید مدیران شهرداری و دادستانی تهران از این اتاقها، بعضی از متخلفان خودشان سر صحنه حاضر بودند و همه آنها شناسایی شدهاند، اما صدور حکم بازداشت مستلزم تکمیل فرآیند تأمین دلیل و مستندسازی فنی است و بدون مستندات کافی، امکان اقدام قضایی وجود ندارد. آقای محمودی، معاون پیشگیری از وقوع جرم و احیای حقوق عامه دادستانی تهران، به همراه نمایندگان آتشنشانی، اساتید مرکز تحقیقات راه و شهرسازی، شهرداری منطقه ۱۲ و مدیران بحران در محل حاضر شدند و شرایط را بهصورت میدانی بررسی کردند. ناایمنی به حدی بود که جرأت نمیکردیم پر تعداد وارد اتاقهای زیرزمینی ایجادشده شویم. این فضاها بههیچوجه شبیه تونل مترو نیست و صرفاً شامل چند اتاق غیرمجاز زیرزمینی است. با توجه به خطرات موجود، تصمیم بر شناسایی تمام مسیرهای دسترسی، پلمب ورودیها و جلوگیری کامل از ادامه فعالیت گرفته شده است.»
دیدهبان ایران؛ پریسا هاشمی: میلیونها نفر روزانه در بازار بزرگ تهران تردد میکنند و اکنون مشخص شده است که حفاریهای غیرمجاز و غیراصولی، جان این جمعیت گسترده را تهدیدی جدی کرده است. پس از کشف این حفاریها، برخی رسانهها از وجود تونلی به طول ۵ کیلومتر در زیر بازار خبر دادند؛ ادعایی که از سوی مسئولان ذیربط تکذیب شد. مهدی بابایی، رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران نیز در گفتوگو با دیدهبان ایران با رد وجود چنین تونلی در بازار، تأکید کرد: «یک تونل ایمن به موازات خط مترو در خیابان خیام وجود دارد، اما بهرهبرداری از آن همچنان محل بحث است.»
پس از شناسایی حفاریهای غیرمجاز، برخی از پاساژها و واحدهای تجاری بازار از جمله سرای آزادی، پلمب شدند. با این حال، به گفته رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، به دلیل نبود تأمین دلیل، تا کنون فردی در ارتباط با این پرونده بازداشت نشده است.

حفاریهای غیرمجاز بازار ربطی به مترو ندارد
علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در تشریح حفاریهای غیرمجاز انجامشده در بازار بزرگ پایتخت، به دیدهبان ایران گفت: «پدیده جرزخواری، پیخواری و حفاریهای غیرمجازی که در بازار تهران اتفاق افتاده ربطی به مترو ندارد. البته تصور ما این است که این موضوع محدود به سرای آزادی نیست و احتمالاً در نقاط دیگری هم وجود دارد و در حال پیگیری این موضوع هستیم. عدهای سودجو و طماع با همدستی افراد دیگر حاضر در محل، بدون اطلاع مالکان، بدون موافقت اصناف، بدون موافقت هیأتامنای بازار و بدون هرگونه مجوز، بهصورت مخفیانه و پنهانی اقدام به حفاری در زیر بازار کردهاند تا فضاهای تجاری و انباری خود را توسعه دهند.»
او با تأکید بر این که موضوع نه مربوط به مترو است و نه هیچ پروژه قدیمی دیگر، افزود: «موضوع یک حفاری غیرمجاز است که در زیر بازار انجام شده و منجر به ایجاد یک طبقه اضافه، آن هم بهصورت غیرمجاز و غیرقانونی شده است. علاوه بر غیرقانونی بودن نفس این اقدام، ساختوساز انجامشده نیز کاملاً غیراصولی بوده است. بنابراین با دو تخلف همزمان مواجه هستیم؛ نخست، ایجاد طبقه اضافه بدون مجوز و دوم، اجرای کاملاً غیرفنی و غیرمهندسی این طبقه. این اقدام موجب تضعیف جدی سازه شده است. سازهای که اگرچه قدیمی است، اما در زمان ساخت خود بر اساس محاسبات مهندسی همان دوره طراحی شده و ضخامت دیوارها و ابعاد سازه متناسب با آن محاسبات بوده است. وقتی زیر چنین سازهای خالی میشود، بدیهی است که نیازمند محاسبات جدید مهندسی است، در حالی که هیچگونه محاسبهای انجام نشده است. ستونها بهشدت ضعیف شده و برخی باریک و کاملاً کج شده بود. سقفی که زمین بازار میشد شکم داده بود و هر لحظه احتمال ریزش آن وجود داشت. شرایط بهگونهای بود که جان بازاریان، کارگران و شهروندان حاضر در بازار را بهطور جدی در معرض خطر قرار داده بود.»
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران ادامه داد: «اگر ما به این موضوع ورود پیدا نمیکردیم، حفاریها همچنان ادامه پیدا میکرد. این فعالیت بهصورت تدریجی و پنهانی انجام میشده است. حتی خاک و نخالههای حاصل از حفاری نیز بهصورت مخفیانه، در کیسهها انباشته میشد و بهتدریج و بدون جلب توجه از بازار خارج میشد. این پدیده نباید با هیچ شایعه یا موضوع انحرافی دیگری گره زده شود. چون یک پدیده غیرقانونی و غیراصولی رخ داده که بازی مستقیم با جان بازاریان و شهروندانی بوده است که بازار تهران را بهطور روزانه و در حجم بالا مورد استفاده قرار میدهند.»

ورودی دادستانی تهران به موضوع حفاریهای غیرمجاز در زیر محوطه بازار
نصیری تأکید کرد: «برخلاف گذشته که بازار صرفاً در روزهای پایانی هفته شلوغ بود، امروزه تقریباً در تمام روزهای هفته شاهد ازدحام جمعیت هستیم. در صورت وقوع حادثه، تعداد زیادی جان از دست میرود و مجروحان بسیاری برجا میماند و خسارتهای اقتصادی گسترده به وجود میآید. به همین دلیل، دادستانی تهران به موضوع ورود کرده است.»
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با بیان این که شاید ساختمانهای بازار بلندمرتبه نباشند، اما سازههای شهری مهمی هستند، افزود: «مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بهعنوان مرجع تخصصی و طرف قرارداد ما، بررسیهای فنی را انجام داده است. نامه رسمی مرکز تحقیقات دریافت و به دادستانی ارائه شده است. شهرداری منطقه ۱۲ نیز مسئولانه این تخلف را کشف و پیگیری کرده است. این ۵ هزار متر که مطرح شد، به احتمال زیاد مربوط به مساحت است، نه طول حفاری. این فضا شامل چند اتاق در طبقه زیرین بوده که بهصورت غیرمجاز ایجاد شده است، در حالی که این ساختمان پیش از این زیرزمین نداشته است.»
او درباره اطلاع نداشتن مالکان، گفت: «در بازار تهران در بسیاری موارد مالک و صاحب سرقفلی متفاوت هستند و در برخی موارد اختلافات حقوقی طولانیمدت میان آنها وجود دارد. بنابراین مالکان اطلاعی نداشتند. حتی بازاریها هم منزه هستند، اما تعدادی سودجو دست به این اقدام زدهاند. بازاریها متخلفان را معرفی میکردند و بعضی از آنها در صحنه حضور داشتند. اکنون فرآیند تأمین دلیل در حال انجام است. شورای تأمین شهرستان تهران در فرمانداری تشکیل جلسه داده و مصوبات جدی در این خصوص داشته است. سازمان مدیریت بحران بهعنوان مرجع مشاوره فنی، ابعاد موضوع را بررسی کرده و شهرداری منطقه ۱۲ هم این تخلف را کشف کرده است.»
بازداشت متخلفان حفاریهای غیرمجاز بازار به تأمین دلیل نیاز دارد
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در پاسخ به این که سؤال که آیا فردی هم در این خصوص دستگیر شده است یا خیر، تأکید کرد: «صدور حکم بازداشت مستلزم تکمیل فرآیند تأمین دلیل و مستندسازی فنی است و بدون مستندات کافی، امکان اقدام قضایی وجود ندارد. آقای محمودی، معاون پیشگیری از وقوع جرم و احیای حقوق عامه دادستانی تهران، به همراه نمایندگان آتشنشانی، اساتید مرکز تحقیقات راه و شهرسازی، شهرداری منطقه ۱۲ و مدیران بحران در محل حاضر شدند و شرایط را بهصورت میدانی بررسی کردند. ناایمنی به حدی بود که جرأت نمیکردیم پر تعداد وارد اتاقهای زیرزمینی ایجادشده شویم. این فضاها بههیچوجه شبیه تونل مترو نیست و صرفاً شامل چند اتاق غیرمجاز زیرزمینی است. با توجه به خطرات موجود، تصمیم بر شناسایی تمام مسیرهای دسترسی، پلمب ورودیها و جلوگیری کامل از ادامه فعالیت گرفته شده است.»
نصیری در پاسخ به این سؤال که چند نفر در این ماجرا دستگیر خواهند شد، گفت: «زمان بازدید مشخص بود چه کسانی مقصر هستند و دستور آن صادر شد، اما کسی بازداشت نشد، زیرا باید تأمین دلیل میشد. در این راستا به مصوبه شورای تأمین استان نیاز بود. کلانتری محل موظف به تکمیل مستندات و سازمان مدیریت بحران موظف به ارائه گزارش فنی شد. این تخلف کشف شده است. در حال حاضر قوه قضاییه و شهرداری تهران با جدیت و قاطعیت پای کار ایمنی شهر آمدهاند. این سطح از ورود و پیگیری قضایی کمسابقه است و جای قدردانی دارد.»
او در بخش پایانی از صحبتهای خود گفت: «شهر تهران به یک کارگاه بزرگ ایمنسازی تبدیل شده است؛ از مقاومسازی پلها گرفته تا ایمنسازی گودهای پرخطر رهاشده. طی چهار سال گذشته، ۴۷ پل بزرگ شهری مقاومسازی شده یا در حال مقاومسازی است و بیش از نیمی از گودهای پرخطر شهر ایمن شدهاند. مسأله HSE امروز بهعنوان یک موضوع جدی در تمام سطوح شهرداری تعریف و ساختارمند شده است.»
منبع: دیدهبان ایران