جلسات غیرعلنی ابداع جدید شورای «بم»
رئیس شورای شهر بم استانداری در کتابچهای که به شورا فرستاده است اختیار حضور خبرنگاران را به رئیس شورا داده است
دیده بان ایران: چند هفتهای است محسن قاسمی، رئیس جوان شورای شهر بم با استناد به کتابچهای که به گفته او از سوی استانداری کرمان به چاپ رسیده و برای شورای بم ارسال شده است، چند جلسه را بدون حضور خبرنگاران یعنی غیرعلنی برگزار کرده است و برای بقیه جلسات هم خبرنگاران را گزینشی به صحن راه میدهد.
طبق قانون شوراها، اما اگر قصد برای برگزاری جلسات غیرعلنی وجود داشته باشد حتما باید دوسوم اعضای شورا به آن رأی دهند. رئیس شورای شهر بم البته در گفتوگو با خبرنگار «شهروند» زیر بار این حرفها نمیرود: «تنها دو جلسه غیرعلنی برگزار کردیم که آن هم دلیل داشت.» او درباره تصمیمگیری برای حضور نیافتن خبرنگاران در جلسات هم به کتابچه استانداری استناد کرد: «امسال برای ما یک کتابچه فرستاده و در آن چاپ شده است که اختیار برگزاری جلسات با حضور خبرنگاران یا بدون حضور آنها با رئیس شوراست.» قاسمی در پاسخ به اینکه آیا برای جلسات غیرعلنی رأیگیری انجام شده است یا خیر؟ گفت که همه همکاران نخواستند که غیرعلنی باشد. رابطه ما با همکاران خوب است. قاسمی در برابر اصرار به گرفتن پاسخ روشنتر، تلفن را قطع کرد و بعد این دیالوگ شنیده شد: «دستگاه مشترک مورد نظر خاموش است.»
اما ماجرا از این قرار بوده است که همزمان با هفته نیروی انتظامی چند نفر از فرماندهان نیروی انتظامی میهمان اعضای شورا با حضور خبرنگاران بودهاند، اما اخبار و آمارهایی محرمانه در جلسه اعلام و از رسانهها هم خواسته میشود اخبار رسانهای نشود اما در همان لحظه خبر در شبکههای مجازی پخش میشود. پلیس فتا هم همانجا این موضوع را اعلام میکند و به دنبال آن با دستور رئیس شورا خبرنگاران از جلسه به بیرون هدایت میشوند. بعد هم رئیس شورا اعلام میکند که از این به بعد برای حضور خبرنگاران شخص رئیس تصمیم خواهد گرفت: «بنده بهعنوان رئیس شورای شهر به افراد مغرض که قصد ایجاد اخلال در امور مربوط به شهر و شورا و تحت عنوان خبرنگار یا فعال رسانهای قصد ورود به صحن شورا را داشته باشند، اجازه ورود نخواهم داد و در مقابل از رسانهها و خبرنگاران منصف جهت حضور در جلسات علنی شورا دعوت خواهم کرد، بهطوری که در جلسه قبل هم شاهد حضور خبرنگاران دلسوز و زحمتکش در صحن علنی شورا بودیم.» تا همین حالا هم نزدیک به نیمی از جلسات شورای شهر بم بدون حضور خبرنگاران برگزار شده است.
اگر بدون رأیگیری جلسه غیرعلنی شود تذکر داده میشود
همه اینها در شرایطی است که حتی اعضای شورای شهر هم نمیدانند مبنای کتابچه قانونی که قاسمی از آن حرف میزند چیست و البته نقی عظیمی، مدیر روابطعمومی استانداری کرمان هم در گفتوگو با «شهروند» ارسال چنین کتابچهای به شورای بم را تکذیب میکند.
رضا اشک، فرماندار بم هم در گفتوگو با «شهروند» بهطور کل برگزاری جلسات غیر علنی با دستور رئیس شورا را تکذیب میکند و میگوید که اگر اعضا در جلسهای با تصمیم رئیس شورا مخالف بودند، جلسه را ترک میکردند که ترک نکردند: «این یعنی رأیگیری. رأیگیری که حتما نباید از طریق برگهها انجام شود.»
او اما در عینحال میگوید که اگر چنین اتفاقی رخ داده باشد که رئیس بدون موافقت و رأیگیری اعضا جلسه را غیر علنی یا حضور خبرنگاران را گزینشی کرده باشد باید به او تذکر داده شود: «چهار نفر از اعضای شورای کنونی عضو شوراهای گذشته هستند و به خوبی قانون را میدانند. تا همین حالا هم هیچ اعتراضی از سوی اعضای شورا دریافت نکردهام.»
باید برای جلسات غیر علنی
رأیگیری شود
با وجود این، روایت اعضای شورای شهر بم کمی متفاوتتر است. محمد بنیاسدی یکی از همین افراد است: «بعد از آن جلسه با فرماندهان نیروی انتظامی، رئیس شورا اعلام کرد که شورا قصد دارد اخبار را از طریق روابطعمومی به رسانهها منتقل کند یا سخنگوی شورا درباره اخبار حرف بزند، اما در جلسه گذشته به دستور رئیس شورا برخی خبرنگاران به شورا راه داده شدند و بعد هم رئیس شورا گفت که از اختیارات رئیس است.» او این را هم گفت که طبق قانون، تمامی جلسات شورا باید علنی برگزار شود مگر با موافقت اعضا: «این را در جلسه هم اعلام کردم.»
سمانه سامنژاد، عضو دیگر شورای شهر بم است که در گفتوگو با «شهروند» باز هم در مورد ماهیت کتابچهای که رئیس شورا از آن حرف زده، بیخبر است: «بند قانونی را در کتابچهای به من نشان دادند اما من هنوز نمیدانم از چه مرجعی است.» او درباره برگزاری جلسات غیرعلنی هم گفت که ضرورتی ندارد که یکسری از رأیگیریها در حضور خبرنگاران انجام شود: «ما هیچ لابی خارج از شورا نداریم.» او توضیح بیشتر درباره این موضوع را به روزهای آینده و بعد از برگزاری جلسه شورا موکول کرد. سمانه سامنژاد از برگزاری ١٨جلسه در شورای شهر بم خبر داد اما در نهایت هم نگفت که چه تعداد از جلسات غیر علنی برگزار شده است: «در دستور جلساتمان قید نشده است جلسات غیر علنی یا علنی است.»
البته بعد از تمام شدن جلسه هم اعضا درباره نحوه برگزاری جلسات به توافق نرسیدند و یکی از اعضای شورای شهر بم که نخواست نامش فاش شود در گفتوگو با «شهروند» این را اعلام کرد: «به دلیل تنشهایی که در این مدت ایجاد شد، ما هنوز به توافق نرسیدهایم، اما قطعا همه اعضا معتقدند که باید در چارچوب قانون حرکت کنیم و تا جایی که اطلاع دارم در پیروی از قوانین تابع قوانین عمومی هستیم. استانداری هم نمیتواند در اینباره بخشنامهای داشته باشد.»
غیرعلنی برگزار شدن جلسات
در موارد استثنا مجاز است
کامبیز نوروزی، حقوقدانی است که در گفتوگو با «شهروند» غیرعلنی برگزار شدن جلسات شورا را تنها منوط به موارد خاص و استثناها دانست. «شورای شهر نهادی است که با رأی مستقیم مردم تشکیل و به شکل شورایی اداره میشود. درباره مذاکرات آن هم اصل بر آزادی اطلاعات است مگر در جاهایی که قانونگذار صریحا آن را ممنوع اعلام کرده باشد. تمامی جلسات در مجلس و شورا باید بهصورت علنی و با حضور خبرنگار برگزار شود. اما اگر بر حسب ضرورت جلسهای غیرعلنی برگزار شد، اعضا مجاز به تصمیمگیری درباره آن نیستند. در دوره ریاست چمران در شورای شهر تهران رسم غلطی در برگزاری جلسات غیر علنی گذاشته شد در حالی که هیچ مصوبه قانونی وجود ندارد که اجازه تشخیص برگزاری جلسات غیر علنی و بدون حضور خبرنگاران را به رئیس شورا بدهد.» او درباره کتابچه یا دستورالعملی که رئیس شورای بم با استناد به آن حرف میزند هم گفت که فرمانداری، استانداری و شورای شهر باید از مقررات عمومی شهر تبعیت کنند و مجاز نیستند مقررات جدیدی برای این موضوعات وضع کنند. البته به اعتقاد این حقوقدان استثنا برای برگزاری جلسات غیرعلنی و بدون حضور خبرنگاران تنها برای موارد نادری است که نظم عمومی شهر را تهدید میکند.