ضربهای به پیکر اقتصاد دیجیتال ایران / چگونه قطعی اینترنت سرمایه کوچکفروشان آنلاین را نابود میکند/ ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار فروشگاه اینستاگرامی تعطیل شدند/ تولید کننده و فروشنده لباس در اینستاگرام: ۹۰ درصد فروش افت کرده
در حالی که ایران با یکی از طولانیترین و جامعترین قطعیهای اینترنت در تاریخ خود مواجه شده است، تبعات اقتصادی این اتفاق فراتر از محدودیت دسترسی به بستر فضای مجازس است و عملاً نفس کسبوکارهای آنلاین را به شماره انداخته است.
به گزارش سایت دیده بان ایران؛ مهشید جعفری: در حالی که ایران با یکی از طولانیترین و جامعترین قطعیهای اینترنت در تاریخ خود مواجه شده است، تبعات اقتصادی این اتفاق فراتر از محدودیت دسترسی به بستر فضای مجازس است و عملاً نفس کسبوکارهای آنلاین را به شماره انداخته است.
اینترنت، پیش از این، زمینه اصلی برای رشد تجارت دیجیتال، فروش آنلاین و تبلیغات کسبوکارها بود؛ حالا اما نبود اینترنت، بسیاری از این کسبوکارهای نوپا و حتی متوسط را در لبه نابودی قرار داده است
برآوردها نشان میدهد که بخش اقتصاد دیجیتال روزانه سه هزار همت درآمدزایی دارد و این سهم هر چند از کل اقتصاد کشور کوچک به نظر میرسد، اما برای میلیونها کسبوکار خرد و متوسط، به معنای تمام دارایی و سرمایه زندگیشان بود.
در ایران، شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و واتساپ بستر اصلی فروش و تبلیغات برای صدها هزار فروشگاه آنلاین و برندهای خانگی هستند. تحلیلها نشان میدهد بیش از ۴۰ میلیون کاربر فعال در ایران در این پلتفرمها هستند و بخش بزرگی از خرید و فروش اینترنتی در ایران وابسته به همین فضاهاست.
سقوط درآمدها با بسته شدن اینترنت
طبق گفته نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، تخمین زده میشود که ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار فروشگاه اینستاگرامی در ایران فعالیت میکنند که مستقیم شغل حدود یک میلیون نفر را تأمین میکنند و وقتی اینترنت قطع میشود، فروش آنلاین عملاً به صفر میرسد. دادههای داخلی نشان میدهد که کسبوکارهای اینترنتی روزانه میلیونها تومان ضرر میکنند؛ در برخی موارد بیش از ۵۰ درصد تا ۹۰ درصد کاهش فروش در کسبوکارهای خرد مشاهده شده است.
کارشناسان داخلی نیز خسارات مالی را بسیار جدی میدانند، اختلال و فیلترینگ اینترنت میتواند دهها تا صدها هزار میلیارد تومان خسارت اقتصادی مستقیم و غیرمستقیم به همراه داشته باشد. برخلاف شرکتهای بزرگ که ممکن است منابع پشتیبانی گستردهتر و راههای عملکرد جایگزین داشته باشند، کسبوکارهای خرد و متوسط معمولاً بدون اینترنت توان ادامه کار ندارند. افرادی که محصول خود را در اینستاگرام عرضه میکردند، حالا نه فقط مشتریان خود را از دست دادهاند، بلکه هزینههای ثابت مثل انبار، حقوق کارکنان و خرید کالا را نیز باید بپردازند.
یکی از صاحبان پلتفرم فضای مجازی در تهران به دیده بان ایران؛ میگوید که فروشش تا ۹۰ درصد افت کرده و او «تقریباً بیدرآمد» شده است، این صاحب کسب و کار که به فروش لباس زنانه مشغول بود میگوید پس از یک هفته قطع اینترنت مجبور به تسویه با تمام کارگران خود شدم و کارگاه را تعطیل و چرخ های خیاطی را فروخته است و نه تنها سرمایه اش به صفر رسیده بلکه ضرر هم پرداخته است و میگوید دی یک کلام ورشکسته شدهام.
یکی دگر از این افراد نیز به دیده بان ایران؛ گفت: کسب و کار آنلاین هیچ پشتوانه مالی ندارد که در شرایط حساس مانند قطع اینترنت بتواند هزینه های خود را پرداخت کند و همین موضوع منجر به از دست رفتن سرمایه های اندک میشود.
نیروی دیجیتال در آستانه بیکاری
پیامدهای اجتماعی و بلندمدت علاوه بر زیان مالی مستقیم، قطع اینترنت تأثیرات بلندمدتی بر اعتماد مشتری، سرمایهگذاری در تجارت دیجیتال و توسعه فناوری دارد. بسیاری از فروشندگان کوچک سرمایه خود را از دست داده و انگیزه سرمایهگذاری در آینده را نیز از دست میدهند. این موضوع باعث میشود بخش بزرگی از نیروی کار دیجیتال به ویژه زنان که سهم زیادی در تجارتهای خانگی آنلاین دارند در معرض بیکاری و خروج از چرخه اقتصادی قرار بگیرند.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه چنین محدودیتهایی میتواند سرمایه انسانی و مالی را از بین ببرد ، در نهایت، قطعی اینترنت نه تنها یک محدودیت فنی بلکه یک زلزله اقتصادی در قلب اکوسیستم تجارت دیجیتال ایران است. دادهها نشان میدهد که فروشها و درآمدها به شدت کاهش یافتهاند، سرمایه انسانی در خطر بیکاری است و خسارتهای اقتصادی به میلیاردها دلار رسیدهاند.
منبع: سایت دیده بان ایران