افزایش قیمت کود و سم؛ صدرنشینی نهادههای کشاورزی در فهرست کالاهای گران وکمیاب
همزمان با تنشها و بحرانهای اقتصادی، بازار نهادههای کشاورزی با افزایش شدید قیمت و کمبود گسترده روبهرو شده، بهطوری که در شرایط فعلی بسیاری از کشاورزان، کود و سم را یکی از کمیابترین و گرانترین کالاهای مورد نیاز میدانند. بررسیهای میدانی نشان میدهد قیمت انواع کود شیمیایی، سموم دفع آفات و نهادههای مرتبط با محصولات کشاورزی طی مدت کوتاهی چندبرابر شده و بسیاری از کشاورزان توان خرید این اقلام را از دست دادهاند به طوریکه برخی از آنها نمیتوانند هزینه تهیه کود، سم، حتی بذر و بخشی ازدستمزدها را پرداخت کنند.
دیده بان ایران- اکرم قدرت: همزمان با تنشها و بحرانهای اقتصادی، بازار نهادههای کشاورزی با افزایش شدید قیمت و کمبود گسترده روبهرو شده، بهطوری که در شرایط فعلی بسیاری از کشاورزان، کود و سم را یکی از کمیابترین و گرانترین کالاهای مورد نیاز میدانند.
بررسیهای میدانی نشان میدهد قیمت انواع کود شیمیایی، سموم دفع آفات و نهادههای مرتبط با محصولات کشاورزی طی مدت کوتاهی چندبرابر شده و بسیاری از کشاورزان توان خرید این اقلام را از دست دادهاند به طوریکه برخی از آنها نمیتوانند هزینه تهیه کود، سم، حتی بذر و بخشی ازدستمزدها را پرداخت کنند.
کمبود مواد اولیه، افزایش نرخ ارز، افزایش هزینههای حملونقل و محدودیتهای ناشی از بحرانهای منطقهای از مهمترین عوامل این گرانی به شمار میرود و کشاورزان هشدار میدهند ادامه این وضعیت میتواند میزان تولید محصولات کشاورزی را به شدت کاهش دهد.
همچنین بسیاری از کشاورزان به دلیل هزینههای سنگین، مصرف کود و سم را کاهش میدهند اقدامی که احتمال افت کیفیت محصولات و افزایش آفات را بالا میبرد.
کشاورزان معتقدند برخی نظارتها بر بازار نهادهها باعث افزایش تعداد دلالان و واسطههای کلان شده در حالی که تولیدکنندگان واقعی با بحران جدی روبهرو هستند و اگر حمایت فوری از کشاورزان انجام نشود، امنیت غذایی کشور در آینده با تهدید جدی مواجه و سفره مردم را کوچک و کوچکتر خواهد شد.
فعالان این حوزه خواستار توزیع عادلانه نهادهها، کنترل قیمتها و حمایت عملی از کشاورزان شدهاند چراکه به اعتقاد آنها، کشاورزی بدون دسترسی به کود و سم، توان ادامه حیات نخواهد داشت.
علاوه براین، افزایش هزینههای تولید، گرانی نهادههای کشاورزی و کاهش حمایتهای عملی، بسیاری از کشاورزان و گلخانهداران کشور را در آستانه توقف قرار داده و ادامه شرایط فعلی، توان مالی تولیدکنندگان را به شدت تضعیف کرده تا حدیکه واحدهای کوچک دیگر امکان ادامه کار را ندارند.
برخی کشاورزان عنوان میکنند که حتی فروش کامل محصولات برای جبران هزینهها کافی نیست زیراکه نوسانات بازار و حضور واسطهها باعث میشود سود اصلی نصیب دلالان شود، در حالی که محصولات کشاورزی با بدهی و زیان تولید میشود.
گلخانهداران نیز از قطعی برق، افزایش قیمت سوخت و انرژی به عنوان یکی از مهمترین مشکلات اساسی خود یاد میکنند و بسیار نگرانند، آنها هشدار میدهند خاموشیها میتواند در مدت کوتاهی محصولات گلخانههای بزرگی را از بین ببرد و صدمات سنگینی را به تولید وارد کند، ادامه این روند باعث کاهش تولید داخلی، تعطیلی واحدهای کشاورزی و افزایش وابستگی خواهد شد.
پرواضح است کشاورزی و تولید محصولات گلخانهای از پایههای امنیت غذایی کشور محسوب میشود و بیتوجهی به مشکلات این بخش، پیامدهای جبران ناپذیر اقتصادی و اجتماعی خواهد داشت. فعالان حوزه کشاورزی از برنامهریزیهای ناآگاهانه و حمایت ناکافی دولت از کشاورزان و گلخانهداران به شدت انتقاد میکنند و عقیده دارند تسهیلات بانکی، بیمه و حمایتهای دولتی با شرایط واقعی تولید همخوانی ندارد و آنها فقط برای جلوگیری از نابودی سرمایههای خود به فعالیتشان ادامه میدهند نه برای کسب سود.
در چنین شرایطی، نگرانیها درباره آینده کشاورزی و وضعیت معیشتی تولیدکنندگان و مصرف کنندگان روزبهروز افزایش پیدا میکند موضوعی که به تصمیمگیری فوری و حمایت جدی نیاز دارد زیرا در شرایط بحران اقتصادی و افزایش شدید هزینههای تولید، وزارت جهاد کشاورزی باید یک برنامه جامع و فوری برای نجات کشاورزی و حمایت از تولیدکنندگان اجرایی کند برنامهایی که کوتاهمدت بوده و تا آینده کشاورزی را تضمین کند اما آنچه مسلم است بدون کنترل بازار نهادهها، سم، کود، انرژی و ... ادامه تولید عملاً غیرممکن خواهد شد.
برنامهریزیها میتوانند سامانه توزیع مستقیم و شفاف ایجاد کنند تا نهادهها بدون واسطه به دست کشاورزان برسد و زمینه احتکار و دلالی را کاهش دهد همچنین پرداخت وامهای کمبهره، تنفس برای بازپرداخت بدهیها و حمایت مالی فوری میتواند از تعطیلی واحدهای تولیدی جلوگیری کند.
حمایت از گلخانهها با مدیریت بحران انرژی گلخانهداران مثل برق و سوخت بسیار ضرورت دارد همچنین توسعه بیمه واقعی کشاورزان (یکی از بزرگترین ناکارآمدی، بیمههای این بخش است) لازم و غیرقابل انکار است درواقع بیمه محصولات کشاورزی باید واقعی، سریع و قابل اعتماد باشد تا کشاورزان در زمان بحران ورشکسته نشوند.
بدون شک، اصلاح بازار فروش مهمترین بخش از مدیریت وزارت جهادکشاورزی به شمار میرود سالهاست فاصله زیاد بین قیمت خرید از کشاورز و فروش به مردم، سود اصلی را به واسطهها و دلالان میرساند.
بسیاری از کشاورزان و گلخانهداران پیشنهاد میکنند وزارت جهاد کشاورزی یک «اتاق بحران کشاورزی» برای شرایط جنگی، تحریمها و بحرانهای اقتصادی تشکیل دهد تا تصمیمگیریها سریعتر و هماهنگتر انجام شود به اعتقاد آنها، کشاورزی دیگر با تصمیمهای کوتاهمدت و مقطعی قابل مدیریت نیست و اگر حمایت عملی و فوری از کشاورزان و گلخانهداران انجام نشود، کاهش تولید داخلی و افزایش قیمت مواد غذایی در آینده شدت خواهد گرفت و کمتوجهی به این بخش، پیامدهای اجتماعی مستقیم و غیرقابل جبران به دنبال دارد.
بنابراین حمایت از تولید داخلی و کشاورزی باید به یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری تبدیل شود آنچه امروز در مزارع و گلخانهها رخ میدهد، تنها بحران یک قشر نیست؛ بلکه هشداری جدی درباره آینده امنیت غذایی و معیشت میلیون ها نفر در کشور است در نتیجه، نابودی کشاورزی میتواند امنیت غذایی، اقتصاد و نسل آینده را تهدید کند از این رو، تصمیمات جدی و فوری با حضور متخصصان ضرورتی اجتناب ناپذیر و لازم است.