چالش آمریکا برای آرامکردن بازار جهانی نفت
کاهش شدید سطح ذخیرهسازیهای راهبردی نفت خام آمریکا، این کشور را برای مقابله با کمبود عرضه و نوسان قیمت در بازارهای جهانی با چالش روبهرو کرده است.
به گزارش سایت دیدبان ایران، برداشت نفت خام از ذخیرهسازیهای راهبردی آمریکا در پنج سال اخیر، آرامکردن بازارهای آشفته نفت را برای این کشور، ۶ ماه پس از آغاز جنگ علیه ایران، دشوارتر کرده است.
در پی بحرانهای نفتی دهه ۱۹۷۰، واشینگتن ذخیرهسازیهای راهبردی نفت خام را در مجموعهای متشکل از ۶۰ مخزن نمکی زیرزمینی در امتداد سواحل تگزاس و لوئیزیانا آغاز کرد. پس از سالها آزادسازی نفت در دوران ریاست جمهوری جو بایدن و دونالد ترامپ، حجم این ذخیرهسازیها به ۲۸۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه رسیده که پایینترین سطح از سال ۱۹۸۲ تاکنون است.
چنانچه ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، آخرین محموله ۳۹ میلیون بشکهای توافقشده با آژانس بینالمللی انرژی را برداشت کند، سطح ذخیرهسازیها به حدود ۲۴۳ میلیون بشکه کاهش خواهد یافت. پس از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴)، بیش از ۳۰ کشور عضو آژانس بینالمللی انرژی در ماه مارس توافق کردند که ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخیرهسازیهای راهبردی برداشت کنند که سهم آمریکا در این توافق ۱۷۲ میلیون بشکه تعیین شد.
نفت موجود در مخازن زیرزمینی روی آب شناور است و با برداشت بیشتر نفت از این مخازن، سطح آب افزایش مییابد و به دیوارههای مخازن، لولهها و پمپهای مورد استفاده برای استخراج نفت خام آسیب میرساند.
یک منبع در وزارت انرژی آمریکا گفت که حداقل سطح عملیاتی از این مخازن ۷۰ میلیون بشکه است.
سیدارت میسرا، استاد مهندسی نفت در دانشگاه ایانام تگزاس، تاکید کرد: هدف اصلی از این ذخیرهسازیها، تأمین سریع عرضه به بازار در مواقع بحرانی است. اما برداشت بیشتر از ۲۵۰ میلیون بشکه، زیرساختها را به محدوده خطرناکی سوق میدهد.
دولت ترامپ ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخیرهسازیهای راهبردی را در قالب وام به شرکتهای متقاضی ارائه کرد که این شرکتها باید مقدار نفت برداشتشده را به علاوه ۴۰ میلیون بشکه بهعنوان بهره به دولت بازگردانند که این مقدار بهطور تقریبی معادل دو روز نفت مصرفی ایالات متحده است. بازگشت نفت برداشتشده تا اواخر سال جاری میلادی آغاز نمیشود و مقدار برداشتشده از ذخیرهسازیها هم تا اواخر سال ۲۰۲۸ تکمیل نخواهد شد.
کوین بوک، تحلیلگر شرکت کلیرویو انرژی پارتنرز، اواخر روز یکشنبه با انتشار یادداشتی تحقیقاتی گفت: چنانچه ایالات متحده، نفت ونزوئلا را بهطور مستقیم به ذخیرهسازیهای راهبردی منتقل کند یا آن را برای تأمین مالی خرید نفت برای پر کردن ذخیرهسازیها بفروشد، تکمیل کامل ذخیرهسازیهای راهبردی ممکن است سالها زمان ببرد و با انتخابات در آمریکا و ونزوئلا نیمهکاره رها شود.
انتظار طولانیمدت
کمبود نفت در ذخیرهسازیهای راهبردی زمان زیادی طول کشیده است. به مدد رونق تولید نفت آمریکا از سال ۲۰۰۸، این کشور اکنون صادرکننده نفت بهشمار میرود، بنابراین الزام آژانس بینالمللی انرژی برای اعضا بهمنظور ذخیره ۹۰ روز واردات خالص نفت دیگر اعمال نمیشود.
جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، از سال ۲۰۲۱ با هماهنگی شریکان بینالمللی و با هدف کاهش قیمتها، حدود ۲۳۰ میلیون بشکه نفت از ذخیرهسازیهای راهبردی برداشت کرد که از جمله میتوان به فروش بیسابقه ۱۸۰ میلیون بشکه نفت پس از آغاز درگیریهای نظامی روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ اشاره کرد.
پس از آن، واشینگتن پر کردن دوباره ذخیرهسازیهای راهبردی نفت را آغاز کرد، اما جنگ علیه ایران این روند را متوقف ساخت. هماکنون منابع مالی این کشور به پایان رسیده است. سال گذشته، کنگره آمریکا تنها ۱۷۱ میلیون دلار برای پر کردن دوباره این ذخیرهسازیها اختصاص داد، که بسیار کمتر از حدود ۲۰ میلیارد دلار مورد نیاز در آن زمان بود.
در همین حال، برخی محدودیتهای قانونی در این زمینه از پیش در نظر گرفته شده است. قانون آمریکا، رئیسجمهور را از دستور برای برداشت بیشتر نفت در صورت کاهش ذخیرهسازیها به زیر ۲۵۲ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه منع میکند. با این حال، رئیسجمهور آمریکا همچنان میتواند برای موارد اضطراری، دستور آزادسازی این ذخیرهسازیها را صادر کند.
دفتر پاسخگویی دولت آمریکا در ماه مه گزارش داد که مخازن ذخیرهسازیهای راهبردی نفت این کشور بهطورکلی در وضعیت مطلوبی قرار دارند، اما وزارت انرژی به دلیل ادامه اقدام مورد نیاز، نگران سلامت چاههاست. توان تخلیه، توزیع و پر کردن ذخیرهسازیهای راهبردی نفت هماکنون محدود است و مشکل قدیمی زیرساختهای فرسوده و عملیات ساخت برای رسیدگی به این مشکلات، این ذخیرهسازیها را در آینده در معرض خطر قرار خواهد داد.
دفتر پاسخگویی دولت دریافته است که توان پر کردن و تخلیه سریع نفت از ذخیرهسازیهای راهبردی به دلیل مشکلاتی مانند تداوم توقف ساخت در معرض خطر قرار دارند.
کلیتون سیگل، عضو ارشد برنامه امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی در اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، ۲۹ اوت (دوم شهریور) در رویدادی گفت که سطح ذخیرهسازیهای راهبردی نفت خام «بهطور خطرناکی پایین» است.
در همین حال، ناظران بازار نفت نسبت به سطح ذخیرهسازیها ابراز نگرانی کردهاند.
لوتز کیلیان، مدیر مرکز انرژی و اقتصاد بانک فدرال رزرو دالاس، گفت: آیا با نزدیک شدن به کف قیمت نفت، فعالان بازار بیشتر نگران خواهند شد؟ واضح است که نگرانی آنها بیشتر میشود و حتی ممکن است درباره توان کشور در برداشت مقدار نفت باقیمانده برای آرام کردن بازار دچار تردید شوند.
کیلیان گفت: در صورت برداشت بیشتر از این ذخیرهسازیها، احتمال میرود قیمت نفت افزایش یابد و به اقتصاد آسیب بزند.
وی افزود: در صورت پایانیافتن ذخیرهسازیها، کاهش تقاضا تنها راه مقابله با کمبود عرضه نفت خواهد بود.