کم بارشی تهران جبران نشد؛ زنگ خطر کاهش میانگین بارندگیها در ۱۸ استان
براساس اطلاعات هواشناسی، میانگین بارشها تا ۱۴ شهریور تنها ۰.۳ درصد بیشتر از نرمال است و میزان تأمین آب سال آبی نیز ۹۹.۲۱ درصد ثبت شده، آماری که از تداوم کمبارشی در ۱۸ استان حکایت دارد.
به گزارش سایت دیدبان ایران؛بررسی دادههای سازمان هواشناسی نشان میدهد از ابتدای سال آبی جاری (یکم مهر ۱۴۰۴) تا پایان روز ۱۴ شهریور ۱۴۰۵، خوزستان با ثبت دمای ۴۷.۱۰ درجه سانتیگراد در ایستگاه آبادان، گرمترین نقطه کشور بوده است. در مقابل، ایستگاه سربیشه در استان خراسان جنوبی با ثبت دمای ۵.۳ درجه سانتیگراد، کمترین دمای کشور را به ثبت رسانده است.
بر اساس دادههای دمایی، میانگین دمای کشور در هفت روز گذشته ۲۸ درجه سانتیگراد بوده که در مقایسه با میانگین بلندمدت این بازه، معادل ۲۶.۷ درجه سانتیگراد، ۱.۳ درجه افزایش داشته است.
همچنین میانگین دمای کشور از ابتدای شهریورماه تاکنون به ۲۸.۷ درجه سانتیگراد رسیده که نسبت به میانگین بلندمدت این ماه، معادل ۲۷.۲ درجه، افزایش ۱.۵ درجهای را نشان میدهد.
میانگین دمای کشور در فصل جاری نیز ۳۰.۱ درجه سانتیگراد ثبت شده است؛ این در حالی است که میانگین بلندمدت دمای فصل ۲۸.۹ درجه سانتیگراد بوده و دمای کشور در این بازه ۱.۲ درجه گرمتر از شرایط نرمال بلندمدت بوده است.
از سوی دیگر، میانگین دمای کشور از ابتدای سال آبی جاری تا پایان روز ۱۴ شهریورماه به ۱۹ درجه سانتیگراد رسیده که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۱۷.۹ درجهای، افزایش ۱.۲ درجهای را نشان میدهد. این آمار بیانگر آن است که با وجود نوسانات کوتاهمدت و تغییرات دما در مقیاس ماهانه و فصلی، روند کلی دمای کشور در سال آبی جاری همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت قرار دارد.
بارش کشور به ۲۳۲ میلیمتر رسید
بررسی نقشههای بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۴ شهریورماه نیز نشان میدهد پراکنش بارشها در مناطق مختلف کشور یکسان نبوده است. بر اساس دادههای سازمان هواشناسی، میزان تأمین آب کشور تا این تاریخ به ۹۹.۲۱ درصد رسیده است.
نقشه بارش تجمعی کشور نشان میدهد بیشترین بارشها در استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و برخی مناطق کوهستانی کشور ثبت شده است. در این میان، استانهای گلستان، مازندران و گیلان، مناطقی از البرز و قزوین و همچنین استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، لرستان و ایلام از جمله مناطق پربارش کشور بودهاند.
همچنین بخشهایی از چهارمحال و بختیاری، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، مناطق کوهستانی استانهای مرکزی و نقاطی از خراسان رضوی نیز بارشهای قابلتوجهی را تجربه کردهاند.
بر اساس این دادهها، بخشهایی از رشتهکوههای البرز و زاگرس، شمال، شمالغرب، غرب و جنوبغرب کشور و برخی نواحی جنوبی حاشیه خلیج فارس در زمره مناطق با بارش بیشتر قرار داشتهاند. در مقابل، برخی مناطق مرکزی و شرقی کشور که در محدودههای زرد و نارنجی نقشه بارش قرار دارند، بارشهای کم تا متوسط را ثبت کردهاند.
کاهش ۴۱ درصدی بارشهای فصل تابستان
روند بارش کشور در بازههای کوتاهمدت نیز حاکی از کاهش بارندگی است. میانگین بارش کشور طی هفت روز گذشته ۰.۸ میلیمتر بوده که نسبت به میانگین بلندمدت این بازه زمانی، ۵.۴ درصد افزایش داشته است.
از ابتدای شهریورماه تاکنون نیز مجموع بارش کشور ۱.۱ میلیمتر ثبت شده که در مقایسه با میانگین بلندمدت دوره مشابه، کاهش ۳۶.۷ درصدی را نشان میدهد.
این روند در مقیاس فصل جاری نیز ادامه دارد؛ بهطوری که از ابتدای فصل تاکنون ۵.۱ میلیمتر بارش در کشور ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت این دوره، ۴۰.۷ درصد کاهش داشته است.
با این حال، بررسی آمار از ابتدای سال آبی جاری تصویر متفاوتی ارائه میدهد. مجموع بارش کشور از ابتدای سال آبی تاکنون به ۲۳۱.۹ میلیمتر رسیده است، در حالی که میانگین بلندمدت این دوره ۲۳۱.۲ میلیمتر بوده است. بر این اساس، بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تاکنون ۰.۳ درصد بیشتر از میانگین بلندمدت ثبت شده است.
در مجموع، آمارهای سازمان هواشناسی نشان میدهد اگرچه بارشهای کشور در بازههای هفتگی، ماهانه و فصلی با کاهش قابلتوجه نسبت به میانگین بلندمدت همراه بوده، اما در مقیاس کل سال آبی، میزان بارش تجمعی کشور همچنان اندکی بالاتر از میانگین بلندمدت قرار دارد؛ همزمان، میانگین دمای کشور نیز در همین دوره ۱.۲ درجه سانتیگراد بیشتر از نرمال بلندمدت ثبت شده است.
میزان بارشها در گیلان؛ ۲۵۷ درصد کسری نسبت به بلندمدت
بررسی نمودار مقایسه اختلاف مجموع بارش کشور و استانها با بلندمدت از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۴ شهریورماه ۱۴۰۵ نشان میدهد که الگوی بارندگی در سطح استانهای کشور با نوساناتی قابل توجه و شکافهای عمیق همراه بوده است؛ بهطوریکه برخی استانها با کسری شدید بارش و برخی دیگر با مازاد قابل توجه نسبت به شرایط نرمال مواجه هستند.
بر اساس این نمودار، استان گیلان با ثبت حدود ۲۵۷.۶ درصد کاهش نسبت به بلندمدت، بیشترین کسری بارش کشور را تجربه کرده و در صدر استانهای کمبارش قرار گرفته است. پس از آن، استانهای تهران با حدود ۱۱۳.۳ درصد کاهش، کهگیلویه و بویراحمد با حدود ۹۹.۸ درصد کاهش، مازندران با ۹۷.۳ درصد و مرکزی با ۹۲.۶ درصد کاهش بارش در زمره استانهایی هستند که با افت قابل توجه بارندگی مواجه شدهاند.
در ادامه این روند، استانهایی نظیر قزوین منفی ۷۷.۵ درصد، چهارمحال و بختیاری منفی ۷۳.۷ درصد، قم منفی ۵۲.۶ درصد، لرستان منفی ۵۲.۱ درصد، البرز منفی ۳۸.۶ درصد، سمنان منفی ۳۷.۳ درصد، همدان منفی ۲۷.۶ درصد، اصفهان منفی ۲۶.۴ درصد، فارس منفی ۲۳.۳ درصد، اردبیل منفی ۱۷ درصد، یزد منفی ۱۵.۸ درصد، سیستانوبلوچستان منفی ۱۱.۹ درصد، گلستان منفی ۱۰.۶ درصد و خراسان رضوی نیز با منفی ۱.۶ درصد کسری بارش نسبت به میانگین بلندمدت مواجه هستند که نشاندهنده گستردگی پدیده کمبارشی در بخش بزرگی از کشور است.
در مقابل، برخی استانها شرایط متفاوتی را تجربه کردهاند و میزان بارش آنها از میانگین بلندمدت فراتر رفته است. در این میان، ایلام با ثبت حدود ۱۴۵.۱ درصد افزایش نسبت به نرمال، در صدر استانهای پربارش قرار دارد. همچنین استانهای هرمزگان ۱۱۳.۶ درصد، کردستان ۷۹.۸ درصد، آذربایجان غربی ۷۶.۴ درصد، کرمانشاه ۷۶.۲ درصد و بوشهر ۶۰.۸ درصد از جمله مناطقی هستند که مازاد بارش قابل توجهی را ثبت کردهاند.
علاوه بر این، استانهای خراسانجنوبی ۱۵.۳ درصد، زنجان ۹.۷ درصد، آذربایجان شرقی ۷.۹ درصد، خراسان شمالی ۲.۶ درصد و خوزستان ۱.۳ درصد نیز در محدوده مثبت قرار گرفته و بارش آنها بیش از میانگین بلندمدت گزارش شده است.
بر اساس دادههای این نمودار، میزان بارش کشور در مجموع حدود ۰.۷ درصد بیشتر از میانگین بلندمدت ثبت شده است.
منبع: مهر