آکسیوس:ترامپ درباره ایران مسیر ساده و کمهزینهای پیش رو ندارد/ تهران نباید ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی آمریکا اشتباه بگیرد
شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، دونالد ترامپ را در موقعیت دشواری برای تصمیمگیری درباره جنگ ایران قرار داده است.
به گزارش سایت دیدبان ایران، انتخاباتی حزب جمهوریخواه نقش داشته است، اما همچنان حاضر نیست از موضع خود درباره ضرورت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای عقبنشینی کند. در چنین شرایطی، رئیسجمهور آمریکا باید میان ازسرگیری حملات نظامی، حرکت به سمت توافق با تهران یا ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی یکی را انتخاب کند؛ سه مسیری که هیچکدام برای او بدون هزینه نخواهد بود.
اتی جمهوریخواهان، محاسبات کاخ سفید درباره ادامه جنگ را پیچیدهتر کرده است. از یک سو، بازگشت به درگیری نظامی میتواند نارضایتی عمومی از جنگ و افزایش قیمت سوخت را تشدید کند و از سوی دیگر، مذاکره با ایران نیز ممکن است به توافقی منجر نشود که ترامپ بتواند آن را دستاوردی برای خود معرفی کند. در همین حال، ادامه محاصره دریایی و تحریمهای اقتصادی نیز راهکاری زمانبر است که نتیجه آن در کوتاهمدت مشخص نخواهد شد.
سه مسیر پیش روی ترامپ؛ حمله، مذاکره یا ادامه فشار اقتصادی
نخستین گزینه ترامپ، ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران است. با این حال، بازگشت به جنگ در شرایطی که جمهوریخواهان بهتازگی هزینه سیاسی آن را در انتخابات پرداختهاند، تصمیمی پرمخاطره خواهد بود. ادامه درگیریها میتواند قیمت بنزین را در آمریکا همچنان بالا نگه دارد و نارضایتی رأیدهندگان را افزایش دهد؛ ضمن آنکه مشخص نیست حمله دوباره بتواند نتیجه نظامی متفاوت و مطلوبتری برای واشنگتن به همراه داشته باشد.
گزینه دوم، بازگشت به مسیر مذاکره و تلاش برای دستیابی به توافق با تهران است. اما این مسیر نیز برای ترامپ چندان هموار نیست. اگر مقامهای ایرانی حاضر به پذیرش امتیازهای مورد نظر واشنگتن نباشند یا با توجه به شکست انتخاباتی ترامپ، خواستههای خود را افزایش دهند، رسیدن به توافق دشوارتر خواهد شد. در چنین شرایطی، رئیسجمهور آمریکا ممکن است در موقعیتی قرار بگیرد که نه بتواند توافقی مطابق خواستههایش به دست آورد و نه بهآسانی از ادامه تقابل نظامی صرفنظر کند.
گزینه سوم که به تعبیر برخی دستیاران ترامپ، راهبرد «خفه کردن» ایران است، حفظ وضعیت موجود از طریق ادامه محاصره دریایی و تشدید تحریمهای اقتصادی است. در این سناریو، واشنگتن بدون بازگشت فوری به جنگ، فشارهای اقتصادی و محدودیتهای دریایی را ادامه میدهد تا حکومت ایران در اثر این فشارها فرسوده شود و در نهایت برای توافق انعطاف بیشتری نشان دهد. با این حال، این راهبرد نیز ممکن است ماهها زمان ببرد و در کوتاهمدت دستاورد مشخصی برای دولت آمریکا نداشته باشد.
ترامپ نمیخواهد پس از شکست انتخاباتی، در جنگ ایران هم بازنده باشد
ترامپ طی هفتههای گذشته بارها وعده داده بود که پس از انتخابات، به هر شکل ممکن به جنگ پایان خواهد داد. اکنون اما شکست جمهوریخواهان، تصمیم او را پیچیدهتر کرده است.
انتخابات میاندورهای یک موضوع است، اما ترامپ نمیخواهد برای دومین بار هم بازنده به نظر برسد.»
نوشته این رسانه، همین مسئله باعث شده حتی نزدیکترین دستیاران رئیسجمهور آمریکا نیز از تصمیم بعدی او مطمئن نباشند. ترامپ از یک سو نمیخواهد جنگی را که به اعتبار سیاسی او آسیب زده، بدون دستاوردی مشخص پایان دهد و از سوی دیگر، ادامه آن میتواند هزینههای انتخاباتی و اقتصادی بیشتری برای حزب جمهوریخواه به همراه داشته باشد.
ونس: دلیل شکست جمهوریخواهان جنگ با ایران بود
در این میان، اظهارات جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، ابعاد تازهای به اختلافنظرها در کاخ سفید درباره جنگ ایران داده است. ونس صبح چهارشنبه در موضعگیری کمسابقهای، بهصراحت جنگ با ایران را عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانست.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس «دلیل شکست ما جنگ است. خود رئیسجمهور هم دیشب همین را گفت. اگر میخواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده ارزش آن را داشت، این کار را بکنید؛ اما همه میدانند چرا شکست خوردیم. هر گفتوگوی صادقانهای درباره مسیر پیش رو باید از همین نقطه آغاز شود.»
ونس همچنین رابطه آمریکا با اسرائیل را یکی از عوامل جدی آسیبزننده به موقعیت جمهوریخواهان دانست؛ اظهارنظری که در شرایط کنونی و با توجه به حمایتهای دولت ترامپ از بنیامین نتانیاهو، اهمیت سیاسی بیشتری پیدا میکند.
ترامپ روز چهارشنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اظهارات معاونش گفت تحلیل ونس «تا حد زیادی درست» است، زیرا جنگ باعث افزایش قیمت بنزین شده است. با این حال، او تأکید کرد که اگر بار دیگر در چنین شرایطی قرار بگیرد، باز هم همین تصمیم را خواهد گرفت.
رئیسجمهور آمریکا گفت: «ما چارهای نداشتیم. نمیتوان اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
ترامپ در پاسخ به این پرسش که چه زمانی به جنگ پایان خواهد داد نیز گفت: «هر زمانی که خودم بخواهم. اما این کار باید بهدرستی انجام شود، چون آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند.»
اختلاف در حلقه نزدیکان ترامپ؛ ونس از ماهها قبل مخالف ادامه جنگ بود
گزارش آکسیوس از اختلافنظرهای داخلی در حلقه نزدیکان ترامپ بر سر جنگ ایران نیز حکایت دارد. در ماههای گذشته، ونس رهبری جریانی را در اطراف رئیسجمهور بر عهده داشته که معتقد بودهاند واشنگتن باید برای پایان دادن به جنگ، به سمت توافق با تهران حرکت کند.
منابع آگاه به آکسیوس گفتهاند ونس در محافل خصوصی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را به دلیل مواضعش درباره ایران بهشدت مورد انتقاد قرار داده و گفته است که او «تقریباً درباره همه چیز اشتباه میکند».
به گفته این منابع، معاون رئیسجمهور آمریکا بارها هشدار داده بود که جنگ با ایران در میان افکار عمومی آمریکا محبوبیتی ندارد و میتواند به شکست جمهوریخواهان در انتخابات منجر شود.
بیشتر مقامهای ارشد دولت ترامپ نیز با دیدگاه ونس موافق بودهاند، اما رئیسجمهور همچنان به ازسرگیری جنگ تمایل داشته است. ترامپ حتی در مقطعی، در شرایطی که نتانیاهو برای حمله دوباره به ایران فشار میآورد، احتمال انجام حملات نظامی پیش از انتخابات میاندورهای را بررسی کرده بود.
او در نهایت تصمیم گرفت تا پس از انتخابات صبر کند، اما برخلاف توصیه برخی از مشاوران ارشدش، هفته گذشته حمایت خود را از نتانیاهو در انتخابات اسرائیل اعلام کرد.
آمادهسازی ارتش آمریکا برای ازسرگیری حملات؛ تلاش قطر برای جلوگیری از بازگشت جنگ
در حالی که اختلافنظرها در واشنگتن درباره آینده جنگ ادامه دارد، ارتش آمریکا نیز خود را برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران آماده میکند.
مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفتهاند ارتش ایالات متحده در حال تکمیل مقدمات لازم برای بازگشت به عملیات نظامی گسترده است و در همین راستا، اعزام تجهیزات و امکانات نظامی بیشتر به منطقه نیز در دستور کار قرار دارد.
همزمان، تلاشهای دیپلماتیک قطر برای جلوگیری از بازگشت جنگ ادامه دارد. منابع منطقهای به آکسیوس گفتهاند میانجیگران قطری در تلاشاند حمایت تهران و واشنگتن را از پیشنویس توافقی جلب کنند که بتواند مانع ازسرگیری درگیریهای نظامی شود و حتی زمینه را برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان دو طرف طی روزهای آینده فراهم کند.
انتخابات میاندورهای از مقامهای کاخ سفید پرسیده بودند که در صورت شکست ترامپ، او چه تصمیمی درباره جنگ با ایران خواهد گرفت. با این حال، مشاوران رئیسجمهور آمریکا نتوانسته بودند پاسخ روشنی به این پرسش بدهند و درباره تصمیم احتمالی ترامپ اطمینانی نداشتند.
یک مقام آمریکایی در این باره به آکسیوس گفت: «ما به همه گفتیم که ابتدا میخواهیم ببینیم نتیجه انتخابات برای ما چگونه رقم میخورد.»
تهران شکست انتخاباتی ترامپ را شکست سیاسی آمریکا در جنگ میداند
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، شکست جمهوریخواهان را نتیجه هزینههایی دانست که آمریکا در جنگ با ایران متحمل شده است.
: «ملت ایران ترامپ را در میدان نبرد و در هرمز با شکست راهبردی و در واشنگتن با شکست سیاسی مواجه کرد. در همین حال، آمریکاییها گرفتار پرداخت هزینه جنگ او شدند. هرکس با ایران درگیر شود، از میدان نبرد تا خانه خودش بهای آن را خواهد پرداخت.»
هشدار تحلیلگر آمریکایی به تهران؛ ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه نگیرید
با وجود استقبال مقامهای ایرانی از شکست انتخاباتی ترامپ، شماری از دیپلماتهای دخیل در تلاشهای میانجیگرانه، مشاوران رئیسجمهور آمریکا و کارشناسان خاورمیانه معتقدند چنین موضعگیریهایی ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و احتمال بازگشت ترامپ به جنگ را افزایش دهد.
در گفتوگو با آکسیوس در این باره هشدار داده است که تهران نباید ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی آمریکا اشتباه بگیرد.
او گفت: «وسوسه تهران این است که ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه بگیرد و بیش از حد بر مواضع خود پافشاری کند؛ در حالی که تصمیم هوشمندانهتر این است که تا زمانی که واشنگتن همچنان خواهان توافق است، از این فرصت برای نهایی کردن توافق استفاده کند.»
گزینه مطلوب برخی مشاوران ترامپ؛ ادامه محاصره بدون بازگشت به جنگ
در کنار سه گزینه مطرحشده، احتمال دیگری نیز در محاسبات کاخ سفید وجود دارد: ادامه وضعیت «نه جنگ، نه توافق».
آکسیوس گزارش داده است که جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری و شماری دیگر از مشاوران ترامپ خواهان آن هستند که رئیسجمهور فرصت بیشتری به محاصره دریایی و کارزار فشار اقتصادی علیه ایران بدهد.
درباره این سه گزینه بیشتر بخوانید:
ترامپ: عجلهای برای حمله به ایران نداریم/آکسیوس: میانجیهای قطری پیشنویس توافقی را تهیه کردهاند/ پیشنهاد مسکو درباره ذخایر اورانیوم ایران
معتقد است واشنگتن باید بهجای بازگشت فوری به درگیری نظامی یا شتابزدگی در مسیر توافق، اجازه دهد فشارهای اقتصادی و محدودیتهای دریایی در مدتزمان بیشتری ادامه پیدا کند و اثر خود را نشان دهد.
با این حال، مسئله اصلی برای ترامپ همچنان پابرجاست: او باید راهی برای پایان دادن به جنگ پیدا کند، بیآنکه این تصمیم در داخل آمریکا بهعنوان عقبنشینی و شکست دیگری برای او تعبیر شود. از سوی دیگر، ادامه جنگ نیز میتواند هزینه سیاسی سنگینتری برای جمهوریخواهان داشته باشد.
آکسیوس در جمعبندی گزارش خود تأکید میکند که ترامپ برای به سرانجام رساندن جنگ ایران و دستیابی به نتیجهای که بتواند آن را پیروزی معرفی کند، مسیر ساده و کمهزینهای پیش رو ندارد.