نشانه احتمالی ابتلا به پارکینسون در موها پنهان است
نتایج پژوهش جدید نشان میدهد که نشانههای بیماری پارکینسون ممکن است در موهای انسان پنهان باشد.
به گزارش سایت دیدهبان ایران؛ پژوهشگران با بررسی موهای ۶۰ بیمار مبتلا به پارکینسون و مقایسه آن با افراد سالم همسن، به تفاوتهای قابلتوجهی در میزان برخی فلزات و عناصر دست یافتند. بر اساس نتایج این پژوهش که بهصورت پیشانتشار منتشر شده است، نمونههای موی بیماران مبتلا به پارکینسون سطح پایینتری از آهن و مس داشتند اما میزان منگنز و آرسنیک در موی این افراد بالاتر بود.
این گروه پژوهشی به سرپرستی مینگ لی، زیستشناس دانشگاه «هبی» چین گفت که این یافتهها پتانسیل تشخیصی بالایی برای پارکینسون دارند.
تاکنون تشخیص غیرتهاجمی و همچنین دقیق پارکینسون با چالشهایی همراه بوده است. هر چند برخی نشانگرهای زیستی مبتنی بر خون در سالهای اخیر امیدوارکننده بودهاند، اما مو بهعنوان یک هدف تحقیقاتی جدید ویژگیهای منحصربهفردی دارد که در نمونههای زیستی مانند بزاق، عرق، خون، ادرار یا مدفوع دیده نمیشود.
موها میتوانند فلزات سنگین و عناصر موجود در رژیم غذایی یا محیط اطراف را در خود جمع کرده و برخلاف بسیاری از نمونههای زیستی دیگر، میتوانند سابقه طولانیمدتتری از وضعیت سلامت و مواجهه با عوامل محیطی را ثبت کنند.
علت دقیق ابتلا به پارکینسون هنوز بهطور کامل شناخته نشده است، اما نتایج تحقیقات قبلی، این بیماری را با اختلال در باکتریهای روده، رژیم غذایی ناسالم مانند مصرف بالای غذاهای فوقفرآوریشده و همچنین قرار گرفتن در معرض آلایندههای محیطی نظیر آفتکشها مرتبط دانستهاند.
پژوهشگران معتقدند اگر در این حوزهها اختلالی ایجاد شود، این تغییرات ممکن است در ساختار مو نیز بازتاب پیدا کند.
گروه پژوهشی در آزمایشهای تکمیلی روی مدلهای موش، کاهش سطح آهن در مو را مشاهده کرد که با اختلال عملکرد روده مرتبط بود. در موشهای مبتلا به بیماری شبیه پارکینسون، سد رودهای آسیبدیده بهنظر میرسید، ژنهای مرتبط با جذب آهن کاهش فعالیت داشتند و در مقابل، ژنهای مربوط به جذب آهن توسط میکروبها فعالتر شده بودند. این وضعیت ممکن است به کمبود گسترده آهن در بدن منجر شود.
در بیماران انسانی مبتلا به پارکینسون نیز تغییر در ترکیب باکتریهای روده سالها پیش از تشخیص بیماری مشاهده شده است. بر اساس این دیدگاه، پارکینسون بهعنوان یک بیماری عصبی، ارتباط نزدیک میان روده و مغز دارد و ممکن است موها در واقع بازتابی از این تعامل باشند.
کمبود آهن در موی بیماران مبتلا به پارکینسون انسانی و مدلهای موش، پایدارترین و قابل توجهترین تغییر بود. گروه پژوهشی معتقد است که ارتباط بین میکروبیوم روده و ژنهای متابولیسم آهن، اثبات بنیادی این مفهوم است که این سیستمها در زمینه آسیبشناسی بیماری پارکینسون مرتبط هستند.
پژوهشگران همچنین افزایش میزان آرسنیک در مو را موضوعی قابل بررسی میدانند، زیرا این افزایش میتواند ناشی از قرار گرفتن در معرض آلودگیهای محیطی باشد. در این پژوهش کوچک، برخی از مبتلایان به پارکینسون، گزارش کردند که گوشت و اندامهای داخلی حیوانات و صدفها در رژیم غذایی آنان بیشترین میزان بوده است، مواد غذایی که احتمال دارد حاوی مقادیر بالاتری از آرسنیک باشند.
پژوهشگران با جمعبندی این نتایج گفتند که کاهش سطح آهن در مو ممکن است با اختلال عملکرد دستگاه گوارش در بیماران پارکینسون مرتبط باشد، موضوعی که در بسیاری از تحقیقات دیگر نیز مشاهده شده است. همچنین این کاهش میتواند با عدم تعادل در میکروبیوم روده و افزایش ظرفیت جذب آهن توسط باکتریهای روده ارتباط داشته باشد.
سایت ساینس گزارش کرد، این یافتهها از نتایج پژوهش مروری در سال ۲۰۲۵ نیز حمایت میکند که نشان داد، اختلال در تنظیم آهن در مغز، خون و روده بیماران پارکینسون مشاهده میشود.
پژوهشگران تاکید کردند که برای تایید این الگو و بررسی آن در جمعیتهای بزرگتر، تحقیقات بیشتری لازم است. با این حال، در صورت تایید نتایج، ممکن است در آینده یک نمونه ساده از مو بتواند به ابزاری غیرتهاجمی برای کمک به تشخیص زودهنگام و درک بهتر این بیماری تبدیل شود.