تهدید مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک برای سلامت جامعه
مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها مقاومت دارویی را افزایش داده و درمان بسیاری از بیماریها را سخت میکند.
به گزارش سایت دیده بان ایران؛ فاطمه ثقفی مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل دانشگاه علوم پزشکی یزد، با هشدار درباره افزایش مصرف خودسرانه آنتیبیوتیکها، این روند را یکی از مهمترین عوامل گسترش مقاومت آنتیبیوتیکی دانست و تأکید کرد که ادامه این رفتار میتواند اثربخشی داروهای حیاتی را در سالهای آینده بهشدت کاهش دهد.
ثقفی با بیان اینکه مصرف آنتیبیوتیک بدون تجویز پزشک تنها سلامت فرد را به خطر نمیاندازد، اظهار کرد: استفاده نادرست از این داروها باعث میشود باکتریها به مرور در برابر درمان مقاوم شوند؛ موضوعی که امروز به یکی از جدیترین دغدغههای نظامهای سلامت در جهان تبدیل شده است.
وی افزود: بسیاری از افراد با مشاهده علائم سرماخوردگی یا تب، بدون مراجعه به پزشک به سراغ آنتیبیوتیکهای باقیمانده از درمانهای قبلی میروند یا دارو را از دیگران تهیه میکنند، در حالی که چنین اقدامی نهتنها کمکی به درمان نمیکند، بلکه زمینه بروز مشکلات جدیتری را فراهم میسازد.
مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل دانشگاه علوم پزشکی یزد با اشاره به پیامدهای مصرف غیرمنطقی این داروها گفت: بروز عفونتهای مقاوم، ایجاد حساسیتهای دارویی، آسیب به کبد و کلیه، برهم خوردن تعادل طبیعی باکتریهای مفید بدن و افزایش مقاومت میکروبی از مهمترین عوارض مصرف خودسرانه آنتیبیوتیکهاست.
وی مقاومت آنتیبیوتیکی را یکی از بزرگترین تهدیدهای حوزه سلامت توصیف کرد و افزود: هنگامی که باکتریها نسبت به داروها مقاوم شوند، روند درمان بیماران طولانیتر خواهد شد، احتمال بروز عوارض و حتی مرگ افزایش مییابد، نیاز به استفاده از داروهای قویتر و پرعارضهتر ایجاد میشود و در نهایت هزینههای درمانی نیز به شکل قابل توجهی افزایش پیدا میکند.
ثقفی ادامه داد: گسترش مقاومت دارویی تنها به درمان عفونتها محدود نمیشود، بلکه موفقیت بسیاری از اقدامات پزشکی از جمله جراحیهای بزرگ، پیوند اعضا و درمان بیماران سرطانی با شیمیدرمانی نیز به وجود آنتیبیوتیکهای مؤثر وابسته است و کاهش کارایی این داروها میتواند این درمانها را با مشکلات جدی مواجه کند.
وی با تأکید بر اینکه انتخاب نوع آنتیبیوتیک، مقدار مصرف و مدت درمان باید تنها توسط پزشک تعیین شود، تصریح کرد: مصرف داروهای باقیمانده از نسخههای قبلی یا قطع زودهنگام درمان از جمله رفتارهایی است که احتمال بازگشت عفونت و افزایش مقاومت باکتریها را بیشتر میکند.
مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل دانشگاه علوم پزشکی یزد همچنین به یکی از باورهای رایج درباره درمان بیماریها اشاره کرد و گفت: بسیاری از مردم تصور میکنند دریافت سرم باعث بهبود سریعتر میشود، در حالی که این تصور در اغلب موارد پایه علمی ندارد. سرمدرمانی تنها در شرایط خاص مانند کمآبی شدید، افت فشار خون، شوک، اختلالات جدی الکترولیتی یا زمانی که بیمار قادر به مصرف مایعات نباشد، با تشخیص پزشک ضرورت پیدا میکند.
وی افزود: در بیشتر موارد ابتلا به سرماخوردگی، آنفلوانزا، ضعف یا خستگی، مصرف مایعات کافی و محلول خوراکی ORS میتواند نیاز بدن را تأمین کند و استفاده از سرم ضرورتی ندارد.
ثقفی نقش داروسازان را در مدیریت مصرف منطقی دارو بسیار مهم دانست و اظهار کرد: تحویل ندادن آنتیبیوتیک بدون نسخه پزشک، آموزش بیماران درباره نحوه صحیح مصرف دارو، اطلاعرسانی درباره بیاثر بودن آنتیبیوتیک در بیماریهای ویروسی و جلوگیری از خوددرمانی، از مهمترین مسئولیتهای داروسازان در حفظ سلامت عمومی است.
وی در پایان از شهروندان خواست برای هر تب یا سرماخوردگی به دنبال دریافت آنتیبیوتیک یا سرم نباشند، داروهای خود را دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف کنند و در صورت ادامه علائم یا بروز عوارض، به جای تغییر خودسرانه روند درمان، با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
منبع: تسنیم