ابولا از مرزهای کنگو گذشت؛ خطر انتقال پنهان ویروس جدی است

ابولا از کانون شیوع خود در جمهوری دموکراتیک کنگو فراتر رفته و به نیجریه و کنیا رسیده است. شناسایی موارد ابتلا در این دو کشور، دامنه‌ی جغرافیایی شیوع را گسترش داده و نگرانی‌ها درباره‌ی موارد ابتلای شناسایی‌نشده از ویروس را افزایش داده است. هنوز مشخص نیست بیمار مبتلا در نیجریه کجا به ویروس آلوده شده است. زن مبتلا به بیماری ابولا پیش از تشخیص بیماری با دست‌کم ۴۴ نفر تماس داشته است.

مورد جدید در آبوجا، پایتخت نیجریه، شناسایی شد؛ شهری که بیش از ۳۲۰۰ کیلومتر با کانون شیوع در آفریقای مرکزی فاصله دارد. هم‌زمان با انتشار این خبر، مقام‌های بهداشتی از شناسایی نهمین مورد ابتلا به ابولا در کنیا خبر دادند.

به‌گزارش نیویورک‌تایمز، ژان کاسیا، مدیرکل مرکز آفریقایی کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها، روز چهارشنبه اعلام کرد که خواستار برگزاری نشست وزیران بهداشت کشورهای آفریقایی در ۲۸ اکتبر شده است. او هشدار داد اگر کشورها نتوانند راهی برای مهار شیوع پیدا کنند، کل قاره ممکن است تحت‌تأثیر قرار بگیرد.

از زمان شناسایی نخستین مورد در ماه مه، جمهوری دموکراتیک کنگو بیش از ۹۷۰۰ مورد تأییدشده‌ی ابتلا و بیش از ۴۶۰۰ مورد مرگ ناشی از ابولا را ثبت کرده است. شیوع بیماری از نظر سرعت گسترش، بی‌سابقه توصیف شده است. بیماری تاکنون به هشت استان کنگو رسیده و حدود ۷۰ درصد موارد جدید در جامعه شناسایی شده‌اند؛ این آمار احتمال انتقال گسترده‌ی ویروس بدون شناسایی به‌موقع موارد ابتلا را نشان می‌دهد.

برخی متخصصان سلامت عمومی بیش از گسترش بیماری به قاره‌های دیگر، نگران انتقال شناسایی‌نشده در کشورهای آفریقایی همسایه‌ی مناطق درگیر هستند. دکتر بهدلیا، یکی از این متخصصان، می‌گوید هر روز نگران وضعیت سودان جنوبی است.

در کنگو بیش از ۹۷۰۰ مورد تأییدشده ابتلا و بیش از ۴۶۰۰ مورد مرگ ناشی از ابولا ثبت شده است

ابهام درباره‌ی محل ابتلای بیمار نیجریه‌ای نیز بر نگرانی‌ها افزوده است. این زن تبعه‌ی اوگاندا است و همراه همسرش که یک دیپلمات سوئیسی است، در آبوجا زندگی می‌کند. وزارت بهداشت اوگاندا اعلام کرده که او برای انجام امور کاری به کنگو سفر کرده و هنگام بازگشت به نیجریه از اوگاندا عبور کرده است. وزارتخانه تأکید کرده که: «عبور از اوگاندا به این معنا نیست که عفونت در این کشور رخ داده باشد.»

یکی از مقام‌های اوگاندا نیز گفته است که تحقیقات باید ادامه پیدا کند، زیرا هنوز مشخص نیست این زن کجا به ویروس مبتلا شده است. او درباره‌ی احتمال وجود موارد شناسایی‌نشده در اوگاندا افزود تا زمانی که جزئیات کامل ماجرا مشخص نشود، نمی‌توان به نتیجه‌ای قطعی رسید.

تاریخ سفرهای بیمار نیز کاملاً مشخص نیست. دفتر آفریقایی سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که علائم بیماری در ۷ اکتبر، چهار روز پس از بازگشت بیمار به آبوجا، ظاهر شد. در مقابل، یکی از مقام‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های نیجریه گفته است که بیمار ۵ اکتبر به آبوجا رسیده بود؛ یعنی دو روز پیش از بروز علائم.

زن بیمار در ۱۱ اکتبر به‌دلیل علائمی شبیه مالاریا به مرکز درمانی مراجعه کرد و پزشکان تا بیش از یک هفته به ابولا مشکوک نشدند. سرانجام، در ۲۰ اکتبر ابتلای او به گونه‌ی بوندیبوگیو از ویروس ابولا تأیید شد.

بیمار پیش از تشخیص بیماری، دست‌کم با ۴۴ نفر، ازجمله شمار زیادی از کارکنان مراکز درمانی، تماس داشت. مقام‌های نیجریه این افراد را زیر نظر دارند تا در صورت بروز علائم، اقدامات لازم را انجام دهند. بااین‌حال، متخصصان می‌گویند با تشخیص جزئیات بیشتر درباره‌ی رفت‌وآمدهای بیمار، ممکن است شمار افراد در معرض تماس افزایش پیدا کند.

در کنیا نیز ۸ مورد جدید شناسایی شده که همگی با نخستین بیمار در این کشور تماس داشته‌اند. بیمار اولیه تبعه‌ی کنگو است و پیش از ورود به نایروبی از اوگاندا عبور کرده بود. ابتلای او در ۵ اکتبر تشخیص داده شد و بیمار همان شب جان باخت.

تدروس ادهانوم، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، درباره‌ی اهمیت ردیابی تماس‌ها می‌گوید: «یک مورد ابتلا که از خارج از کشور به جایی رسیده باشد، با ردیابی سریع افراد در تماس با بیمار مهار می‌شود. خطر واقعی تداوم انتقال بیماری در جوامع است.»

نیجریه در جریان شیوع ابولا در سال ۲۰۱۴ نیز با موردی روبه‌رو شد که بیماری از خارج از کشور وارد شده بود. بااین‌حال، مقام‌ها توانستند موارد ابتلای ناشی از تماس با آن بیمار را در طول چند ماه مهار کنند. نیجریه برای کنترل شیوع پیشین تا حدودی از زیرساخت‌هایی بهره برد که پیش‌تر برای ریشه‌کنی فلج اطفال ایجاد شده بود.