آیا آتشبس ۶۰ روزه تمدید شد؟ / بررسی صحت یک ادعا در مورد تفاهمنامه اسلامآباد
خبرگزاری العربیه در خبری کوتاه مدعی شدهاست که تهران و واشنگتن بر تمدید آتشبس ۶۰ روزه در جنگ توافق کردهاند. اما این ادعا با اظهارات مقامهای ایرانی و متن تفاهمنامه اسلامآباد تناسبی ندارد.
به گزارش سایت دیدبان ایران، شبکه خبری العربیه ظهر امروز در خبری فوری مدعی شد «خبرهایی مبنی بر توافق برای تمدید آتشبس ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا شنیدهشدهاست.» این خبر به نظر گمراهکننده میرسد، چرا که اساسا مفهوم آتشبس ۶۰ روزه هرگز میان ایران و آمریکا مورد توافق قرار نگرفتهبود که اکنون نیازی به تمدید آن وجود داشتهباشد.
متن تفاهمنامه اسلامآباد وجود نداشتهاست که اکنون اقدام به تمدید آن انجام شود. در واقع آتشبس شکننده در تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران از ۱۹ فروردین ماه سال جاری آغاز شد، نه ۲۸ خرداد که تفاهمنامه اسلامآباد امضا شد. این آتشبس بلافاصله با اعلام استمرار محاصره دریایی از سوی آمریکا نقض شد، چرا که بر اساس تعریف رسمی قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد مورخ ۱۴ دسامبر ۱۹۷۴، محاصره بنادر و سواحل یک کشور، اقدام نظامی تلقی میشود.
بند یک تفاهمنامه اسلامآباد مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ هیچ اشارهای به آتشبس یا مهلتی برای آتشبس نمیکند، بلکه بر «خاتمه فوری و دائمی عملیاتهای نظامی را در تمامی جبههها» تاکید دارد.
عبارت ۶۰ روز مربوط به بند ۳ تفاهمنامه اسلامآباد است که به موضوع مذاکرات ایران و آمریکا میپردازد و ارتباطی به آتشبس یا پایان جنگ ندارد. در این بند آمدهاست: «جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به انجام مذاکرات و حصول به یک توافق نهایی در مدت حداکثر ۶۰ روز، قابل تمدید با رضایت طرفین، متعهد میشوند.»
۲۳ مرداد سید عباس عراقچی در گفتوگو با شهرآرا نیوز تاکید کرد: «آتشبس ۶۰ روزهای وجود نداشت. آنچه به عنوان ۶۰ روز مطرح شده بود، ۶۰ روز فرصت برای مذاکره به منظور دستیابی به توافق نهایی بود.»
صبح امروز (دوشنبه ۲۶ مرداد) اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح تکمیلی در مورد این موضوع بیان کرد. وی گفت: «ما در متن تفاهم موضوعی تحت عنوان مهلت ۶۰ روزه نداریم. اساساً بارها ثابت شده است که جمهوری اسلامی ایران طرفی نیست که تحت فشار، اولتیماتوم و مهلت زمانی سیاستهای خود را تنظیم کند. ما بر اساس منافع ملی و ارزیابیهای خود از آنچه تامینکننده و تضمینکننده منافع و امنیت ملی است تصمیمگیری میکنیم.»
وی ادامه داد: «آنچه در تفاهم آمده بود، که در حال حاضر به دلیل نقضهای فاحش آمریکا، وضعیت اجرای آن کاملاً روشن و غیرفعال است، پیشبینی کرده بود که طی یک دوره زمانی ۶۰ روزه درباره دو موضوع «رفع تحریم» و «موضوع هستهای» گفتگو شود و اگر طی این ۶۰ روز به نتیجه نرسیدیم، تمدید شود. مذاکره هرگز شروع نشد، به این دلیل که آمریکا تنها چند هفته پس از امضای یادداشت تفاهم در ۲۸ خرداد، دست به نقض فاحش و گسترده متن آن زد و لذا اساساً بحث ۶۰ روزه هم دیگر موضوعیت ندارد.»