مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس: به مذاکرات کنونی خوشبین نیستیم/ ایران با اصرار کشورهای همسایه حاضر به مذاکره شد/ سفر ویتکاف به اسرائیل، گامی مضربرای مذاکرات بود/ایران مثل ونزوئلا نیست که وقتی ناوگان آمریکا به سواحل آن میرسد، حاضر به مذاکره شود
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان این که با توجه به لشکرکشی اخیر آمریکاییها به منطقه، به مذاکرات کنونی خوشبین نیستیم و در نیت آمریکاییها تردید داریم، به دیدهبان ایران گفت: شرایط مذاکرات اخیر که ایران با اصرار کشورهای همسایه حاضر به شرکت در آن شده است، با مذاکرات چند ماه قبل ما با آمریکاییها متفاوت است. طرف آمریکایی از روی قلدری، پیششرطهای مختلفی را برای انجام گفتوگو با طرف ایرانی مطرح کرده است که برخی از آنها جزو خطوط قرمز ایران محسوب میشود. به همین دلیل، ما نمیتوانیم بهسادگی هر خواستهای را که آمریکاییها داشته باشند، بپذیریم. چون ایران مثل ونزوئلا نیست که وقتی ناوگان آمریکا به سواحل آن میرسد، بگوید که ما حاضر به انجام مذاکره هستیم. بنابراین اگر آمریکاییها قصد مذاکره با ایران را دارند، اشتباه کردند که به منطقه ما لشکرکشی کردند./ گاف مهم طرف مذاکرهکننده آمریکایی این بود که قبل از این که به مسقط بیاید و با طرف ایرانی مذاکره کند، به اسرائیل رفت و با نتانیاهو گفتوگو کرد. این اقدام، پیام تلخی را به مذاکرات کنونی بین ایران و آمریکا فرستاد. یعنی این که طرف آمریکایی به سرزمینهای اشغالی برود و با صهیونیستها مشورت کند، به هیچ وجه گامی سازنده برای مذاکرات ایران و آمریکا محسوب نمیشود و همین موضوع، بدبینی ما را به این مذاکرات بیشتر میکند
دیدهبان ایران؛ محمدحسین خودکار: پس از چند هفته مواضع دوگانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در قبال ایران، یعنی تأکید همزمان او بر باز بودن مسیر دیپلماسی و در عین حال، مطرح کردن تهدید حمله به ایران که با ارسال تجهیزات نظامی گسترده از جمله «ناو هواپیمابر آبراهام لینکن» به خاورمیانه همراه شده است، از چند روز قبل در گمانهزنیهای رسمی و غیررسمی رسانههای داخل و خارج کشور، احتمال برگزاری دور جدیدی از مذاکرات میان نمایندگان ایران و آمریکا در پایان هفته جاری بالا گرفت. با این وجود، در ساعات پایانی روز چهارشنبه ۱۵ بهمن، خبرهایی از احتمال لغو مذاکرات میان دو کشور بهویژه در رسانههای آمریکایی منتشر شد.
چهارشنبه شب در ابتدا پایگاه خبری آمریکایی آکسیوس نوشت که «مذاکرات میان ایران و آمریکا که قرار بود روز جمعه برگزار شود، لغو شده است.» باراک راوید، خبرنگار آکسیوس هم در این باره نوشت: «مقامات آمریکایی اعلام کردند که ایالات متحده به ایران اطلاع داده است که با انتقال مذاکرات به عمان یا تغییر قالب اولیه مورد توافق، موافقت نخواهد کرد.» براساس گزارش این پایگاه خبری، «دو مقام آمریکایی به آکسیوس گفتند که ایالات متحده به ایران اطلاع داده است که با درخواستهای تهران برای تغییر مکان و قالب مذاکرات برنامهریزیشده برای روز جمعه موافقت نخواهد کرد.»
این گزارش آکسیوس در حالی منتشر شد که پس از سفر سفر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران به ترکیه در جمعه هفته گذشته، در روزهای ابتدایی هفته جاری، گمانهزنیهای رسانهای از این حکایت داشت که با توجه به اعلام آمادگی دولت ترکیه برای میانجیگری بین ایران و آمریکا و گفتوگوی ترکیهایها با مقامات دو کشور و سران کشورهای منطقه، احتمالاً دور بعدی مذاکرات جمهوری اسلامی با ایالات متحده با میانجیگری ترکیه در استانبول برگزار خواهد شد. ولی در روزهای پایانی هفته جاری مشخص شد که مقامات ایران اصرار دارند که مذاکره با آمریکا باید در قالب قبلی یعنی بهصورت غیرمستقیم، در محل قبلی یعنی مسقط و با میانجی قبلی یعنی عمان برگزار شود.
اما با وجود گمانهزنیهای چهارشنبه شب آکسیوس و برخی از دیگر رسانههای بینالمللی درباره احتمال لغو مذاکرات ایران و آمریکا، در همان شب خبرهایی منتشر شد، مبنی بر این که «حداقل ۹ کشور منطقه پیامهایی را به بالاترین سطوح دولت ترامپ منتقل کردهاند و بهطور جدی و سطح بالا از رئیسجمهور آمریکا درخواست کردهاند که جلسه با ایرانیها را در عمان لغو نکند.» پس از این اظهارات بود که در همان شب، آکسیوس خبر داد که آمریکا به درخواست کشورهای منطقه، مجدداً حاضر شده است که نمایندگان خود را به جلسه مذاکره با ایران در عمان اعزام کند. این پایگاه خبری آمریکایی در گزارش دوم چهارشنبه شب خود در این زمینه نوشت: «یک مقام ارشد آمریکایی به آکسیوس گفت که چند کشور عربی و مسلمان از آمریکا خواستهاند که نشست برگزار شود و به مواضع ایران گوش داده شود. ما به طرفهای عرب گفتیم که اگر اصرار داشته باشید، نشست را برگزار میکنیم، اما نسبت به شانس موفقیت بسیار بدبین هستیم.»
با وجود این که طرفهای ایرانی و آمریکایی آماده هستند که امروز (جمعه ۱۷ بهمن) در مسقط پای میز مذاکره بنشینند، تنشهای میان دو کشور نیز هنوز در سطح بسیار بالایی قرار دارد؛ به نحوی که اخیراً خبرهایی از نزدیک شدن پهپادهای تجسسی ایرانی به ناو هواپیمابر آبراهام لینکن منتشر شده است و آمریکاییها ادعا کردهاند که یک فروند پهپاد شاهد ۱۲۹ را توسط یک جنگنده F35 هدف قرار دادهاند. این خبر ابتدا در روز سهشنبه (۱۴ بهمن) در خبرگزاری انگلیسی رویترز منتشر شد و ساعاتی بعد، خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران در گزارشی نوشت که «این پهپاد، تصاویر رصدی و شناسایی خود را با موفقیت به مرکز ارسال کرده، اما پس از آن دچار قطع ارتباط شده است. چرایی قطع ارتباط پهپاد شاهد در حال بررسی است و پس از قطعی شدن نتیجه بررسیها، جزئیات آن اطلاعرسانی خواهد شد.»
مذاکرات میان ایران و آمریکا امروز برگزار خواهد شد، جزئیات مربوط به شکل، قالب و محتوای گفتوگوها و همچنین خبرهای منتشرشده درباره تشدید تنش نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی و ادعای آمریکاییها درباره هدفگیری یک پهپاد ایرانی بر فراز ناو جنگی خود، دیدهبان ایران با فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و نماینده زاهدان در مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرده است.
مشروح گفتوگوی فداحسین مالکی، نماینده مجلس دوازدهم با دیدهبان ایران را در ادامه میخوانید.
مذاکرات کنونی، بخشی از برنامه فشار آمریکا بر ایران است
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درباره شرایط مذاکرات و اخبار آن به دیده بان ایران گفت: مذاکرات کنونی را که از امروز آغاز میشود، بخشی از برنامه فشار آمریکا بر ایران و در ادامه پروژه به راه انداختن جنگ و آشوب در کشورمان توسط آمریکاییها، ارزیابی میکنیم. بنابراین با توجه به سابقه قبلی مذاکرات میان دو طرف و همچنین لشکرکشی اخیری که آمریکاییها به منطقه انجام دادهاند و به تعبیر خودشان، پای خود را روی گلوی ایران گذاشتهاند که یا مذاکره کند یا بجنگد، ما به این مذاکرات خوشبین نیستیم.
نماینده زاهدان در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: زمانی هست که مذاکرات در شرایط عادی انجام میشود و خبری از لشکرکشی و اعزام ناوگان نیست که در آن صورت ممکن است گفتوگوهایی منصفانه انجام شود که نتایج آن، پای میز مذاکره مشخص شود. اما شرایط مذاکرات اخیر که ایران با اصرار کشورهای همسایه حاضر به شرکت در آن شده است، با مذاکرات چند ماه قبل ما با آمریکاییها متفاوت است و نمیتوان از حالا پیشبینی کرد که مثلاً در دور اول یا دور دوم گفتوگوها، نتایج دلخواه ما به دست میآید یا خیر.
بعضی پیششرطهای آمریکا جزو خطوط قرمز ایران است
مالکی ضمن زیادهخواهانه دانستن پیششرطهای مطرحشده توسط آمریکاییها، گفت: طرف آمریکایی از روی قلدری، پیششرطهای مختلفی را برای انجام گفتوگو با طرف ایرانی مطرح کرده است که برخی از آنها جزو خطوط قرمز ایران محسوب میشود. به همین دلیل، ما نمیتوانیم بهسادگی هر خواستهای را که آمریکاییها داشته باشند، بپذیریم و خود این مسأله، یک مانع و چالش جدی برای آمریکاییها خواهد بود، زیرا ایران حاضر نیست هرچه را که آنها میگویند، قبول کند. چون ایران مثل ونزوئلا نیست که وقتی ناوگان آمریکا به سواحل آن میرسد، بگوید که ما حاضر به انجام مذاکره هستیم.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: اگر آمریکاییها قصد مذاکره با ایران را دارند، اشتباه کردند که به منطقه ما لشکرکشی کردند. سؤال مهم امروز این است چه اتفاقی افتاده است که در حالی که در روزهای گذشته، تحلیلگران دائماً از احتمال شروع جنگ سخن میگفتند، حالا آمریکاییها حاضر شدهاند که پای میز مذاکره بیایند؟ آیا این مذاکرات، یک طرح فریب نیست تا آمریکا فرصت داشته باشد که بازهم به دنبال ایجاد اغتشاش و آشوب در کشورمان باشد یا مثل دفعه قبل، در اوج مذاکرات، حمله نظامی انجام دهد؟ با توجه به این ابهامات، ما در نیت آمریکاییها از انجام مذاکره با ایران، تردید داریم.
وی در ادامه تأکید کرد: ما با دیده تردید پا به میز مذاکره گذاشتهایم و نسبت به این مسأله آگاه هستیم و تیم مذاکرهکننده ما به این نکته واقف هستند که نباید حرکتی انجام دهند که طرف مقابل احساس کند که ما دچار غفلت شدهایم یا فریب خوردهایم و باید از انجام چنین رفتارهایی پرهیز کنیم؛ بخصوص که زمان زیادی از مذاکرات قبلی آقای عراقچی با استیو ویتکاف در مسقط نمیگذرد و ما تجربه دور قبلی مذاکرات را فراموش نکردهایم و گرفتار ترفندهای آمریکاییها نخواهیم شد.
عمان مکان مناسبتری از ترکیه برای مذاکره با آمریکا است
مالکی با بیان این که پذیرش تغییر محل گفتوگوها از ترکیه به عمان توسط طرف آمریکایی، یک گام مثبت از سوی آنها تلقی میشود، به دیده بان ایران گفت: علیرغم همه بدبینیها و بیاعتمادیهایی که به آمریکاییها داریم، این که پذیرفتند مکان مذاکرات از استانبول به مسقط تغییر پیدا کند، گام مناسبی در راستای کاهش تنشها محسوب میشود. از نظر ایران، عمان مکان مناسبتری برای انجام مذاکره با آمریکاییها است. البته خود این مسأله که چرا ایران اصرار داشت که مکان مذاکرات در مسقط باشد و در استانبول نباشد، نیازمند یک بحث مفصل جداگانه است که باید در موقع مناسب انجام شود و فعلاً به مصلحت نیست که این موضوع را باز کنیم. در هر صورت، ما از ترکیهایها قدردانی میکنیم و همچنین از مصریها و قطریها که برای شکلگیری این مذاکرات تلاش کردند، تشکر میکنیم. عمانیها هم همیشه یک پای ثابت میانجیگری بین ایران و آمریکا بودهاند که از آنها هم سپاسگزاریم.
نماینده زاهدان در مجلس ادامه داد: بسیاری از کشورهای خاورمیانه و حوزه خلیج فارس انتظار داشتند که در مذاکرات استانبول شرکت کنند، اما ایران به دلایلی این موضوع را به مصلحت نمیداند. در همین مذاکرات مسقط هم برخی کشورهای منطقه درخواست داشتند که شرکت کنند، ولی ایران این موضوع را نپذیرفت. به هر جهت، طی مشورتی که با دوستان ترکیهای داشتیم، به آنها هم گفتیم که ما صلاح میدانیم که عمان میزبان مذاکرات بین ایران و آمریکا باشد، زیرا عمانیها تجربه این کار را دارند و انجام مذاکرات در مسقط بدون حضور نمایندگان کشورهای منطقه، فضای مذاکراتی را آرامتر و مطمئنتر خواهد کرد.
وی به سفر روزهای اخیر ویتکاف به اسرائیل نیز اشاره کرد و دیده بان ایران گفت: گاف مهم طرف مذاکرهکننده آمریکایی این بود که قبل از این که به مسقط بیاید و با طرف ایرانی مذاکره کند، به اسرائیل رفت و با نتانیاهو گفتوگو کرد. این اقدام، پیام تلخی را به مذاکرات کنونی بین ایران و آمریکا فرستاد. یعنی این که طرف آمریکایی به سرزمینهای اشغالی برود و با صهیونیستها مشورت کند، به هیچ وجه گامی سازنده برای مذاکرات ایران و آمریکا محسوب نمیشود. البته ما هم با دوستان خودمان مشورت میکنیم، ولی با توجه به هیاهوهایی که ترامپ در روزهای اخیر با توئیتها و مصاحبههای خود به راه انداخته است، ما سفر ویتکاف به اسرائیل را یک اقدام مضر برای گفتوگوهای کنونی میدانیم و همین موضوع، بدبینی ما را به این مذاکرات بیشتر میکند.
پهپادهای ایرانی از ناوگان آمریکا تصویربرداری کردند و تصاویر را به مرکز فرستادند
مالکی با تأکید بر این که ایران در حال حاضر تمام حرکتهای آمریکا در دریا را لحظه به لحظه رصد میکند، عنوان کرد: وظیفه ذاتی نیروهای دریایی ایران در سه دهه گذشته این بوده است که حاکمیت خود را بر خلیج فارس، دریای عمان و بهویژه تنگه حساس و استراتژیک هرمز، حفظ کنند. در همین راستا، در روزهای اخیر پهپادهای ایرانی، پروازهایی را بر فراز ناوگان آمریکاییها انجام دادهاند. بنابراین این که در روزهای اخیر ناوگان اصلی آمریکاییها چند صد کیلومتر نسبت به محل قبلی خود عقبنشینی کرده، بهخاطر برنامهریزی برای انجام مذاکرات نبوده است، بلکه رصد کردن مستمر این ناوگان توسط دو نیروی دریایی قبراق و باانگیزه ایران یعنی ارتش و سپاه، باعث شد که آمریکاییها به این عقبنشینی تن بدهند. برخلاف آنچه در ذهن دریانوردان و سربازان آمریکایی وجود دارد، نیروهای دریایی ایران کاملاً آماده و سرحال هستند.
نماینده مجلس دوازدهم در واکنش به ادعای آمریکاییها درباره هدف قرار دادن یک پهپاد تجسسی ایرانی در روزهای اخیر نیز گفت: آنها با این حجم از تکنولوژی و تجهیزاتی که در ناوگان، کشتیهای جنگی و هواپیمای شناسایی خود دارند، باید از همان لحظات اول پرواز پهپاد ایرانی اجازه نمیدانند که این پهپاد به ناوگان آمریکا نزدیک شود و آن را شکار میکردند، نه این که پهپاد ایرانی به ناو آمریکایی نزدیک شود و تمام مأموریت تصویربرداری خود را انجام دهد، بعد آنها بگویند که ما این پهپاد را شکار کردیم. ما شاهد آن بودیم بعد از اتفاقی که برای پهپاد اول رخ داد، پهپاد دوم نیز به چند متری ناو آمریکا رسید و مأموریت تصویربرداری خود را انجام داد و تصاویر را به مرکز فرستاد و برگشت.
بسیاری از نمایندگان مجلس، به مذاکرات فعلی بدبین هستند
مالکی با بیان این که در حال حاضر مستقیم یا غیرمستقیم بودن مذاکرات اهمیت چندانی ندارد، بلکه نتیجه مذاکرات مهم است، توضیح داد: در مذاکرات چند ماه قبل، ویتکاف در همان دورهای اول و دوم گفتوگوها متوجه شد که وزن تیم مذاکرهکننده ایران، خیلی سنگینتر از وزن تیم مذاکرهکننده آمریکا است. ویتکاف در آن زمان صحبتهایی را با آقای عراقچی مطرح کرد و ما خوشبین بودیم که نتیجه این مذاکرات بهنفع ملت ایران تمام خواهد شد و حقانیت جمهوری اسلامی ثابت خواهد شد، اما وقتی رژیم صهیونیستی آن حمله ناجوانمردانه را به نیابت از آمریکا انجام داد، قواعد بازی را بههم زد و این اقدام، باعث مرگ مذاکره شد.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یادآور شد: با توجه به این که تجربه جنگ ۱۲روزه همچنان پیش چشم ما قرار دارد، اکنون مذاکرات معنا و مفهوم خود را از دست داده است. اکنون نهتنها ما به آمریکاییها اعتماد نداریم، بلکه بسیاری از کشورهای دنیا نیز اعتماد خود را به آنها از دست دادهاند. زیرا اگر قرار باشد دو کشور با یکدیگر مذاکره کنند، باید به قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل احترام بگذارند و بعد باهم گفتوگو کنند، اما آمریکاییها بارها نشان دادهاند که به قواعدی جهانی پایبند نیستند. در هر صورت، اکنون مسئولان کشورمان تصمیم گرفتهاند که دور تازهای از مذاکرات با طرفهای آمریکایی آغاز شود و ما به این تصمیم احترام میگذاریم. اگرچه در کمیسیون امنیت ملی و سطوح کلان مجلس، نمایندگان با انجام مذاکرات با پیششرطهایی که قبلاً آمریکاییها مطرح میکردند، موافق نیستند.
وی با تأکید بر این که اغلب نمایندگان مجلس نسبت به مذاکرات کنونی با آمریکا بدبین هستند، بیان کرد: با وجود تردیدهایی که نسبت به آینده مذاکرات کنونی داریم، با توجه به تصمیمی که مقامات کشورمان برای مذاکره با آمریکاییها گرفتهاند، ما این تصمیم را میپذیریم، اما میدانیم که در دور اول مذاکرات مشخص خواهد شد که آمریکاییها از ما چه میخواهند. اگر آمریکاییها حقیقتاً به دنبال یک مذاکره واقعبینانه باشند، قطعاً ما از هوشمندی تیم مذاکرهکننده خودمان استفاده میکنیم و از وقوع جنگ خانمانسوزی که اگر رخ دهد، کل منطقه را به خاک و خون خواهد کشید، جلوگیری خواهیم کرد.
ایران صرفاً در موضوع هستهای مذاکره خواهد کرد
مالکی درباره موضوع مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا نیز به دیده بان ایران گفت: آمریکاییها تمایل دارند که مذاکراتی درباره موضوعات غیرهستهای هم انجام شود، اما ایران صرفاً درباره موضوع هستهای حاضر به مذاکره است و درباره این موضوع هم آمریکاییها باید بدانند که اکنون صنعت هستهای در سبد زندگی مردم ما قرار دارد؛ به نحوی که صنعت دارویی و بیمارستانهای کشورمان بهشدت به داروهایی که با استفاده از فناوری هستهای تولید میشود، احتیاج دارند. بنابراین در خود مسأله هستهای هم پذیرش شرایطی که مد نظر آمریکاییها قرار دارد، برای ایران بسیار دشوار است. البته ممکن است که ما تا حدی، کاهش درصد غنیسازی را بپذیریم، اما آنچه آمریکاییها درباره حذف صنعت هستهای در ایران میخواهند، برای ما کاملاً غیرقابل پذیرش است.
وی در پایان تصریح کرد: همه کشورهای منطقه میدانند که وقوع یک رویارویی نظامی میان ایران و آمریکا، تمام منطقه را درگیر خواهد کرد؛ بخصوص که اگر در دریا، جنگی بین جمهوری اسلامی و ایالات متحده رخ دهد، کشورهای کوچک منطقه قربانی اول چنین نبردی خواهند بود، زیرا جنگ دریا با جنگ زمینی بسیار متفاوت است.
منبع: دیدهبان ایران