سراج، نماینده مجلس: ایران و آمریکا به هیچ توافقی نمیرسند/ اکنون آمریکا مثل گربهای است که کنج خانه گیر افتاده/ نه ما از تهدیدهای آمریکا میترسیم، نه رهبری می ترسد/ حقوق هستهای و موشکی قابل مذاکره نیست
محمد سراج، نماینده مجلس با تأکید بر این که بههیچوجه غنیسازی صفر را نخواهیم پذیرفت، به دیدهبان ایران گفت: ایران و آمریکا قطعاً به هیچ توافقی نمیرسند، زیرا نه آمریکا از موضع خود کوتاه میآید و نه جمهوری اسلامی از خطوط قرمز خود عبور خواهد کرد. اکنون آمریکا مثل گربهای است که کنج خانه گیر افتاده و با مذاکره به دنبال این است که راهی برای بیرون رفتن پیدا کند تا خرابکاری نکند و چنگ نیندازد. آمریکا میخواهد از منطقه خارج شود و نیاز به مذاکره دارد، چون چوب را بلند کرده است، ولی نه میتواند بزند و نه میتواند بدون بهانه عقبنشینی کند. آمریکا فکر میکرد که اگر ناوهای خود را حرکت بدهد، ما میترسیم، ولی جمهوری اسلامی اهل ترس نیست، نه ملت میترسند، نه رهبری میترسند و نه نیروهای مسلح میترسند. / برخورداری از فناوری هستهای حق ما است و همه ملت هم همین را میخواهند؛ بنابراین چرا باید از حق خودمان کوتاه بیاییم؟ دشمن هم بیخود میکند که بخواهد از طریق مذاکره، ما را از این حق خود محروم کند. موضوع موشکی نیز بههیچوجه قابل مذاکره نیست، همانطور که حق برخورداری از فناوری هستهای نیز قابل مذاکره نیست، زیرا اساساً حقوق ملت ایران قابل مذاکره نیست.
دیدهبان ایران؛ محمدحسین خودکار: حدود دو هفته است که ایران و آمریکا، هشت ماه پس از ناکام ماندن گفتوگوهای غیرمستقیم میان دو کشور در بهار ۱۴۰۴، مجدداً با یکدیگر وارد مذاکره شدهاند. البته آنطور که طرفهای ایرانی میگویند، این مذاکرات مانند مرتبه قبلی بهصورت غیرمستقیم و از طریق وزیر خارجه عمان که کشورش نقش میانجی را ایفا میکند، انجام میشود. دور اول مذاکرات جدید، روز جمعه ۱۷ بهمن در مسقط، پایتخت عمان برگزار شد و دور دوم نیز قرار است روز سهشنبه ۲۸ بهمن در ژنو سوئیس برگزار شود؛ یعنی شهری که به عنوان مقر اروپایی سازمان ملل متحد محسوب میشود و دفتر نمایندگی این سازمان، در آن قرار دارد.
مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا در فضایی آمیخته با فشارهای میدانی و تهدیدات نظامی طرف آمریکایی دنبال میشود؛ به نحوی که ایالات متحده تجهیزات نظامی گستردهای از جمله ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» را راهی خاورمیانه کرده و ناو هواپیمابر «جرالد فورد» نیز در حال حرکت به سمت منطقه است. همچنین رئیسجمهور آمریکا طی هفتههای اخیر اگرچه بارها تأکید کرده است که ترجیح میدهد با ایران به توافق برسد، اما همزمان تهدیدات نظامی مکرری را نیز علیه ایران مطرح کرده است. این شرایط نشان میدهد مذاکرات جاری نه در فضایی عادی، بلکه در چارچوب راهبرد فشار ترکیبی و در سایه استراتژی ادعایی آمریکا یعنی «صلح از طریق اعمال قدرت»، برگزار میشود.
آمریکا از همان زمان فعالسازی مکانسیم ماشه در مهرماه امسال، پیششرطهایی نظیر غنیسازی صفر درصدی اورانیوم، قطع حمایت جمهوری اسلامی از گروههای مقاومت در منطقه و اعمال محدودیت بر بُرد موشکهای ایران را برای بازگشت به میز مذاکره مطرح کرد. اکنون هم اگرچه هنوز در اظهارات اخیر مقامات ارشد این کشور نظیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور و مارکو روبیو، وزیر خارجه، این موارد به عنوان خواستههای طرف آمریکایی از ایرانیها مطرح میشود، اما طرفهای ایرانی تأکید دارند که جمهوری اسلامی جز درباره برنامه هستهای خود، آن هم بدون پذیرفتن غنیسازی صفر و در صورت دریافت امتیازاتی در حوزه رفع تحریمها، حاضر به انجام مذاکره است.
این موضعی است که اخیراً مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه و عضو تیم مذاکرهکننده ایران روی آن تأکید کرده و گفته است که جمهوری اسلامی بههیچوجه حاضر نخواهد شد که درباره برنامه موشکی و دیگر مسائل غیرهستهای، مذاکره کند. او روز یکشنبه ۲۶ بهمن در مصاحبه با شبکه بیبیسی گفت: «برداشت ما این است که آمریکاییها به این نتیجه رسیدهاند که اگر میخواهند توافقی داشته باشند، باید بر مسأله هستهای تمرکز کنند. البته مسأله غنیسازی صفر دیگر مطرح نیست و تا جایی که به ایران مربوط میشود، این موضوع روی میز مذاکره نیست.»
درباره علت برگزاری مجدد مذاکرات ایران و آمریکا در عین تشدید تنشها میان دو کشور در ماههای اخیر، احتمال به نتیجه رسیدن این مذاکرات کشور با توجه به تفاوت محسوس خواستههای دو طرف و امکان وقوع درگیری نظامی بین ایران و آمریکا در صورت نتیجهبخش نبودن مذاکرات و مطرح شدن مکرر تهدیدات نظامی توسط طرف آمریکایی، دیدهبان ایران با محمد سراج، عضو کمیسیون اجتماعی و نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرده است.
مشروح گفتوگوی محمد سراج، نماینده مجلس دوازدهم با دیدهبان ایران را در ادامه میخوانید.
تهدید نظامی ایران برای دهان آمریکاییها گشاد است
محمد سراج، نماینده تهران در مجلس در ابتدای اظهارات در پاسخ به این پرسش که چقدر احتمال دارد که یک توافق از مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا حاصل شود، به دیده بان ایران گفت: ایران و آمریکا قطعاً به هیچ توافقی نمیرسند، زیرا نه آمریکا از موضع خود کوتاه میآید و نه جمهوری اسلامی از خطوط قرمز خود عبور خواهد کرد و اعضای تیم مذاکرهکننده هم حق ندارند که از منافع و حقوق ملت ایران کوتاه بیایند. بنابراین هرگز ایران و آمریکا به نتیجه نمیرسند. البته ایران اساساً نیازی به مذاکره ندارد و این آمریکایی هستند که هدفهای خاصی را از مذاکرات دنبال میکنند.
وی در پاسخ به این سؤال که هدف آمریکا از انجام مذاکره با ایران چیست، گفت: هدف آمریکاییها در هر مرحلهای از مذاکرات فرق میکند. در این مرحله، آمریکا مثل گربهای است که کنج خانه گیر افتاده و با مذاکره به دنبال این است که راهی برای بیرون رفتن پیدا کند تا خرابکاری نکند و چنگ نیندازد. آمریکا میخواهد از منطقه خارج شود و نیاز به مذاکره دارد، چون چوب را بلند کرده است، ولی نه میتواند بزند و نه میتواند بدون بهانه عقبنشینی کند. وقتی آمریکا ناوهای خود را به منطقه آورده است، میخواهد این پیام را برساند که «میخواهم بجنگم»، ولی چنین حرفی برای دهان آمریکاییها گشاد است.
جمهوری اسلامی شرایط مذاکرات را تعیین کرد، نه آمریکا
سراج با اشاره به لشکرکشی اخیر آمریکا به منطقه خاورمیانه، اظهار داشت: آمریکا فکر میکرد که اگر ناوهای خود را حرکت بدهد، ما میترسیم، ولی جمهوری اسلامی اهل ترس نیست، نه ملت میترسند، نه رهبری میترسند و نه نیروهای مسلح میترسند. در چنین شرایطی، آمریکاییها در موضعی گیر کردهاند که اگر عقبنشینی کنند، با این پرسش مواجه میشوند که «تو که این همه هیاهو میکردی، چرا برگشتی؟» در این صورت آمریکاییها دست از پا درازتر خواهند شد. اگر هم بخواهد درگیر جنگ شود، جمهوری اسلامی اعلام کرده است که جنگ منطقهای به راه خواهد افتاد، ضمن این که تمام پایگاههای آمریکا در منطقه به هدف مشروع و مجاز ایران تبدیل خواهند شد.
این نماینده مجلس تأکید کرد: آمریکا اکنون گیر کرده است و برای این که پاسخی برای ملت خود داشته باشد، میگوید که «من ناوهای خود را به خاورمیانه آوردم و ایران تمکین کرد و حاضر به مذاکره شد.» در صورتی که این جمهوری اسلامی بود که شرایط مذاکرات را تعیین کرد؛ به نحوی که گفت اولاً این مذاکرات حتماً باید بهصورت غیرمستقیم برگزار شود و ثانیاً فقط در موضوع هستهای باشد که در آن بخش نیز ما اعلام کردهایم که بههیچوجه غنیسازی صفر را نخواهیم پذیرفت. همچنین این ما بودیم که محل مذاکرات را تعیین کردیم، به نحوی که در دور اول مذاکرات، طبق خواسته ما گفتوگوها در عمان انجام شد و اکنون هم که آنها خواستهاند مذاکرات به اروپا منتقل شود، ما گفتیم که حاضر به گفتوگو در کشورهای اروپایی نیستیم، اما سوئیس را که از مقر نمایندگی سازمان ملل میزبانی میکند، به عنوان یک کشور بیطرف میپذیریم و حاضریم در آنجا مذاکره کنیم.
در بهار امسال با هدف ایجاد انسجام داخلی، حاضر به انجام مذاکره شدیم
سراج در پاسخ به این سؤال که با توجه به بدبینیهایی که در داخل کشور بهویژه از سوی اغلب نمایندگان مجلس نسبت به احتمال حصول توافق میان ایران و آمریکا وجود دارد، چرا جمهوری اسلامی پذیرفت که با ایالات متحده وارد مذاکره شود، توضیح داد: پذیرش مذاکره توسط جمهوری اسلامی در هر مقطعی هدف خاص خود را دارد. در بهار امسال که مذاکرات را پذیرفتیم، برای این بود که در داخل کشور اتمام حجت کنیم تا کسی فکر نکند که ما مخالف مذاکره هستیم. البته ما میدانیم که آمریکا اهل مذاکره نیست و اگر هم مذاکره کند و توافقی حاصل شود، به تعهدات خود پایبند نخواهد بود؛ بنابراین مذاکره با آمریکا بیمعناست.
نماینده تهران در مجلس ادامه داد: دفعه قبل که مذاکره کردیم، برای این بود که به انسجام داخلی نیاز داشتیم و نمیخواستیم در داخل خانه دعوا درست شود؛ یعنی حاضر به نشستن پای میز مذاکره شدیم تا بعضی دوستان در داخل کشور نگویند که «شما افراد تندرویی هستید و حالا که رئیسجمهور آمریکا نامه فرستاده است که بیاییم مذاکره کنیم، شما حاضر به مذاکره نشدید و جنگ شد.» ما نمیخواستیم دعوایی در خانه رخ دهد و کشور دچار دودستگی شود و عدهای بگویند که «شما که مذاکره نمیکنید، تندرو و لجباز هستید» و برخی دیگر هم بگویند که «حق با ما بود که مذاکره را نپذیرفتیم.» بنابراین در بهار امسال حاضر به انجام مذاکره شدیم، اما در میانه مذاکرات، دشمن به میز مذاکره شلیک کرد. این اتفاق باعث شد که هیچکسی در داخل کشور دیگر نگوید که «شما اهل مذاکره نیستید و افراد تندرو و لجبازی هستید و چون مذاکره نکردید، جنگ شد.»
وی همچنین خاطرنشان کرد: دفعه قبل که مذاکره کردیم، در میانه گفتوگوها، دشمن حمله کرد. آن زمان ما به انسجام داخلی نیاز داشتیم و به لطف انجام مذاکره، این انسجام تقویت شد؛ به نحوی که وقتی رژیم اشغالگر قدس اولین گلوله را به سمت کشورمان شلیک کرد، همه مردم متحد و یکصدا ایستاند؛ زیرا دیدند که ما حاضر به مذاکره شدیم، ولی این دشمن بود که به سمت جنگ رفت. اکنون هم ابایی از انجام مذاکره نداریم، چون حرف حق را میزنیم و از حق خود کوتاه نمیآییم.
داشتن موشک حق ایران است و موشکها سلاح دفاعی ما هستند
سراج با تأکید بر این که ایران قصد ساخت سلاح هستهای را ندارد، عنوان کرد: ما براساس حقوق بینالمللی خود، برای مصارف صلحآمیز به دنبال فناوری هستهای هستیم، زیرا این فناوری یک صنعت پیشرو و پیشران است. برخورداری از فناوری هستهای حق ما است و همه ملت هم همین را میخواهند و همه مسئولان هم باید این موضوع را بخواهند؛ همانطور که اکنون مسئولان کشور این مسأله را دنبال میکنند. وقتی برخورداری از فناوری هستهای صلحآمیز حق ماست، چرا باید از حق خودمان کوتاه بیاییم؟ دشمن هم بیخود میکند که بخواهد از طریق مذاکره، ما را از این حق خود محروم کند.
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس تصریح کرد: داشتن موشک نیز حق ماست و ما برای دفاع از خودمان به این سلاح احتیاج داریم. ما موشکهای خود را برای تهاجم به هیچکسی استفاده کردیم و در دکترین دفاعی ما، موشک یک سلاح تهاجمی نیست، بلکه یک سلاح تدافعی است و اگر کسی بخواهد پرروگری کند و به کشورمان دستدرازی کند، ما بدون این که لشکر بفرستیم، موشکهای خودمان را ارسال میکنیم تا دست متجاوز را قطع کنیم و دشمن را سر جای خود بنشانیم؛ کما این که در جنگ ۱۲ روزه نیز همین کار را انجام دادیم. بنابراین موضوع موشکی بههیچوجه قابل مذاکره نیست، همانطور که حق برخورداری از فناوری هستهای نیز قابل مذاکره نیست، زیرا اساساً حقوق ملت ایران قابل مذاکره نیست. مذاکره زمانی نتیجه میدهد که منافع ملت ایران تأمین شود و اگر دشمن بخواهد که منافع ملت ما را نادیده بگیرد، قطعاً هیچ نتیجهای از مذاکرات نخواهیم گرفت.
درخواست کشورهای منطقه باعث شد که مذاکره را بپذیریم
نماینده تهران در مجلس با بیان این که یکی از دلایل دیگر قبول مذاکره توسط ایران، درخواست کشورهای منطقه بود، گفت: یکی از دلایلی که حاضر به انجام مذاکره شدیم، این بود که برخی دوستان ما در منطقه یا واسطه پیامهای آمریکاییها شدند یا خودشان پیام فرستادند که «مذاکره کنید تا جنگ نشود.» البته ما میدانستیم جنگ نمیشود، ولی برای این که دوستان منطقهای خود را حفظ کنیم، حاضر به انجام مذاکره شدیم. با این حال، شرایط مذاکرات را ما تعیین کردیم، به نحوی که آنها میگفتند که گفتوگوها در ترکیه برگزار شود، ولی ما گفتیم که مذاکرات باید در عمان انجام شود. آنها میخواستند که وزرای خارجه کشورهای منطقه در گفتوگو حضور داشته باشند، ولی ما گفتیم که ضرورتی ندارد و مذاکرات ایران و آمریکا صرفاً با حضور وزیر خارجه عمان به عنوان میانجی برگزار میشود و حتماً باید غیرمستقیم باشد.
وی در ادامه تأکید کرد: ایران همچنین تعیین کرد که مذاکرات باید صرفاً در موضوع هستهای باشد و ما حاضر به گفتوگو در هیچ حوزه دیگری نخواهیم شد. در همان موضوع هستهای نیز تأکید کردیم که حاضر به پذیرش غنیسازی صفر نیستیم. طرف مقابل هم با پذیرش شروط ایران، یعنی غیرمستقیم بودن مذاکرات و انجام گفتوگوها صرفاً در موضوع هستهای، پذیرفت که در مذاکرات حاضر شود. آنها حاضر شدند که ۲۴ ساعت پرواز کنند و به عمان بیایند، ولی ما فقط یک ساعت تا عمان پرواز کردیم. در دور دوم مذاکرات نیز آنها میخواستند که جلسه در یک کشور اروپایی برگزار شود، ولی ما نپذیرفتیم، زیرا اروپاییها تبعیت محض از آمریکا دارند و اخیراً در موضوع مربوط به سپاه جسارت کردند، بنابراین ما این کشورها را برای میزبانی مذاکرات به رسمیت نمیشناسیم، اما حاضریم در کشوری مذاکره کنیم که دفتر اروپایی سازمان ملل متحد در آن قرار دارد.
شرایط داخلی و بینالمللی آمریکا و اسرائیل برای جنگ مساعد نیست
سراج در پاسخ به این پرسش که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، آیا جنگی بین ایران و آمریکا اتفاق خواهد افتاد یا خیر، به دیده بان ایران گفت: آمریکا در مرحله کنونی به مذاکره نیاز دارد و این آمریکاییها بودند که از ترکیه، قطر و عمان خواستند که واسطه شوند تا مذاکرات انجام شود. این کشورها نیز کشورهای دوست ما هستند و از ما درخواست کردند که مذاکره کنید تا جنگ نشود، ما هم پذیرفتیم تا هم به حرف دوستان خود احترام گذاشته باشیم و هم به آنها ثابت کنیم که جنگطلب نیستیم.
وی در پایان تصریح کرد: در شرایط کنونی، نه وضعیت داخلی آمریکا مساعد است و نه شرایط آنها در سطح بینالمللی مناسب است. همچنین رژیم اشغالگر قدس نه وضعیت داخلی و نه شرایط بینالمللی مساعدی ندارد. ضمن این که آنها براساس تجربه جنگ ۱۲ روزه، باور دارند که اگر با ایران وارد جنگ شوند، حتماً ضربه خواهند خورد. البته نمیگوییم که ما آسیب نخواهیم دید، ولی دشمن میداند که اگر بخواهد با ما جنگ کند، ضربهای از ایران خواهد خورد که تاب تحمل آن را ندارد، به همین دلیل، هیچ جنگی اتفاق نخواهد افتاد.
منبع: دیدهبان ایران