ضرورت توقف بارگذاریها برای رفع بحران آب تهران/ عباسی، عضو شورای شهر: امکان تغییر طرح نوسازی تهران وجود ندارد/ زنجیره انتقال تا مصرف آب باید درست شود
در حالی که مسئولان دولت تأکید دارند که یکی از اساسیترین گامها برای رفع بحران آب تهران، جلوگیری از بارگذاریهای جدید در پایتخت یعنی توقف ساختوسازهای بیشتر است، مهدی عباسی، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران با تأکید بر این که امکان تغییر طرح نوسازی تهران وجود ندارد، به دیدهبان ایران میگوید: «مطالب متعددی در زمینه مصرف آب وجود دارد. نخستین گام برای مدیریت آب، اصلاح الگوی مصرف است که باید بهصورت جدی روی آن کار شود. همچنین زنجیره انتقال تا مصرف آب باید باید درست شود. در صورت تحقق این امر، بخش قابل توجهی از مسائل جدی در حوزه آب حل خواهد شد.»
دیدهبان ایران؛ پریسا هاشمی: مدتی است که تهران، پایتخت ایران، بهصورت رسمی وارد بحران آب شده است. دادههای منتشرشده توسط منابع مختلف داخلی و بینالمللی حاکی از آن است که حتی با وجود بارشهای اخیر، سدهای تأمینکننده آب این کلانشهر در پایینترین سطح ذخایر تاریخی خود قرار گرفتهاند و تهدیدی جدی برای تأمین آب شرب و خدمات شهری ایجاد شده است.
تهران به پنج منبع اصلی آب سطحی وابسته است و سدهای طالقان، امیرکبیر، لتیان، ماملو و لار، سالهاست که آب شرب و صنعتی پایتخت را تأمین میکنند. اما آخرین آمارها نشان میدهد که این مخازن به سطوح بحرانی سقوط کرده و مجموع آب ذخیرهشده در این پنج سد در حد هشدارآمیز پایین آمده است. براساس آخرین گزارشها، اکنون میزان پرشدگی سد امیرکبیر تنها حدود ۸ درصد است و میانگین پرشدگی سدهای پنجگانه تهران نیز از ۱۵ درصد کمتر است و بقای ذخایر این سدها برای تأمین آب پایتخت، با هالهای از ابهام و نگرانی همراه است.
شرایط تا جایی بحرانی است که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران در ماههای اخیر بارها درباره وضعیت آب کشور بخصوص شرایط آب پایتخت هشدار داده است. او روز ۱۹ مرداد در نشست با مدیران رسانه گفت: «امروز در زمینه آب، برق، گاز و تورم مشکل داریم. امروز در شرایط اجبار قرار داریم و حق انتخاب نداریم؛ نمیتوانیم آب را قطع نکنیم.» روز ۱۶ آبان نیز پزشکیان بازهم بر وخامت شرایط تأکید کرد و گفت: «اگر تا آذرماه در تهران باران نبارد، باید آب را جیرهبندی کنیم؛ اگر بازهم نبارید، باید تهران را خالی کنیم.»
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی بحران آب تهران
بحران آب تهران فراتر از یک مشکل محیطزیستی یا تکنیکی است و اثرات واقعی و ملموسی بر زندگی روزمره شهروندانش دارد. در ماههای اخیر در بسیاری از محلههای تهران، فشار آب کاهش یافته یا آب بهصورت شبانه قطع میشود. این وضعیت بسیاری از شهروندان را مجبور کرده است که از مخزنهای ذخیرهسازی خانگی و تانکرهای آب استفاده کنند تا نیازهای اولیه خود را تأمین کنند. کاهش بارشها و افت منابع آبی پایتخت، نهتنها تأمین آب شرب را به خطر انداخته، بلکه صنایع و خدمات شهری و مبتنی بر آب را نیز تحت فشار قرار داده است.
کارشناسان تأکید میکنند که برای خروج از بحران، باید رویکردی چندجانبه و علمی اتخاذ شود. این رویکرد شامل سرمایهگذاری در پروژههای بازچرخانی آب، اصلاح شبکههای انتقال، افزایش بهرهوری مصرف و سیاستهای تشویقی و بازدارنده برای کاهش مصرف بیرویه است. همچنین مدیریت بهتر روانآبها و کاهش مصرف در بخش کشاورزی که بیشترین سهم را در مصرف آب در سطح کشور دارد و البته استفاده از فناوریهای نوین در آبیاری و شبکههای انتقال آب میتواند به بهبود شرایط کمک کند.
بحران آب تهران، با ریشههای عمیق در تغییرات اقلیمی، مدیریت ناکارآمد و مصرف بالا، اکنون به نقطهای رسیده است که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک هشدار خواند؛ این یک بحران واقعی و نیازمند اقداماتی فوری، جدی و هماهنگ از سوی دولت، بخشهای خصوصی و مردم است تا از بروز فاجعهای بزرگتر جلوگیری شود.
در این شرایط، یکی از راهکارهای دولت، آنطور که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت گفته است، «جلوگیری از بارگذاری در شهرهای بزرگ مانند تهران است.» به گفته او، «بارگذاری جمعیت در شهری مانند تهران، بهمعنای اضافه برداشت از سفرههای زیرزمینی است. طبیعتاً در این مسیر، دولت اقدامات خوبی انجام میدهد.» جلوگیری از بارگذاری در پایتخت بهمعنای توقف ساختوساز در تهران است؛ کما این که پیش از این سخنان سخنگوی دولت، در مردادماه امسال هم وزارت نیرو اعلام کرده بود که اجازه ساختوساز حتی ۲ سانتیمتر در شهر تهران را نیز نمیدهد.
امکان حل بحران آب تهران با همکاری مردم و گسترش بازچرخانی
مهدی عباسی، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران نیز در گفتوگو با خبرنگار دیدهبان ایران درباره تأکید دولت بر ضرورت توقف ساختوسازها و جلوگیری از بارگذاری در پایتخت برای حل بحران آب، توضیح داد: «شهر تهران یک طرح تفصیلی دارد؛ آن طرح، یک سند بالادستی است که نوسازی شهر باید بر مبنای آن انجام شود. بنابراین، امکان تغییر در مطالعات این طرح وجود ندارد. این مطالعات مربوطه اکنون در حال پایش و بهروزرسانی است.»
او با بیان این که مطالب متعددی در زمینه مصرف آب وجود دارد، افزود: «نخستین گام برای مدیریت آب، اصلاح الگوی مصرف است که باید بهصورت جدی روی آن کار شود. همچنین زنجیره انتقال تا مصرف آب باید باید درست شود. در صورت تحقق این امر، بخش قابل توجهی از مسائل جدی در حوزه آب حل خواهد شد.»
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران با تأکید بر اهمیت توسعه تصفیهخانهها و بازچرخانی آب، گفت: «در حال حاضر، در شورای شهر تهران بر این موضوع تأکید داریم که منابع مالی لازم برای انتقال آب به تصفیهخانهها پیشبینی و تأمین شود؛ این امر ناشی از همین دغدغهها و جهتگیریهاست. چنانچه این اقدامات بهدرستی انجام شود و همکاری مردمی نیز در کنار آن شکل بگیرد و تقویت شود، مسأله آب تهران حل خواهد شد.»
منبع: دیدهبان ایران