طلای زرد، سفید یا رزگلد؟ تفاوت در چیست و کدام یک ارزش بیشتری دارد؟

به گزارش سایت دیدبان ایران ؛ اگر برای خرید طلا بین زرد، سفید و رزگلد مردد شده‌اید، احتمالاً یک سؤال مهم‌تر از ظاهر در ذهن شماست: کدام‌یک ارزش بیشتری دارد؟ پاسخ کوتاه این است که اگر وزن و عیار دو قطعه یکسان باشد، رنگ طلا به‌تنهایی باعث ارزش بیشتر یا کمتر آن نمی‌شود.

طلای زرد، سفید و رزگلد همگی می‌توانند ۱۸ عیار باشند و در این حالت، ۷۵ درصد وزن آلیاژ از طلای خالص تشکیل شده است. تفاوت اصلی به فلزاتی برمی‌گردد که برای ایجاد رنگ و استحکام به طلا اضافه می‌شوند.

با این حال، قیمت نهایی زیورآلات ممکن است به دلیل اجرت ساخت، طراحی، نوع آلیاژ، روکش، سنگ و شرایط بازار متفاوت باشد. در ادامه دقیق‌تر می‌بینیم این سه نوع طلا چه تفاوتی دارند و برای خرید، استفاده روزمره یا سرمایه‌گذاری کدام معیارها مهم‌ترند.

رنگ طلا از کجا می‌آید و چه ارتباطی با عیار دارد؟

طلای خالص به‌طور طبیعی زرد است. چیزی که ما به نام طلای ۲۴ عیار می‌شناسیم، نزدیک‌ترین حالت به طلای خالص است؛ اما طلا در خلوص بالا فلزی نسبتاً نرم و شکل‌پذیر است. به همین دلیل، برای ساخت بیشتر زیورآلات آن را با فلزات دیگری ترکیب می‌کنند تا آلیاژی مقاوم‌تر به دست آید. همین فلزات جانبی می‌توانند رنگ نهایی طلا را هم تغییر دهند.

برای نمونه، طلای ۱۸ عیار از ۱۸ سهم طلا و ۶ سهم فلزات دیگر تشکیل می‌شود؛ یعنی ۷۵ درصد آن طلاست. عدد ۷۵۰ که روی بسیاری از مصنوعات طلای ۱۸ عیار دیده می‌شود نیز همین نسبت را نشان می‌دهد. بنابراین یک انگشتر زرد ۱۸ عیار و یک انگشتر سفید ۱۸ عیار، در حالت استاندارد، هر دو ۷۵ درصد طلای خالص دارند. رنگ به ما نمی‌گوید کدام قطعه خالص‌تر است.

ترکیب دقیق ۲۵ درصد باقی‌مانده می‌تواند از یک سازنده به سازنده دیگر متفاوت باشد. مس، نقره، روی، پالادیوم و در برخی آلیاژها نیکل از فلزاتی هستند که برای ساخت رنگ‌های مختلف طلا به کار می‌روند. به همین دلیل حتی دو قطعه طلای ۱۸ عیار نیز ممکن است دقیقاً یک رنگ نداشته باشند.

طلای زرد و ویژگی‌های آن

طلای زرد نزدیک‌ترین ظاهر را به رنگ طبیعی طلا دارد. برای ساخت زیورآلات زرد، طلای خالص معمولاً با ترکیبی از فلزاتی مانند نقره و مس آلیاژ می‌شود. مقدار و نسبت این فلزات می‌تواند رنگ زرد را روشن‌تر، گرم‌تر یا کمی متمایل به قرمز کند.

یکی از مزیت‌های طلای زرد این است که رنگ آن وابستگی کمتری به روکش سطحی دارد. یعنی برخلاف بسیاری از مدل‌های طلای سفید، معمولاً لازم نیست برای حفظ رنگ اصلی آن بعد از مدتی دوباره آبکاری سفید انجام شود. از طرف دیگر، طلای زرد برای کسانی که ظاهر کلاسیک و سنتی طلا را دوست دارند، انتخاب آشناتری است.

البته نباید تصور کرد هرچه طلا زردتر باشد، حتماً عیار بالاتری دارد. رنگ می‌تواند تحت تأثیر فرمول آلیاژ و نوع پرداخت سطح قرار بگیرد. معیار قابل اعتماد برای سنجش خلوص، عیار قطعه و مشخصات معتبر آن است.

طلای زرد ۱۸ عیار برای استفاده روزمره نیز ترکیب مناسبی از خلوص، زیبایی و استحکام دارد؛ هرچند مانند هر زیورآلات دیگری ممکن است در اثر ضربه و اصطکاک خراش بردارد.

طلای سفید و راز رنگ روشن آن

طلای سفید همان طلاست، نه نقره و نه پلاتین. برای کم کردن رنگ زرد طبیعی طلا، آن را با فلزات سفید رنگی مانند پالادیوم، نیکل، نقره یا ترکیبی از فلزات دیگر آلیاژ می‌کنند. در بسیاری از زیورآلات، سطح طلای سفید با لایه‌ای از رودیوم پوشانده می‌شود تا رنگ سفیدتر، براق‌تر و یکدست‌تری پیدا کند.

همین موضوع یک تفاوت مهم در نگهداری ایجاد می‌کند. روکش رودیوم دائمی نیست و بسته به میزان استفاده، اصطکاک و تماس با مواد مختلف ممکن است به مرور فرسوده شود. در این حالت، رنگ گرم‌تر آلیاژ زیرین کمی نمایان می‌شود و قطعه ممکن است به آبکاری مجدد نیاز داشته باشد.

طلای سفید به‌خصوص در کنار الماس و سنگ‌های بی‌رنگ، ظاهر مدرن و روشنی ایجاد می‌کند. با این حال، اگر پوست حساسی دارید بهتر است درباره ترکیب دقیق آلیاژ سوال کنید؛ زیرا بعضی آلیاژهای طلای سفید حاوی نیکل هستند و این فلز می‌تواند برای برخی افراد حساسیت‌زا باشد.

در نتیجه، سفید بودن طلا نه نشانه عیار بیشتر است و نه به‌تنهایی به معنی ارزش مالی بالاتر.

رزگلد و دلیل رنگ صورتی آن

رزگلد یا طلای صورتی، آلیاژی از طلاست که مقدار بیشتری مس در ترکیب آن به کار می‌رود. مس رنگ گرم و متمایل به صورتی یا قرمز ایجاد می‌کند و مقدار آن تعیین می‌کند رزگلد تا چه اندازه صورتی یا مسی دیده شود. در بعضی فرمول‌ها نیز از نقره برای تنظیم رنگ و ویژگی‌های آلیاژ استفاده می‌شود.

رزگلد مانند طلای زرد و سفید می‌تواند عیارهای متفاوتی داشته باشد. برای مثال، رزگلد ۱۸ عیار همان ۷۵ درصد طلای خالص را دارد و ۲۵ درصد باقی‌مانده از فلزات آلیاژی تشکیل شده است. بنابراین این تصور که رزگلد به دلیل داشتن مس «طلای کمتری» دارد، درست نیست؛ مگر اینکه عیار آن واقعاً پایین‌تر باشد.

وجود مس معمولاً استحکام مناسبی به رزگلد می‌دهد. GIA نیز توضیح می‌دهد که رزگلد در عیار برابر، به دلیل مس موجود در آلیاژ می‌تواند نسبت به طلای زرد مقاومت بیشتری داشته باشد. همچنین رنگ اصلی رزگلد از خود آلیاژ به وجود می‌آید و مانند بسیاری از طلاهای سفید وابسته به روکش رودیوم نیست.

مقایسه طلای زرد، سفید و رزگلد در یک نگاه

اگر بخواهیم تفاوت‌های مهم این سه رنگ را خیلی خلاصه کنار هم قرار دهیم، نتیجه به این شکل است:

• طلای زرد: رنگ کلاسیک طلا، معمولاً آلیاژ شده با مس و نقره، با نگهداری نسبتاً ساده از نظر حفظ رنگ.

• طلای سفید: رنگ روشن و نقره‌ای، ساخته‌شده با فلزات سفید رنگ و در بسیاری از مدل‌ها دارای روکش رودیوم.

• رزگلد: رنگ صورتی تا مسی، دارای مقدار بیشتری مس در بخش آلیاژی و معمولاً بدون نیاز به روکش برای ایجاد رنگ اصلی.

• از نظر عیار: هر سه می‌توانند ۱۸ عیار یا دارای عیارهای دیگری باشند. رنگ به‌تنهایی نشانه خلوص نیست.

• از نظر مقدار طلای خالص: اگر عیار و وزن یکسان باشد، مقدار طلای خالص آن‌ها نیز یکسان خواهد بود.

• از نظر قیمت فروشگاهی: ممکن است متفاوت باشند؛ زیرا اجرت ساخت، طراحی، نوع آلیاژ، روکش، برند و سنگ‌های استفاده‌شده روی مبلغ نهایی اثر دارند.

ارزش واقعی طلای زرد، سفید و رزگلد

این همان بخش مهم ماجراست. در شرایط برابر، هیچ‌کدام از سه رنگ صرفاً به دلیل رنگ، ارزش ذاتی بیشتری ندارند. فرض کنید سه قطعه طلا داریم که هرکدام ۱۰ گرم وزن دارند و همگی ۱۸ عیار هستند. در هر سه قطعه حدود ۷.۵ گرم طلای خالص وجود دارد. در نتیجه، ارزش پایه طلای موجود در آن‌ها بر مبنای وزن و عیار تقریباً یکسان است. GIA نیز در مقایسه طلای زرد و رزگلد تأکید می‌کند که محصولات دارای عیار برابر معمولاً از نظر ارزش پایه طلا تفاوتی ناشی از رنگ ندارند.

پس چرا ممکن است در فروشگاه قیمت متفاوت باشد؟

چون قیمت زیورآلات فقط از ارزش طلای خام تشکیل نشده است. اجرت ساخت، پیچیدگی طراحی، نوع پرداخت، آبکاری رودیوم در بعضی طلاهای سفید، سنگ‌های قیمتی، برند و سود فروشنده می‌توانند قیمت را تغییر دهند.

حتی نوع فلز آلیاژی نیز می‌تواند هزینه تولید را تغییر دهد. برای مثال، پالادیوم فلزی گران‌قیمت است، در حالی که مس هزینه بسیار پایین‌تری دارد. اما این تفاوت هزینه تولید را نباید با مقدار طلای خالص موجود در قطعه اشتباه گرفت.

قیمت طلای رنگی در بازار ایران

در بازار ایران، طلای ۱۸ عیار با عیار ۷۵۰ یکی از رایج‌ترین مبناهای ساخت و معامله مصنوعات طلاست. حتی اگر رنگ مصنوعات زرد، سفید یا رزگلد باشد، امکان حفظ همان عیار ۷۵۰ وجود دارد و تفاوت رنگ از بخش آلیاژی ایجاد می‌شود.

برای بررسی قیمت یک قطعه طلا، بهتر است چند جزء را از هم جدا کنید: ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده، حق‌العمل در صورت وجود و مالیات بر بخش‌های مشمول.

طبق مقررات سال ۱۴۰۵، اصل طلا، جواهر و پلاتین همچنان از مالیات بر ارزش افزوده معاف است و نرخ ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده روی اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل اعمال می‌شود، نه روی ارزش خود طلای به‌کاررفته در محصول.

قیمت پایه طلا نیز لحظه‌ای تغییر می‌کند. برای نمونه، در ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ نرخ ثبت‌شده برای هر گرم طلای ۱۸ عیار در شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز در محدوده بیش از ۲۳ میلیون تومان قرار داشت. این عدد ثابت نیست و ممکن است حتی در طول یک روز تغییر کند.

بنابراین هنگام مقایسه قیمت دو قطعه، علاوه بر رنگ، باید زمان استعلام، عیار، وزن و اجرت را هم در نظر گرفت.

 

ارزش فروش مجدد رنگ‌های مختلف طلا

هنگام فروش مجدد، وزن، عیار و نرخ روز طلا نقش بسیار مهم‌تری از رنگ دارند. بنابراین اگر طلای زرد، سفید و رزگلد دارای وزن و عیار یکسان باشند، رنگ به‌تنهایی نباید ارزش طلای خالص یکی را بیشتر از دیگری کند.

اما مبلغی که در زمان فروش دریافت می‌کنید الزاماً برابر با مبلغ خرید اولیه نیست. بخش مهمی از هزینه‌هایی که موقع خرید زیورآلات پرداخته‌اید، مانند اجرت ساخت، طراحی یا بخشی از ارزش برند، معمولاً هنگام فروش به همان شکل به شما بازنمی‌گردد.

FTC نیز در راهنمای خرید فلزات گران‌بها توصیه می‌کند هنگام مقایسه زیورآلات ساده، وزن، عیار و قیمت طلا از معیارهای اصلی ارزیابی قیمت باشند. در زیورآلات سنگ‌دار، ارزش و وزن سنگ‌ها نیز باید جداگانه در نظر گرفته شود.

درباره طلای سفید هم باید میان «هزینه نگهداری» و «ارزش طلای داخل قطعه» تفاوت قائل شد. ممکن است بعد از مدتی برای ترمیم ظاهر سفید قطعه هزینه آبکاری بپردازید، اما فرسوده شدن روکش رودیوم به معنی از بین رفتن طلای موجود در آلیاژ نیست.

اهمیت شکل خرید طلا برای سرمایه‌گذاری

اگر هدف شما سرمایه‌گذاری باشد، سؤال «زرد، سفید یا رزگلد؟» تا حد زیادی جای خود را به پرسش مهم‌تری می‌دهد: چه مقدار طلای واقعی با چه عیاری می‌خرم و برای خرید و فروش آن چه هزینه‌هایی می‌پردازم؟

زیورآلات برای پوشیدن و زیبایی ساخته می‌شوند و طبیعی است که هزینه طراحی و ساخت داشته باشند. در مقابل، محصولاتی مانند طلای آب‌شده بیشتر بر ارزش خود فلز متمرکزند و هزینه ساخت زیورآلات را ندارند. به همین دلیل، برای کسی که هدف اصلی‌اش نگهداری طلا و حفظ ارزش دارایی است، عیار، قیمت معامله، اصالت و هزینه‌های جانبی معمولاً مهم‌تر از رنگ هستند.

این تفاوت را در شیوه‌های جدید خرید طلا هم می‌توان دید. برای مثال، در گرمی امکان خرید و فروش آنلاین طلای ۱۸ عیار بر اساس قیمت لحظه‌ای فراهم شده و کاربران می‌توانند نقره را نیز به‌صورت آنلاین خرید و فروش کنند. امکان درخواست تحویل فیزیکی دارایی نیز در این پلتفرم وجود دارد. در چنین مدلی، معیار اصلی وزن، عیار و قیمت بازار است و اساساً بحث زرد، سفید یا رزگلد بودن طلا موضوع اصلی معامله نیست.

بنابراین اگر هدفتان زیورآلات است، رنگ و طراحی مهم می‌شود؛ اگر هدفتان سرمایه‌گذاری است، ساختار هزینه و اصالت دارایی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آیا دوام و نگهداری سه رنگ طلا با هم تفاوت دارند؟

دوام طلا فقط به رنگ آن بستگی ندارد. عیار، فرمول دقیق آلیاژ، ضخامت قطعه، طراحی و شیوه استفاده همگی روی مقاومت زیورآلات اثر می‌گذارند.

رزگلد به دلیل حضور بیشتر مس در آلیاژ معمولاً استحکام خوبی دارد. طلای سفید نیز بسته به ترکیب فلزات آلیاژی می‌تواند مقاومت مناسبی داشته باشد و روکش رودیوم در ظاهر و مقاومت سطح آن نقش دارد، هرچند این روکش به مرور ممکن است نیاز به تجدید داشته باشد. طلای زرد نیز برای استفاده معمول و روزانه مناسب است و مزیت آن این است که تغییر رنگ ناشی از فرسایش روکش سفید را ندارد.

اگر قرار است انگشتر یا دستبندی را هر روز استفاده کنید، بهتر است فقط رنگ را معیار قرار ندهید. ضخامت، کیفیت اتصال‌ها، قفل، نحوه قرار گرفتن سنگ و نوع استفاده شما می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.

همچنین اگر سابقه حساسیت پوستی دارید، درباره ترکیب فلزات موجود در آلیاژ سؤال کنید. این موضوع به‌خصوص درباره بعضی آلیاژهای طلای سفید حاوی نیکل اهمیت دارد.

در مورد تغییر رنگ طلا در طول زمان چه می‌دانیم؟

طلای زرد معمولاً رنگ اصلی آلیاژ خود را حفظ می‌کند، هرچند سطح آن می‌تواند بر اثر چربی پوست، خط و خش یا تماس با مواد مختلف کدر شود و با تمیزکاری و پولیش مناسب ظاهر بهتری پیدا کند.

در طلای سفید، موضوع کمی متفاوت است. با استفاده مداوم ممکن است بخشی از روکش رودیوم فرسوده شود و رنگ طبیعی‌تر و کمی گرم‌تر آلیاژ زیر آن نمایان شود. این اتفاق به معنی تقلبی بودن طلا نیست و معمولاً با آبکاری مجدد برطرف می‌شود.

رزگلد رنگ اصلی خود را از مس موجود در آلیاژ می‌گیرد و به یک پوشش صورتی ساده وابسته نیست. در طول زمان ممکن است سطح آن کمی تغییر تون یا حالت پتینه پیدا کند، به‌ویژه اگر مقدار مس بیشتر باشد.

در هر سه نوع، تماس مداوم با مواد شیمیایی قوی، کلر، شوینده‌ها و بعضی محصولات آرایشی می‌تواند ظاهر سطح زیورآلات را تحت تأثیر قرار دهد.

جمع‌بندی نهایی

طلای زرد، سفید و رزگلد سه ظاهر متفاوت از یک فلز ارزشمند هستند و تفاوت اصلی آن‌ها از نوع آلیاژ و شیوه پرداخت به وجود می‌آید. اگر هر سه ۱۸ عیار و هم‌وزن باشند، مقدار طلای خالص و در نتیجه ارزش پایه فلزی آن‌ها تقریباً یکسان است.

چیزی که قیمت خرید نهایی را متفاوت می‌کند معمولاً اجرت، طراحی، روکش، نوع آلیاژ، سنگ و شرایط فروش است. بنابراین برای خرید زیورآلات، سلیقه، دوام و نگهداری را در نظر بگیرید؛ اما اگر با هدف سرمایه‌گذاری طلا می‌خرید، وزن، عیار، اصالت، قیمت لحظه‌ای و هزینه معامله معیارهای مهم‌تری هستند. در نهایت، رنگ طلا بیشتر یک انتخاب زیبایی‌شناختی است، نه معیاری مستقل برای سنجش ارزش واقعی آن. 

سوالات متداول

• آیا طلای سفید از طلای زرد گران‌تر است؟

نه لزوماً. اگر وزن و عیار برابر باشد، مقدار طلای خالص آن‌ها یکسان است. طلای سفید ممکن است به دلیل نوع آلیاژ، استفاده از پالادیوم، آبکاری رودیوم یا طراحی خاص قیمت فروشگاهی بیشتری داشته باشد، اما این موضوع به معنی وجود طلای بیشتر در آن نیست.

• آیا رزگلد طلای واقعی است؟

بله. رزگلد یک آلیاژ واقعی طلاست. رنگ صورتی آن از ترکیب طلا با مس و گاهی نقره به وجود می‌آید. رزگلد ۱۸ عیار، درست مانند طلای زرد یا سفید ۱۸ عیار، ۷۵ درصد طلا دارد.

• طلای سفید همان پلاتین است؟

خیر. طلای سفید آلیاژی بر پایه طلاست، در حالی که پلاتین فلزی جداگانه با ویژگی‌ها، چگالی و قیمت متفاوت است. شباهت اصلی آن‌ها در ظاهر روشن و سفیدرنگ است.

• برای فروش، طلای زرد بهتر است یا سفید؟

از نظر ارزش طلای خالص، رنگ تعیین‌کننده اصلی نیست. وزن، عیار، نرخ روز و شرایط خرید فروشنده اهمیت بیشتری دارند. هزینه‌هایی مثل اجرت ساخت و طراحی نیز معمولاً هنگام فروش کامل به خریدار بازنمی‌گردند.

• آیا طلای سفید بعد از مدتی زرد می‌شود؟

در بعضی مدل‌ها ممکن است با فرسوده شدن تدریجی روکش رودیوم، رنگ گرم‌تر آلیاژ زیرین دیده شود. این موضوع طبیعی است و با آبکاری مجدد می‌توان ظاهر سفید و براق آن را برگرداند.

• چطور بفهمیم یک قطعه طلا ۱۸ عیار است؟

وجود نشان ۷۵۰ یا ۱۸K می‌تواند یکی از نشانه‌های عیار باشد، اما هنگام خرید بهتر است فاکتور معتبر، مشخصات محصول و اعتبار فروشنده را نیز بررسی کنید. در خریدهای سرمایه‌ای، اصالت و عیار سنجی معتبر اهمیت بیشتری از ظاهر طلا دارد.