مذاکرات هند با ایران برای اجازه دادن به عبور ایمن کشتیهای هندی از تنگه هرمز
منابع آگاه در دولت هند از پیشرفت مذاکرات سطح بالا بین دهلی نو و تهران برای تضمین عبور ایمن شماری از کشتیهای تجاری هند از تنگه هرمز خبر میدهند. این تحول دیپلماتیک در پی افزایش تنشها و مسدود شدن این آبراه استراتژیک توسط ایران صورت گرفته است.
به گزارش سایت دیدهبان ایران، براساس آخرین آمار اعلامشده از سوی مقامات هندی، دستکم ۲۸ فروند کشتی با پرچم هند که حامل ۷۷۸ سرنشین هستند، در دو سوی این آبراه سرنوشتساز متوقف ماندهاند. نیمی از واردات نفت خام هند که سومین مصرفکننده بزرگ نفت در جهان است، از مسیر تنگه هرمز عبور میکند و این بنبست، زنگ خطر جدی را برای امنیت انرژی این کشور به صدا درآورده است.
رایزنیهای فشرده دیپلماتیک
مقامات ارشد دو کشور از زمان آغاز بحران اخیر در غرب آسیا (اواخر فوریه)، چندین دور گفتوگو را پشت سر گذاشتهاند. وزارت خارجه هند تأیید کرده است که «اس. جیشانکار»، وزیر امور خارجه این کشور، و «سید عباس عراقچی»، همتای ایرانی خود، تاکنون چهار بار با یکدیگر گفتوگو کردهاند که جدیدترین آنها شامگاه پنجشنبه انجام شده است. موضوع اصلی این مذاکرات، «ایمنی کشتیرانی» و «امنیت انرژی هند» بوده است.
با این حال، راندیر جیسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، در نشست خبری خود ضمن تأیید برگزاری این مذاکرات، از اظهار نظر قطعی درباره نتیجه آن خودداری کرد و گفت: «فراتر از این، برای گفتن هر چیزی زود است».
ابهام در نتیجه مذاکرات؛ از اطمینان تا تکذیب
در حالی که یک منبع دولتی در دهلی نو به خبرگزاری رویترز گفته است که ایران به هند در خصوص عبور ایمن کشتیهای با پرچم این کشور اطمینان داده است، یک منبع ایرانی خارج از کشور هرگونه توافق نهایی در این زمینه را تکذیب کرده است. همچنین وبسایت وزارت خارجه ایران در بیانیهای پس از آخرین تماس تلفنی، بر «حق مسلم دفاع از خود» تأکید کرده و وضعیت ناامن در خلیج فارس را ناشی از «تجاوز و جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی» دانسته است.
نخستین کشتیها عبور کردند
با وجود ابهامات سیاسی، دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که دستکم سه کشتی حامل نفت برای هند موفق به عبور از این آبراه شدهاند. یک فروند کشتی با پرچم لیبریا به نام «Shenlong» که حامل محموله نفت خام عربستان برای شرکت دولتی بهارات پترولیوم بود، روز چهارشنبه وارد بندر بمبئی شد. دو کشتی دیگر نیز که به مقصد هند در حرکت بودهاند، در روزهای اخیر از تنگه عبور کردهاند.
گزارشهای تأیید نشده حاکی از آن است که نفتکشهای هندی «پوشپاک» و «پاریمال» نیز توانستهاند با حفظ ایمنی از این مسیر عبور کنند، در حالی که کشتیهای متعلق به آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی همچنان با محدودیت مواجه هستند.
پیامدها و واکنشها
این بحران پیامدهای فوری برای شهروندان دو کشور داشته است. حمله به یک کشتی تایلندی در این آبراه منجر به کشته شدن چند تبعه هندی شد که با واکنش تند دهلی نو مواجه گردید. در اقدامی متقابل، هند به سه فروند شناور نظامی ایران که پس از پایان رزمایشهای دریایی در خلیج بنگال امکان بازگشت نداشتند، پناهندگی موقت داد.
در عرصه داخلی هند، این بحران به بحثی سیاسی تبدیل شده است. آرویند کهجریوال، رهبر حزب عوام آدمی، از نخستوزیر نارندرا مودی خواست تا درباره نتیجه مذاکرات با تهران به ملت پاسخ دهد. در همین حال، دولت هند تلاشهای خود برای جایگزینی منابع انرژی را با افزایش خرید نفت از روسیه و سایر منابع غیرخلیج فارس سرعت بخشیده است.
براساس گزارش رویترز، کاخ سفید و مقامات اسرائیلی تا کنون واکنشی به این تحول نشان ندادهاند.