در صورت پذیرفتن صلاحیت اجباری دیوان لاهه از سوی آمریکا، شکایت ایران از سوی این دادسرا پیگیری می شود

دیده بان ایران: هفته گذشته وزارت امور خارجه ایران از آمریکا به جهت خروج بی هنگام از برجام و بازگشت یک جانبه تحریم ها به دادسرای دیوان لاهه شکایت کرد.

رییس مرکز حقوقی بین المللی ریاست جمهوری اعلام کرد که به دنبال شکایت دولت جمهوری اسلامی ایران علیه دولت آمریکا، ساعتی قبل رییس دیوان بین المللی دادگستری طی نامه‌ای رسمی خطاب به پمپیو وزیر خارجه امریکا، به دولت آن کشور هشدار داد که طوری رفتار کند که آثار تصمیمات آتی دیوان در مورد درخواست‌های ایران را خدشه دار نکند.

محسن محبی افزود: موضوع دادخواست ایران این است که اقدام آمریکا در برگرداندن تحریم‌های یکجانبه برخلاف تعهدات بین المللی امریکا در عهدنامه سال ۱۳۳۴ است. به موجب این عهدنامه آمریکا متعهد شده بود با اتباع ایرانی رفتار منصفانه داشته باشد و مانع از مراودات پولی و بانکی نشود.

وی ادامه داد: دولت جمهوری اسلامی ایران به علت فوریت امر و آثار سوء ناشی از برگرداندن تحریم‌های یکجانبه امریکا بویژه در حوزه سلامت و درمان و دارو و خصوصا امنیت هوایی، همزمان با طرح دعوی رسمی از دیوان خواسته بود که دیوان تا زمانی که در مرحله رسیدگی و صدور رای در دعوای اصلی قرار دارد، بعنوان یک امر فوری و طی دستور جداگانه‌ای برگرداندن تحریم‌ها را ممنوع سازد و از دولت امریکا بخواهد که این اقدامات را متوقف کند.

در رابطه با چگونگی روند پیگیری این شکایت در دیوان لاهه؛ هرمیداس باوند، کارشناس امور و حقوق بین الملل، به خبرنگار دیده بان ایران گفت: اگر کشورها صلاحیت اجباری دیوان را به رسمیت شناخته باشند واگر یکی از طرفین دعوی به دیوان شکایت کند، دراین صورت دیوان ملزم به رسیدگی شکایت است. البته لازم است این رسیدگی با رضایت طرفیت دعوی باشد.

وی ادامه داد: به عنوان مثال ایران از آمریکا شکایت کرده است. اگر آمریکا صلاحیت دیوان را قبول داشته باشد و پذیرای این شکایت و رسیدگی از جانب دیوان باشد، آنگاه لاهه اقدام به پیگیری شکایت و پرونده خواهد کرد. لازم به ذکر است پیشتر ایران صلاحیت اجباری دیوان را به رسمیت شناخته بود ولی زمانی که دادسرای لاهه در حوزه ملی شدن صنعت نفت ایران، قرار موقت صادر کرد، ایران صلاحیت خود را پس گرفت.

باوند افزود: البته بنده بعید می دانم آمریکا صلاحیت اجباری دادسرای لاهه را به رسمیت شناخته باشد. بنابراین پیگیری این شکایت منوط به پذیرش صلاحیت دیوان از سوی طرف دعوی مقابل است.

این کارشناس امور بین الملل در پاسخ به این سوال که آیا امکان متهم کردن آمریکا به دلیل نقض تعهدات خود وجود دارد یا خیر، بیان کرد: اگر آمریکا صلاحیت و رسیدگی به این موضوع را قبول کند، (دیوان مطابق این که قرارداد چندجانبه بوده و به تایید شورای امنیت رسیده است) بنابراین دولت آمریکا به وسیله حقوق بین الملل و کنوانسیون جانشینی دولت ها در صورت صلاحیت اجباری موظف به ایفای تعهدات خود است. از طرفی تمامی کشورها موظف به پایبندی به تعهدات دولت قبلی هستند.  تهدید چندجانبه  انگاشتن مصوبات شورای امنیت و هم کنوانسیون حقوق جانشین دولت ها و چندعامل دیگر آمریکا را موظف به پایبندی به تعهدات خود و ایفای آن ها نموده است.

باوند در پایان اظهار کرد: معمولا کسانی که تقاضای رسیدگی حقوقی در دیوان هایی مانند دیوان لاهه می کنند، یک زمینه مثبت و حقیانیت بین المللی نصیب آنها می شود.