چرا با افزایش سن، بیشتر احساس سرما میکنیم؟
بدن یک سامانه گرمایش طبیعی دارد که با افزایش سن ضعیف میشود. دانشمندان سازوکار پنهان آن را کشف کردهاند و میگویند این یافته میتواند به درک بهتر چاقی و دیابت نوع ۲ کمک کند و شاید امکان بازگرداندن کارآیی این سامانه را فراهم کند.
به گزارش سایت دیدبان ایران؛ وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
با افزایش سن، گرمماندن میتواند دشوارتر شود، اما دلیل آن ممکن است فراتر از تغییرات گردش خون یا توده عضلانی باشد. در عمق بدن، نوع خاصی از چربی مانند یک بخاری درونی عمل میکند: وقتی دما پایین میآید کالری میسوزاند و گرما تولید میکند؛ اما با گذشت زمان قدرت این سامانه کاهش مییابد و ممکن است نه تنها بر نحوه مقابله بدن با سرما، بلکه بر نحوه استفاده از انرژی نیز تأثیر بگذارد.
اکنون پژوهشگران مرکز پژوهشی سیتی آو هوپ (City of Hope) در آمریکا سازوکار زیستی را کشف کردهاند که توضیح میدهد چرا این سامانه گرمایش طبیعی با افزایش سن کُند میشود. مطالعه آنها که در مجله نِیچِر/ Nature منتشر شده، نشان میدهد چگونه ارتباط بین اعصاب، سلولهای ایمنی و چربی گرماساز (thermogenic fat) در طول زمان تغییر میکند.
کیونگ آنابل وانگ (Qiong "Annabel" Wang)، نویسنده مسئول مطالعه و دانشیار مؤسسه تحقیقات دیابت و متابولیسم آرتور ریگز در سیتی آو هوپ گفت: آموختن اینکه بدن چگونه این فرآیند را کنترل میکند، میتواند به درک بهتر چاقی، دیابت نوع ۲ و سایر اختلالات مربوط به سوختوساز بدن کمک کند.
چربی چگونه گرما تولید میکند؟
چربی گرماساز بدن از سلولهایی با سطوح فعالیت متفاوت تشکیل شده است. پژوهشهای پیشین سیتی آو هوپ نشان داده بود برخی از این سلولها مقدار زیادی یوسیپیوان/ UCP1 (پروتئینی که گرما تولید میکند) دارند، در حالی که برخی دیگر این پروتئین را کمتر دارند و گرمای کمتری تولید میکنند. مطالعه جدید ترکیب مشابهی را در نمونههای چربی گرماساز انسان شناسایی کرد، هرچند بیشتر آزمایشها روی موشها انجام شد.
این ترکیب به بدن کمک میکند ذخیرهای از توان گرمایشی داشته باشد. وقتی هوا سرد میشود، سیگنالهای عصبی و ایمنی به سلولهایی که فعالیت کمتری دارند، فرمان میدهند گرمای بیشتری تولید کنند. وقتی هم که نیاز به گرما کاهش مییابد، سامانه میتواند دوباره فعالیت آنها را کاهش دهد.
اما در موشهای مسن، این تنظیم کندتر انجام میشد. چربی گرماساز آنها هنوز توان تولید گرمای بیشتر را داشت، اما دیرتر پاسخ میداد؛ همین باعث میشد حیوانات در سرما سختتر بتوانند دمای بدنشان را حفظ کنند.
آیا میتوان گرمکن را دوباره روشن کرد؟
پژوهشگران سپس بررسی کردند آیا میتوانند آن مسیر زیستی را که باعث این تأخیر میشود مسدود کنند. برای این کار از داروی میفپریستون (mifepristone) استفاده کردند که بیشتر برای هدفی دیگر در پزشکی شناخته میشود، اما پژوهشهای قبلی نشان داده بود میتواند بر چربی گرماساز اثر بگذارد. آنها با این دارو بخشی از مسیر مدنظر را بستند. نتیجه این بود که موشهای مسن تا حدی دوباره گرمای بیشتری تولید کردند و انرژی بیشتری سوزاندند. این یافته نشان میدهد دستکم بخشی از کندی چربی گرماساز ممکن است جبرانپذیر باشد.
فراتر از گرمماندن
وانگ گفت: اهمیت این یافته فقط به گرمماندن محدود نمیشود. چربی گرماساز علاوه بر تولید گرما، قند و چربی خون را هم میسوزاند و همین کار با افزایش سن کم میشود. اگر دانشمندان بتوانند راهی ایمن و دقیق برای فعال نگهداشتن این چربی پیدا کنند، این پژوهش میتواند در آینده به شناخت بهتر مشکلات سوختوسازی سالمندان، از جمله چاقی و دیابت نوع ۲، کمک کند.