محسن رضایی: هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداریم؛ منتظر پاسخ به ۷ شرط ایران هستیم/در صورت حمله مجدد، پایگاه‌های دوردست آمریکا را هدف قرار می‌دهیم
دبیر شورای عالی امنیت ملی از شروط هفت‌گانه ایران، موضع تهران درباره تنگه هرمز، پاسخ به حمله احتمالی و چشم‌انداز همکاری‌های منطقه‌ای سخن گفت.
به گزارش سایت دیدبان ایران؛شبکه المیادین گفتگویی اختصاصی با سردار محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام داده است که مشروح آن از نظر می گذرد ...
طی روزهای اخیر، به‌ویژه در دو روز گذشته، با انبوهی از اخبار و خبرهای متناقض درباره مذاکرات روبه‌رو بوده‌ایم. دیروز گویی به توافق نهایی با ترامپ درباره توافق هسته‌ای، محاصره و تنگه هرمز رسیده بودیم؛ اما دیروز شما با اعلام اینکه «به این یاوه‌گویی‌ها پایان دهید» و «به این توهمات خاتمه دهید»، جهان را غافلگیر کردید. می‌خواهم بپرسم واقعیت مذاکرات چیست؟ میان مذاکرات و گزینه نظامی چه وضعیتی وجود دارد؟
حدود سه سال پیش، رژیم صهیونیستی، یعنی اسرائیل نامشروع، جنگی را در منطقه آغاز کرد و به غزه، لبنان، سوریه و ایران حمله کرد. بیش از یک سال و نیم است که آمریکایی‌ها نیز وارد این جنگ علیه ایران شده‌اند؛ آنان پیش از آن از اسرائیل حمایت می‌کردند و سپس خود نیز به رویارویی وارد شدند.
با ورود آمریکا و اسرائیل به جنگ علیه ایران، شاهد یک رویداد بزرگ بین‌المللی بودیم. اگر آنان می‌توانستند در روزهای نخست ایران را ساقط کنند، این حادثه به چنین ابعادی نمی‌رسید که بر سراسر جهان تأثیر بگذارد.
امروز هیچ خانواده‌ای در آمریکا یا اروپا وجود ندارد که از حمله آمریکا به ایران آسیب ندیده باشد و هیچ مؤسسه اقتصادی در جهان، چه متعلق به سرمایه‌گذاران بزرگ و چه سرمایه‌گذاران کوچک، از این حمله تأثیر نپذیرفته است. حتی رهبران اروپایی نیز درباره این موضوع سخن می‌گویند.
علت همه این مسائل، مقاومت استثنایی مردم ایران است. مردم ایران پایداری بی‌سابقه‌ای از خود نشان دادند، توانمندی‌های جدیدی را آشکار کردند، جهان را به شگفتی واداشتند و تمامی محاسبات ایالات متحده و اسرائیل را ناکام گذاشتند و برهم زدند. مردم ایران ثابت کردند که آمریکا و اسرائیل مرتکب اشتباهات تاریخی بزرگی شده‌اند؛ اشتباهاتی که قرن‌ها در تاریخ آمریکا ثبت خواهد شد.
می‌توانم بگویم در این جنگ، شکست سختی را در عرصه‌های نظامی، دیپلماتیک، سیاسی و اقتصادی به دشمنی که به ایران حمله کرد، تحمیل کردیم. اگر در جریان این مصاحبه فرصت فراهم شود، ابعاد گوناگون دستاوردهای حاصل‌شده را توضیح خواهم داد. ملت ما با افتخار و سربلندی مجموعه‌ای از پیروزی‌های بزرگ را به ثبت رسانده است و همچنان برای تداوم این پیروزی‌ها در آینده، در همه عرصه‌های نظامی، اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک آماده‌ایم؛ ان‌شاءالله.
در زمینه مذاکرات به کجا رسیده‌ایم؟ برای مثال، نخست‌وزیر قطر به دیدار ترامپ رفت و رسانه‌ها شروع به انتشار این خبر کردند که درباره پرونده هسته‌ای، تنگه هرمز و محاصره توافق شده است. واقعیت چیست؟
همان‌طور که اشاره کردم، ما در چهار جبهه جنگ، یعنی جبهه نظامی، دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی، در حال فعالیت هستیم و پیشرفت‌هایی نیز به دست می‌آوریم. یکی از مهم‌ترین محورهایی که طی یک سال و نیم گذشته برای آن برنامه‌ریزی و آن را مدیریت کرده‌ایم، محور دیپلماسی بوده است.
در این زمینه پیروزی‌های بزرگی به دست آورده‌ایم. ما سه دور بزرگ دیپلماتیک با آمریکایی‌ها برگزار کردیم: دور نخست پیش از جنگ دوازده‌روزه، دور دوم پیش از جنگ چهل‌روزه و دور سوم در اسلام‌آباد.
در هر سه دور ثابت کردیم که خواهان جنگ نیستیم و این ایالات متحده است که به دنبال جنگ است. برای ما بسیار مهم بود که به افکار عمومی جهان نشان دهیم آمریکا طرفی است که جنگ می‌خواهد.
در دور نخست، آمریکایی‌ها مذاکرات را ناکام گذاشتند و سپس وارد جنگ شدند. در دور دوم، در ژنو، مذاکرات را رها کردند و حمله را آغاز کردند. اما در اسلام‌آباد، با وجود آنکه به توافق رسیدیم و دو طرف آن را امضا کردند، آمریکایی‌ها از امضای خود عدول کردند. در تاریخ به‌ندرت اتفاق می‌افتد که رئیس یک کشور توافقی را امضا کند و سپس کمتر از یک ماه بعد آن را پاره کرده و کنار بگذارد.
با این حال، ما مسیر دیپلماسی را ادامه می‌دهیم و با جدیت با این پرونده برخورد می‌کنیم. هفت شرط تعیین کرده‌ایم و اگر آمریکایی‌ها این شروط را اجرا کنند، تنگه هرمز را باز خواهیم کرد.
آمریکایی‌ها پاسخ‌هایی به ما ارائه کردند که متضمن فریبکاری بود و ما آن‌ها را نپذیرفتیم. در واقع، آمریکایی‌ها باید پاسخی روشن و صریح به هفت شرط ما ارائه کنند. واسطه‌ها، مانند پاکستان و قطر، در این زمینه فعال‌تر بوده‌اند؛ هرچند کشورهای دیگری نیز پیام‌هایی از برخی نزدیکان ترامپ به ما منتقل کرده‌اند. برای مثال، گاهی پیام‌هایی از عراق یا امارات و نیز از طرف‌های دیگر به ما رسیده است؛ اما هیچ‌یک از این پیام‌ها با شروطی که اعلام کرده‌ایم، مطابقت نداشته است.
در حال حاضر، پرونده هسته‌ای موضوعِ مورد بحث نیست. ما در این زمینه شروط مشخصی را اعلام کرده‌ایم. نخست آنکه حتی یک ذره از مواد غنی‌شده را از ایران خارج نخواهیم کرد. به دوستان روس خود نیز گفته‌ایم که همه مواد غنی‌شده در داخل ایران باقی خواهد ماند و خودمان از آن استفاده خواهیم کرد؛ زیرا کاربردهای متعددی برای آن داریم.
ما حتی در حال طراحی کشتی‌های با سوخت هسته‌ای و همچنین زیردریایی‌های هسته‌ای هستیم و به همین دلیل به مواد غنی‌شده خود نیاز داریم. شاید در مقطعی بخواهیم نیروگاه‌های کوچک از نوع «اس‌ام‌آر» نیز تولید کنیم؛ ازاین‌رو به این مواد نیازمندیم. پس چرا باید آن‌ها را به خارج از کشور منتقل کنیم؟ حتی یک ذره، هرچند ناچیز، از مواد غنی‌شده از ایران خارج نخواهد شد و تمامی این مواد در اختیار خود ما باقی خواهد ماند.
مسئله دوم به حقوقی مربوط می‌شود که بر اساس پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای از آن برخورداریم. همه کشورها بر اساس این پیمان از حقوقی برخوردارند و ما در چارچوب آن ۲۲ حق داریم. تا زمانی که عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای هستیم، حق داریم از تمامی حقوق خود برخوردار شویم و در مقابل، به همه تعهداتمان پایبند باشیم.
اما تجربه گذشته نشان داد که ما به همه تعهدات خود عمل کردیم، با این حال جنگ آغاز شد و نه همه حقوق خود را به دست آوردیم و نه از حقوق هسته‌ای پیش‌بینی‌شده در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای بهره‌مند شدیم. به همین دلیل، رویکرد و الگوی دیپلماتیک خود را تغییر دادیم.
هدف ما چیست؟ هدف ما تحقق امنیت است. ما با نظامی متجاوز و جنایتکار روبه‌رو هستیم. آیا باید اجازه دهیم این نظام از مجازات بگریزد و آمریکایی‌ها بدون آنکه حقوق خود را به دست آوریم، منطقه را ترک کنند؟ اگر چنین اتفاقی بیفتد، چه چیزی مانع از آن خواهد شد که کشورهای دیگر تصور کنند حمله به ایران هیچ هزینه‌ای در پی ندارد؟ ممکن است کشوری حمله‌ای انجام دهد؛ اگر موفق شد که مشکلی نیست و اگر شکست خورد نیز هیچ بهایی نخواهد پرداخت.
ما می‌خواهیم هزینه‌ای را به آمریکایی‌ها تحمیل کنیم که تجاوز به ایران را پرهزینه سازد و به عامل بازدارندگی تبدیل شود. این هزینه چیست؟ دستیابی به حقوقمان.
بنابراین، مذاکرات و دیپلماسی ایران، چه با کشورهای دیگر و چه با آمریکایی‌ها، بر اصل بازدارندگی و تحقق امنیت منطقه‌ای استوار است.
این جنگ ثابت کرد که اتکا به ایالات متحده چیزی جز ناامنی به همراه ندارد. پیش از جنگ، همه تصور می‌کردند که آمریکا امنیت را تأمین می‌کند؛ اما اکنون چه کسی در منطقه می‌تواند بگوید آمریکا منشأ ناامنی نیست؟ ازاین‌رو، باید مسیر دیپلماسی را به‌گونه‌ای ادامه دهیم که امنیت در غرب آسیا محقق شود.
چرا اسرائیل به غزه حمله می‌کند؟ حتماً فاجعه انسانی ناشی از بارندگی‌های اخیر و شرایطی را که مردم زیر چادرها تحمل می‌کنند، در اخبار دیده‌اید. اسرائیل در جنوب لبنان چه می‌خواهد؛ جایی که خانه‌های ساکنان را با بولدوزر ویران می‌کند؟ در جنوب سوریه چه می‌خواهد؟ باید امنیتی فراگیر در این منطقه برقرار کنیم تا همه کشورهای اسلامی بتوانند رشد کنند، توسعه یابند و به پیشرفت دست پیدا کنند.
از همین رو، نخستین بند دیپلماسی ما با ایالات متحده، پایان دادن به جنگ در همه جبهه‌ها، به‌ویژه در لبنان است. آیا این شرط به سود همه کشورها نیست؟ آیا به تحقق امنیت در همه کشورهای غرب آسیا کمک نمی‌کند؟ ما می‌خواهیم یک‌بار برای همیشه به وضعیت ناامنی، هم در کشور خود و هم در محیط پیرامونی‌مان، پایان دهیم.
جناب سردار، ارزیابی شما از مجموع این جنگ‌ها چیست؟ یعنی اکنون، پس از این مدت و این همه سال، جنگ دوازده‌روزه، جنگ چهل‌روزه و سپس حمله دیگر؛ شما به‌عنوان یک ژنرال، این جنگ‌ها را چگونه ارزیابی می‌کنید و چگونه توانستید در ایران به این شکل مقاومت و مقابله کنید؟
بله، سؤال خوبی مطرح کردید. این جنگ درس‌های بسیار مهمی برای امنیت ملی، چه برای کشور ما و چه برای سایر کشورهای منطقه، به همراه داشته است. پیش از جنگ، همه تصور می‌کردند که صرف میلیاردها دلار برای خرید هواپیماهای «اف-۳۵»، سامانه‌های «آواکس» و دیگر تجهیزات، برای تأمین امنیت کافی است؛ اما در مقابل، رویارویی ثابت کرد که ایمان بر فناوری تقدم دارد.
هنگامی که رزمندگان ما در کنار موشک‌ها مستقر می‌شوند و پهپادها بالای سر آنان پرواز می‌کنند و به سویشان آتش می‌گشایند، آنان همچنان پشت موشک‌ها موضع می‌گیرند و به شلیک ادامه می‌دهند. چنین ایمانی را در ارتش آمریکا کجا می‌توان یافت؟ در ارتش اسرائیل کجا می‌توان آن را پیدا کرد؟ سربازان ارتش اسرائیل در حال حاضر به خطوط حزب‌الله نزدیک‌تر از فاصله ۲۰ کیلومتری نمی‌شوند؛ حتی تا فاصله ۱۰ کیلومتری نیز نزدیک نمی‌شوند. در رویارویی با حماس نیز وضعیت همین‌گونه است.
بنابراین، روشن شد که امنیت ملی باید بر پایه قواعد جدیدی بنا شود و ایران توانسته است این درس را به سراسر جهان منتقل کند.
درس دوم این است که ما با امکانات خود، با سلاح‌ها و موشک‌هایی که خودمان ساخته‌ایم و با تجهیزات خودمان، بر آمریکا و اسرائیل پیروز شدیم و اجازه ندادیم آن‌ها به اهدافشان دست پیدا کنند.
در این جنگ، هواپیماهای «اف-۳۵» و هواپیماهای «آواکس» را هدف قرار دادیم و نزدیک به ۲۰۰ پهپاد پیشرفته را سرنگون کردیم. همچنین هواپیماهای «اف-۱۵»، «اف-۱۶» و «اف-۱۸» را هدف قرار دادیم.
اخیراً به پیشرفت بزرگی دست یافته‌ایم؛ تا آنجا که توانسته‌ایم کنترل پهپادهای آمریکایی را در آسمان به دست بگیریم و آن‌ها را بر زمین بنشانیم. اکنون هفت پهپاد را به‌صورت سالم به غنیمت گرفته‌ایم. به کنترل درآوردن یک پهپاد با تصرف یک تانک در میدان نبرد تفاوت دارد. در جنگ با صدام حسین، تانک‌های بسیاری را به غنیمت گرفتیم، اما آن تانک‌ها روی زمین بودند. اینکه یک ارتش یا نیروی نظامی بتواند پهپادها را در آسمان فرود آورد و به غنیمت بگیرد، دستاوردی متفاوت است. ما اکنون در حوزه جنگ الکترونیک به چنین سطحی رسیده‌ایم.
همچنین تاکنون دو زیردریایی بسیار پیشرفته را به غنیمت گرفته‌ایم که قادرند تا عمق شش هزار متری اقیانوس بروند. بدین ترتیب، در مجموع توانستیم با اتکا به توانمندی‌های خود و بدون تکیه بر قدرت‌های بین‌المللی، با تجهیزات پیشرفته مقابله کنیم.
مسئله سوم، مدیریت ایرانی است. ما ثابت کردیم که مدیریت دفاعی در ایران بسیار قدرتمندتر از مدیریت ژنرال‌های آمریکایی است. هگستِ بی‌تجربه واقعاً نتوانست با ژنرال‌های ایرانی هماوردی کند و ما در مدیریت دفاعی در برابر آمریکا و اسرائیل، به‌ویژه در مدیریت صحنه نبرد دفاعی، برتری خود را نشان دادیم. این خود یکی از دستاوردهای برجسته‌ای است که این جنگ آشکار کرد.
صحبت درباره میزان خسارت‌هایی که به آنان وارد شده و هزینه‌هایی که متحمل شده‌اند، ممکن است زمان زیادی ببرد؛ اما در مجموع، پیروزی دفاعی ما در سطوح عملیاتی و فنی، پیروزی بسیار برجسته‌ای بود و جهان نیز به آن اذعان کرده است.
با توجه به محاصره دریایی و اینکه اکنون محاصره زمینی نیز در راه است، برنامه شما برای تنگه هرمز چیست؟ مشخصاً درباره تنگه هرمز چه برنامه‌ای دارید و تصمیم نهایی شما چیست؟ اکنون در تنگه هرمز با یک رویارویی مواجه هستید؛ ترامپ خواهان بازگشایی آن است و شما بر بسته ماندن آن پافشاری می‌کنید. اگر بخواهید با آمریکا به راه‌حل و توافق برسید، برنامه و تصمیم شما چیست؟
به نظر من، توان سیاسی ترامپ و نتانیاهو برای ادامه جنگ به پایان رسیده است. آنان در سطح بین‌المللی و حقوقی و همچنین در داخل ایالات متحده و رژیم صهیونیستی، دیگر از پوشش سیاسی لازم برای ادامه نظامی جنگ برخوردار نیستند.
بنابراین، اگر بخواهند حمله جدیدی علیه ایران انجام دهند، بر اساس محاسبات خودشان، جنگ بیش از سه تا پنج روز ادامه نخواهد یافت. آنان اکنون در تلاش‌اند هدف مهمی را مشخص کنند که بتوانند طی این سه یا پنج روز به آن دست یابند؛ اما تاکنون نتوانسته‌اند به چنین هدفی برسند.
آنان پیش از انتخابات می‌خواستند عملیاتی نمایشی اجرا کنند تا از طریق آن در انتخابات پیروز شوند؛ اما ما میدان را به‌خوبی مدیریت کردیم و جبهه‌ها را به‌طور کامل تحت کنترل گرفتیم و در نتیجه، آنان نتوانستند پیش از انتخابات حمله‌ای انجام دهند و از اثر نظامی آن در روند انتخاباتی بهره‌برداری کنند.
اما اکنون، پس از انتخابات، توانایی ورود به جنگی با مدت متوسط را ندارند؛ حتی اگر این جنگ ده یا دوازده روز طول بکشد. حداکثر طرحی که در نظر گرفته‌اند، عملیاتی سه تا پنج‌روزه است.
چه هدفی می‌توانند محقق کنند؟ می‌گویند می‌خواهند کوهی را بمباران کنند، با این ادعا که تأسیسات هسته‌ای در آن قرار دارد، ارتفاع آن حدود پانصد متر است و ممکن است بمبی بر آن فرو افکنند. چنین اقدام نمایشی‌ای برای آنان بی‌معنا خواهد بود.
با این حال، اگر آمریکایی‌ها حماقت کنند و حمله جدیدی انجام دهند، سیاست و برنامه ما چه خواهد بود؟
اگر آمریکایی‌ها مرتکب اشتباه شوند و به ما حمله کنند، تنها به هدف قرار دادن پایگاه‌های نزدیک اکتفا نخواهیم کرد؛ بلکه همه پایگاه‌های نزدیک را هدف قرار خواهیم داد و پایگاه‌های دوردست آمریکا را نیز مورد حمله قرار می‌دهیم.
منظورم پایگاه‌های نظامی آمریکا در مناطق دوردستی است که تاکنون به آن‌ها حمله نکرده‌ایم. ممکن است برخی جزایری را نیز هدف قرار دهیم که تصور می‌کنند موشک‌های ما به آن‌ها نمی‌رسد. حتی ممکن است برخی پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای اروپایی را نیز هدف قرار دهیم؛ اگر هواپیماهای آمریکایی از یک پایگاه نظامی دوردست برخیزند و برای بمباران ایران به این کشور بیایند، آن پایگاه را نیز هدف قرار خواهیم داد.
بنابراین، توانمندی‌های دفاعی و تهاجمی ما اکنون بسیار بیشتر از روز نخست جنگ شده است.
یعنی واقعاً در مناطق مجاور نیز بار دیگر منافع آمریکا و اسرائیل و دیگران را هدف قرار خواهید داد؟
بله، ما باید از خود دفاع کنیم. در جنگ دوازده‌روزه، محدودیت‌هایی را در زمینه دفاع از خود برای خویش در نظر گرفته بودیم؛ به‌گونه‌ای که حمله ما در آن زمان صرفاً به اسرائیل محدود شد و پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه را هدف قرار ندادیم.
اما در جریان جنگ چهل‌روزه، پس از آنکه دیدیم آنان متوقف نمی‌شوند، جنگی شدید به راه انداختند، رهبر انقلاب را شهید کردند و شهروندان را هدف قرار دادند، این محدودیت‌ها را برداشتیم. بنابراین، محدودیت‌ها را لغو کردیم و اگر حمله جدیدی انجام دهند، این محدودیت‌ها را بیش از پیش خواهیم برداشت.
یعنی علاوه بر پایگاه‌هایی که تاکنون هدف قرار داده‌ایم، پایگاه‌های نظامی دوردست آمریکا و اسرائیل را نیز هدف قرار خواهیم داد.
از همین رو، به همه کشورهایی که در خاک خود پایگاه نظامی آمریکا دارند توصیه می‌کنم با هیچ حمله نظامی آمریکا علیه ایران همکاری نکنند. این موضوع را از همین حالا اعلام می‌کنیم تا فردا هیچ بهانه‌ای نداشته باشند؛ هر مکانی که هواپیماهای آمریکایی از آن برخیزند، آن را تهدیدی علیه خود تلقی خواهیم کرد. این حق ماست؛ حقی طبیعی که در چارچوب حقوق ما بر اساس حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد قرار دارد.
جناب سردار، چندی پیش به لبنان، غزه و مسائل دیگر اشاره کردید. اکنون وضعیت آنچه شما جبهه مقاومت می‌نامید، چگونه است؟ و در ارتباط با مذاکرات، جایگاه لبنان در میان شروط اساسی شما برای پایان دادن به این جنگ چیست؟
به نظر من، جبهه مقاومت قهرمانی مظلوم در جهان اسلام است. اگر مقاومت نبود، اگر جبهه مقاومت و ایران دفاع نمی‌کردند و اگر مانع شکل‌گیری آنچه «اسرائیل بزرگ» نامیده می‌شود، نمی‌شدند، ایالات متحده همه اهداف خود را در منطقه محقق کرده بود. در آن صورت، همه کشورهای غرب آسیا امروز تحت اشغال ایالات متحده و ارتش اسرائیل قرار داشتند.
این جبهه مقاومت است که در حفظ سوریه، لبنان، عربستان سعودی و عراق نقش داشته است. اگر این جبهه وجود نداشت، اسرائیل بر همه این کشورها مسلط شده بود. حتی اکنون اسرائیل ترکیه را نیز تهدید می‌کند و با وجود آنکه ترکیه کشوری بزرگ است، آقای اردوغان را مورد اهانت و تهدید قرار می‌دهد.
چه چیزی مانع از آن شد که ترکیه، عربستان سعودی، اردن و عراق تحت اشغال اسرائیل قرار گیرند؟ جبهه مقاومت و ایران.
فداکاری‌هایی که ایران و جبهه مقاومت برای حفظ کشورهای اسلامی منطقه انجام داده‌اند، در تاریخ بی‌سابقه است.
جبهه مقاومت تا همین امروز نیز هزینه‌ها و فداکاری‌ها را متحمل می‌شود. به آنچه در غزه می‌گذرد نگاه کنید؛ این چه وضعیتی است؟ ابعاد نسل‌کشی و جنایت‌های علیه بشریت که در آنجا رخ داده، چقدر است؟ در لبنان نیز وضعیت همین‌گونه است.
در جنوب سوریه، با وجود آنکه دولت کنونی سوریه متحد ایالات متحده است، اسرائیل از زمان رفتن آقای بشار اسد، به میزان زیادی به دمشق نزدیک‌تر شده است. چرا نزدیک شده است؟ چرا عقب‌نشینی نمی‌کند؟ رزمندگان جبهه مقاومت برای دفاع از همه کشورهای اسلامی، جان خود را فدا می‌کنند.
آیا همچنان بر این شرط خود پافشاری می‌کنید که بدون پایان کامل جنگ در لبنان، نه آتش‌بسی وجود خواهد داشت، نه صلحی و نه توافقی؟
این یکی از شروط اساسی ما برای توقف جنگ در همه جبهه‌های غرب آسیاست؛ زیرا کشورهای غرب آسیا مانند ظروف مرتبط به هم هستند؛ اگر در هر کشوری ناامنی ایجاد شود، پیامدهای آن به کشورهای دیگر نیز سرایت می‌کند.
مرزهای این کشورها بسیار به یکدیگر نزدیک است، اقتصادهایشان به هم پیوسته است و بخش بزرگی از مبادلات تجاری آن‌ها نیز از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز انجام می‌شود. به‌طور کلی، ما به یکدیگر پیوند خورده‌ایم و نمی‌توان در یک کشور ناامنی حاکم باشد، در حالی که کشورهای دیگر از امنیت برخوردار باشند.
افزون بر این، دشمن یکی است؛ ایالات متحده و اسرائیل در منطقه دشمنی می‌ورزند. هنگامی که این دشمنی به بی‌ثباتی امنیت یک کشور منجر می‌شود، کشورهای دیگر نیز نگران می‌شوند که در چارچوب طرح «اسرائیل بزرگ»، نوبت آنان نیز در آینده فرا برسد. بنابراین، هنگامی که می‌گوییم جنگ باید در سراسر منطقه، از جمله لبنان، پایان یابد، منظورمان بازگرداندن امنیت به همه کشورهاست تا بتوانند توسعه یابند، پیشرفت کنند و مسیر خود را ادامه دهند.
چندی پیش به روسیه اشاره کردید. شما اخیراً به روسیه سفر کردید و در کرملین با رئیس‌جمهور پوتین دیدار داشتید. لطفاً جناب سردار، چه نکاتی را می‌توانید درباره این دیدار با ما در میان بگذارید؛ درباره پشت‌صحنه گفت‌وگوهایتان با رئیس‌جمهور پوتین که تاکنون اعلام نکرده‌اید؟ بله، شما گفتید پیامی از سوی آقای مجتبی منتقل کرده‌اید. آیا می‌توانید محورهای اصلی این پیام را بیان کنید؟ میان شما و رئیس‌جمهور پوتین چه گذشت؟
به نظر من، این سفر، سفر مهمی بود. من حامل پیام رهبر انقلاب اسلامی برای رئیس‌جمهور پوتین بودم و رئیس‌جمهور روسیه نیز با گرمی و احترام فراوان از آن استقبال کرد. پیام را به او تحویل دادم؛ از جای خود برخاست و شخصاً آن را از روی میز تحویل گرفت و احترام بسیار زیادی نسبت به آن ابراز کرد. در جریان گفت‌وگو نیز دو بار از من خواست سلام و تحیاتش را به رهبر انقلاب ابلاغ کنم.
محتوای پیام، در بخش عمده خود، ادامه همکاری‌های پیشین بود؛ یعنی تداوم فعالیت‌ها و زمینه‌های همکاری‌ای که در دوران امام شهیدمان با روسیه برقرار بود. رهبر انقلاب تأکید کردند که این همکاری‌ها را در آینده نیز ادامه خواهیم داد.
با رئیس‌جمهور پوتین درباره ارتباطات و کریدورهای تجاری، به‌ویژه کریدور جنوب- شمال که از اهمیت راهبردی بسیار زیادی برخوردار است، گفت‌وگو کردیم.
همچنین موضوع انتقال گاز را بررسی کردیم؛ به‌ویژه از آنجا که گاز روسیه دیگر به اروپا صادر نمی‌شود. درباره امکان انتقال گاز روسیه به ایران گفت‌وگو کردیم تا از یک سو نیازهای گازی خود را تأمین کنیم و از سوی دیگر، آن را مجدداً به کشورهای همسایه بفروشیم.
همچنین درباره نشست چهارجانبه تهران که سه کشور دیگر نیز در آن مشارکت داشتند، گفت‌وگو کردیم. ما در حال حاضر برای راه‌اندازی چارچوب جدیدی از همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه ترتیبات امنیتی تلاش می‌کنیم.
منظورتان پیمان مکه است؟
ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در نشستی که در ایران برگزار شد، مشارکت داشتند. رئیس‌جمهور پوتین نیز حمایت خود را از این رویکرد ابراز کرد و گفت که موافق است کشورهای منطقه خود مسئولیت تأمین امنیت خویش را بر عهده بگیرند.
پیش از آن، معاون من به چین سفر کرده بود و چین نیز حمایهت خود را از این مسیر اعلام کرد و تأکید داشت که معتقد است کشورهای منطقه باید خودشان امنیت منطقه را حفظ کنند.
موضوع همکاری جمعی میان کشورهای منطقه را بررسی کردیم و رئیس‌جمهور پوتین نیز موافقت و حمایت خود را از آن اعلام کرد. همچنین به‌طور کلی درباره برخی مسائل اقتصادی گفت‌وگو کردیم. در مجموع، به نظر من این سفر مثبت بود.
آیا رئیس‌جمهور پوتین درباره ارزیابی و دیدگاه خود نسبت به نحوه دفاع جمهوری اسلامی ایران در برابر قدرتمندترین نیروی امپراتوری نظامی جهان و تاریخ، یعنی آمریکا، با شما صحبت کرد؟ آیا درباره این موضوع چیزی گفت؟
درباره ایالات متحده چندان صحبت نکردیم، زیرا این موضوع اساساً محور سفر ما نبود. اما بررسی کردیم که نبود ترتیبات امنیتی منطقه‌ای موجب تداوم وضعیت ناامنی‌ای خواهد شد که تاکنون شاهد آن بوده‌ایم.
رئیس‌جمهور پوتین از شجاعت مردم ایران بسیار تمجید کرد و گفت که نگاه به ایران در منطقه تغییر کرده است و اکنون همگان دریافته‌اند که بدون مشارکت ایران، تأمین امنیت در منطقه امکان‌پذیر نیست.
از طریق هیچ توافق منطقه‌ای‌ای که ایران در آن مشارکت نداشته باشد، نمی‌توان امنیت را برقرار کرد. اما اگر همکاری منطقه‌ای شکل بگیرد و ایران نیز بخشی از آن باشد، در آن صورت می‌توان امنیت را مستقر کرد.
نکته دیگری که در این زمینه با او مطرح کردم این بود که جمهوری اسلامی به اشخاص متکی نیست. جمهوری اسلامی به درختی استوار تبدیل شده است؛ با وجود شهادت رهبر عزیزمان، رهبر جدید کشور بلافاصله انتخاب شد و نظام به انجام وظایف خود ادامه داد.
رئیس‌جمهور پوتین گفت که با آمریکایی‌ها درباره این مسئله صحبت کرده و به آنان تأکید کرده است که جمهوری اسلامی نظامی نیست که بتوان آن را ساقط کرد.
جناب سردار، شما همواره با قدرت، صلابت، هشدار و تهدید درباره هر طرفی که به شما تجاوز کند، سخن گفته‌اید و حتی هر مکانی را که مبدأ تجاوز باشد، هشدار داده و تهدید کرده‌اید. اما در عین حال، من در سخنان شما همواره بر ترتیبات امنیتی تأکید دیده‌ام؛ پیوسته از مسیر دیپلماتیک سخن می‌گویید و بر آن پای می‌فشارید. سوم اینکه روشن است جمهوری اسلامی ایران به دنبال امنیت منطقه‌ای کامل، از جمله با کشورهای حوزه خلیج فارس، است. آیا باید از سخنان شما چنین برداشت کنم که نگاه راهبردی شما به کشورهای خلیج فارس و کشورهای عربی در مرحله آینده، نگاهی مبتنی بر همکاری و ترتیبات جدی امنیتی، اقتصادی و مردمی با یکدیگر است؟
بله، ما واقعاً مصمم هستیم اتحادیه‌ای خلیجی متشکل از کشورهای پیرامون خلیج فارس ایجاد کنیم؛ یعنی عمان، امارات، عربستان سعودی، قطر، بحرین، کویت، عراق و ایران؛ به عبارت دیگر، هشت کشور ساحلی خلیج فارس.
می‌خواهیم این اتحادیه شامل همکاری در دو حوزه اقتصادی و امنیتی باشد و در زمینه‌های گوناگون با یکدیگر همکاری کنیم.
شما و بینندگان عزیز مشاهده کردید که هنگامی که آمریکا را هدف قرار دادیم، فقط پایگاه‌های نظامی آمریکا را مورد حمله قرار دادیم و هیچ آسیبی به شهروندان کشورهای عربی وارد نشد. این کار معمولاً دشوار است؛ زیرا ممکن است در جریان جنگ خطایی رخ دهد، اما ما صرفاً پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار دادیم.
آغوش ما همچنان باز است و برای همکاری با کشورهای عربی برادر و دوست، اتحاد و فعالیت مشترک و ایجاد همکاری گسترده در دو حوزه اقتصاد و امنیت آمادگی داریم.
جناب سردار، وضعیت سلامت و شرایط آقای سید مجتبی چگونه است؟ توانایی ایشان در اداره و رهبری کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
مایلم درباره آخرین دیدارم با ایشان صحبت کنم. هنگامی که برای دیدار با او رفتم و پشت سر ایشان نماز خواندم، با توجه به شرایط امنیتی کنونی، با خود می‌اندیشیدم که آیا ایشان از همه اخبار کشور اطلاع دارد یا خیر. اما دریافتم که اطلاعات ایشان حتی از من نیز گسترده‌تر است و به‌طور کامل از وضعیت کشور آگاهی دارد.
درست است که ایشان جوان است، اما بیش از ۳۰ سال در کنار رهبر شهیدمان بوده و مسائل گوناگون کشور را پیگیری می‌کرده است؛ حتی به رهبر شهید انقلاب مشاوره می‌داده است. ازاین‌رو، امروز به‌طور کامل بر مسائل کشور اشراف دارد.
ایشان مسائل نظامی را به‌خوبی درک می‌کند، از توانایی رهبری خوبی برخوردار است و به‌طور مستمر به فرماندهان نیروهای مسلح دستورالعمل‌هایی ابلاغ می‌کند. همچنین در مسائل سیاسی و دیپلماتیک بسیار توانمند است، بسیاری از رهبران کشورها را به‌خوبی می‌شناسد، با ویژگی‌ها و رفتار آنان آشناست و حتی شیوه تصمیم‌گیری آن‌ها را نیز می‌داند. به نظر من، آنچه رخ داد معجزه‌ای الهی برای ایران بود؛ زیرا حتی برای یک لحظه نیز خلأ رهبری به وجود نیامد.
جناب سردار، شما فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بودید و اتفاقاً من زمانی که تصمیم به کناره‌گیری از فرماندهی سپاه گرفتید، اینجا حضور داشتم؛ زیرا برخی به اشتباه می‌گویند شما را کنار گذاشتند. من اینجا بودم و می‌دانم که شما کناره‌گیری کردید و در آن زمان خودتان خواهان کناره‌گیری بودید. اما از آن زمان، یعنی حدود ۳۰ سال، این لباس نظامی را نپوشیده بودید. چرا اکنون آن را بر تن می‌کنید؟ از زمان جنگ و حتی در سفر روسیه نیز آن را پوشیده‌اید. پیام شما چیست؟ آیا به لباس نظامی علاقه‌ای شخصی دارید یا این کار حامل پیامی است؟
بله، از زمانی که ۱۷ سال داشتم، خود را سربازی در خدمت مردم ایران می‌دانستم. در دوران مبارزه با رژیم شاه، گروه «منصورون» را تأسیس کردیم که در چندین استان برای مقاومت در برابر رژیم شاه فعالیت می‌کرد.
پس از انقلاب، بسیاری از دوستانم وارد عرصه سیاسی شدند، اما من این لباس سبز سپاه پاسداران را بر تن کردم و به مدت ۱۷ یا ۱۸ سال از سیاست فاصله گرفتم.
با اباعبدالله الحسین (ع) عهد بستم که این لباس سبز سپاه پاسداران را بر تن داشته باشم و تا پایان، خود را برای دفاع از مردم ایران آماده و وقف کنم. دوره‌ای وجود داشت که اطمینان داشتم در آینده نزدیک جنگی رخ نخواهد داد و بیش از ۳۰ سال طول کشید تا جنگ بار دیگر آغاز شود. از آنجا که معتقد بودم میدان جنگ آینده در ایران، عرصه اقتصاد خواهد بود، به فعالیت در حوزه سیاسی و اقتصادی روی آوردم. اما به‌محض آنکه جنگ آغاز شد، از همان روز نخست دوباره لباس سپاه پاسداران را بر تن کردم. اکنون نیز در شرایط جنگی کنونی، از شما می‌خواهم برایم دعا کنید تا خداوند متعال توفیق شهادت را در حالی که این لباس را بر تن دارم، نصیبم کند؛ ان‌شاءالله.
شما در حالی فرماندهی سپاه را بر عهده گرفتید که فقط ۲۷ سال داشتید. آنچه درباره شما شناخته شده، این است که هنگامی که امام خمینی شما را در سن ۲۷ سالگی به فرماندهی سپاه منصوب کردند، این انتصاب صرفاً به دلیل سابقه مبارزاتی و انقلابی و شجاعت شما در نبرد نبود؛ بلکه بر اساس آنچه درباره شما خوانده‌ام، به این دلیل نیز بود که از تفکر راهبردی و توان مدیریتی بسیار بالایی برخوردار بودید. شاید به همین دلیل است که اکنون نیز برای هدایت این نبرد بازگشته‌اید؛ آن هم در جایگاه دبیر شورای عالی امنیت ملی، عالی‌ترین نهادی در ایران که تصمیمات سیاسی، راهبردی و نظامی را اتخاذ می‌کند؟
مایلم به نکته‌ای اشاره کنم. با توجه به حجم زیاد سخنان و مطالبی که درباره مذاکره ایرانی‌ها با آمریکایی‌ها مطرح می‌شود، تأکید می‌کنم که ما در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای با آمریکایی‌ها انجام نمی‌دهیم و هیچ مذاکره‌ای میان ما و ایالات متحده وجود ندارد. ما هفت شرط خود را ارائه کرده‌ایم و منتظر پاسخ آمریکا هستیم، اما پاسخ نخست آنان از نظر ما کافی نبود.
آمریکایی‌ها پیوسته می‌گویند که ما با ایران در حال مذاکره هستیم و مثلاً نشستی در قطر برگزار کرده‌ایم، یا اینکه قرار است در آینده مقام‌های ایرانی برای دیدار با مقام‌های آمریکایی به قطر بروند. همه این‌ها دروغ و افتراست و هدف از آن کاهش فشارهای اقتصادی و پایین آوردن قیمت نفت است. ما شروط خود را به آمریکایی‌ها ابلاغ کرده‌ایم و منتظر پاسخی صریح و روشن از سوی آنان هستیم.
آیا برنامه‌ای برای دیدار شما با ونس، معاون رئیس‌جمهور، وجود ندارد؟
به‌هیچ‌وجه؛ این خبر مطلقاً صحت ندارد.
جناب سردار، لطفاً به ما توضیح دهید؛ هنگامی که همواره می‌گویید منتظر پاسخ ایالات متحده آمریکا هستیم، دقیقاً منتظر چه چیزی هستید؟
ما هفت شرط خود را اعلام کرده‌ایم که همان حقوق ملت ایران است. تا زمانی که این شروط اجرا نشود، تنگه هرمز باز نخواهد شد. پاسخی که از آمریکایی‌ها دریافت کردیم، پاسخی فریبکارانه بود و ابهام و سردرگمی بسیاری در آن وجود داشت. از آنان خواستیم پاسخی صریح و روشن به شروط ما ارائه کنند، اما تا امروز چنین پاسخی نداده‌اند؛ هرچند ممکن است در آینده این پاسخ را ارائه کنند.