کوسه خاردار هندی؛ کشف گونه‌ای تازه که سال‌ها با جانوری دیگر اشتباه گرفته می‌شد

کوسه‌ای بزرگ با طول نزدیک به سه متر که سال‌ها در آب‌های اقیانوس هند مشاهده و صید می‌شد، سرانجام به‌عنوان گونه‌ای جدید شناسایی شد. دانشمندان مدت‌ها تصور می‌کردند این جانور همان کوسه خاردار اطلس است؛ اما بررسی دقیق ویژگی‌های بدنی و ساختار ژنتیکی آن نشان داد با گونه‌ای مستقل روبه‌رو هستند.

پژوهشگران هندی گونه جدید را با نام علمی Echinorhinus roinee و نام عمومی «کوسه خاردار هندی» معرفی کرده‌اند. نمونه‌های این جانور در بندر ماهیگیری ساکتیکولانگارا در ایالت کرالای هند جمع‌آوری شدند؛ جایی که کشتی‌های صید میگو در اعماق دریا، گاهی این کوسه‌ها را ناخواسته در تورهای خود گرفتار می‌کردند.

گونه‌ی جدید در عمق حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ متری اقیانوس و در نواحی شیب قاره‌ای زندگی می‌کند. دسترسی دشوار به چنین زیستگاه‌هایی باعث شده دانشمندان برای مطالعه بسیاری از جانوران اعماق دریا به نمونه‌هایی وابسته باشند که صیادان به ساحل می‌آورند.

پژوهشگران سازمان بررسی جانورشناسی هند (ZSI) و مؤسسه مرکزی تحقیقات شیلات دریایی هند (CMFRI) هنگام بررسی نمونه‌ها، متوجه تفاوت‌هایی میان کوسه‌های اقیانوس هند و خویشاوندان آن‌ها در اقیانوس اطلس شدند.

بااین‌حال، شواهد تعیین‌کننده از آزمایش‌های ژنتیکی به دست آمد. تحلیل DNA نشان داد کوسه‌های هندی به شاخه‌ای ژنتیکی مستقل تعلق دارند و با کوسه خاردار اطلس و کوسه خاردار اقیانوس آرام (Echinorhinus cookei) متفاوت هستند.

دریتی بانرجی، مدیر سازمان بررسی جانورشناسی هند، می‌گوید دانشمندان برای چندین دهه تصور می‌کردند کوسه‌های خاردار ساکن آب‌های عمیق هند، همان گونه شناخته‌شده اقیانوس اطلس هستند.

کشف جدید نشان می‌دهد که حتی جانوران بزرگی که بارها مشاهده شده‌اند نیز ممکن است به دلیل شباهت ظاهری با گونه‌های دیگر، سال‌ها به‌اشتباه شناسایی شوند.

شناسایی کوسه خاردار هندی می‌تواند بر ارزیابی جمعیت کوسه‌ها و برنامه‌های حفاظت از آن‌ها در اقیانوس هند تأثیر بگذارد. در گذشته، اطلاعات مربوط به محل زندگی، تعداد صیدها و وضعیت جمعیت این جانوران با داده‌های کوسه خاردار اطلس ثبت می‌شد. اکنون مشخص شده است که بخشی از این اطلاعات احتمالاً به گونه‌ای متفاوت تعلق دارد.

کشف گونه جدید نشان می‌دهد که اشتباه در شناسایی جانوران می‌تواند بر ارزیابی جمعیت، محدوده پراکندگی و برنامه‌های حفاظت از آن‌ها تأثیر بگذارد

داده‌های ژنتیکی همچنین نشان می‌دهند که محدوده پراکندگی گونه جدید ممکن است بسیار گسترده‌تر از سواحل هند باشد و آب‌های اطراف عمان، سریلانکا و تایلند را نیز در بر بگیرد. البته تأیید این موضوع به نمونه‌برداری و بررسی‌های بیشتر نیاز دارد.

از سوی دیگر، گرفتارشدن ناخواسته این کوسه‌ها در تورهای ماهیگیری، نگرانی‌هایی درباره تأثیر صید تجاری بر جمعیت آن‌ها ایجاد می‌کند. پژوهشگران هنوز اطلاعات کافی درباره شیوه تولیدمثل، تعداد جمعیت و نقش این گونه در زیست‌بوم اعماق اقیانوس ندارند.

نمونه‌های مرجع کوسه خاردار هندی در مجموعه ملی جانورشناسی شهر چنای نگهداری می‌شوند تا پژوهشگران بتوانند در آینده آن‌ها را با گونه‌های دیگر مقایسه کنند.

پژوهش در ژورنال Records of the Zoological Survey of India منتشر شده است.