جوکار، نماینده مجلس: در مذاکرات بعدی باید یک فرمانده نظامی همراه تیم مذاکرهکننده اعزام کنیم/ جمهوری اسلامی حاضر نیست که با دست خودش، خود را تسلیم آمریکا کند/ بعید است مذاکرات ایران و آمریکا به نتیجه برسد
محمدصالح جوکار، رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس با تأکید بر این که بعید است مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا به نتیجه برسد، به دیدهبان ایران گفت: قطعاً ایران بههیچوجه حاضر نیست که جز درباره برنامه هستهای، پیرامون هیچ موضوع دیگری مذاکره کند. پیششرطهایی که آمریکاییها برای مذاکرات مطرح کردهاند، ابداً برای ما قابل پذیرش نیست؛ چون جمهوری اسلامی حاضر نیست که خودش با دست خودش، خود را در مقابل آمریکا تسلیم کند./فرمانده سنتکام، مسئول تشکیلات تروریستی آمریکا در منطقه غرب آسیا است و آمریکاییها او را به جریان مذاکرات آوردند تا ما را تهدید کنند که اگر شروط آنها را در مذاکره نپذیریم، تهدیدات نظامی خود را عملی خواهند کرد. با توجه به حضور فرمانده سنتکام در جریان مذاکرات مسقط، اگر قرار باشد دور بعدی مذاکرات برگزار شود، ما هم حتماً باید یک فرمانده ارشد نظامی کشورمان را همراه تیم مذاکرهکننده اعزام کنیم. زیرا مذاکرات باید از موضع برابر انجام شود. بنابراین وقتی یک فرد نظامی از طرف آمریکاییها به مذاکرات میآید، باید یک مقام نظامی ایرانی همتراز با او نیز در جلسه شرکت کند.
دیدهبان ایران؛ محمدحسین خودکار: پس از چند هفته اظهارات دوگانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا درباره ایران و مطرح کردن همزمان تهدید نظامی و در عین حال، تأکید بر باز بودن مسیر دیپلماسی توسط او، روز جمعه (۱۷ بهمن) بالاخره نمایندگان ایران و آمریکا با یکدیگر پای میز مذاکره نشستند؛ مذاکراتی که ابتدا قرار بود در استانبول ترکیه برگزار شود و نمایندگان کشورهای منطقه نیز در آن حضور داشته باشند، اما نهایتاً با اصرار ایران، محل گفتوگوها به مسقط، پایتخت عمان تغییر کرد و بهجز وزیر خارجه عمان که نقش میانجی را بین طرفهای ایرانی و آمریکایی داشت، طرف ایرانی حاضر نشد که نمایندگان هیچیک از کشورهای دیگر منطقه در این گفتوگوها حضور داشته باشند.
مذاکره کنندگان ایرانی و رسانههای رسمی داخل کشورمان تأکید کردند که مذاکرات روز جمعه مسقط، بهصورت غیرمستقیم برگزار شده و تبادل پیامها بین طرفین از سوی بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان انجام شده است، اما بعضی رسانههای آمریکایی از جمله پایگاه خبری آکسیوس مدعی شدهاند که حداقل بخشی از مذاکرات بهصورت مستقیم و با دیدار دوجانبه هیأتهای ایرانی و آمریکایی انجام شده است. در هر صورت، ریاست هیأت مذاکرهکننده ایرانی برعهده سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه قرار داشت و او روز جمعه پس از پایان مذاکرات گفت: «شروع خوبی بود. چگونگی ادامه مذاکرات منوط به مشورت با پایتختها است. درباره نفس ادامه مذاکرات تقریباً توافق نظر وجود داشت و قرار شد ادامه یابد.»
در مذاکرات روز جمعه، ریاست هیأت آمریکایی برعهده استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه بود. در تیم آمریکاییها همچنین جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ و برد کوپر، فرمانده سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا در خاورمیانه) نیز حاضر بودند. اتفاقاً حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات مسقط جنجالی شد؛ زیرا اولاً نفس حضور یک فرمانده نظامی در یک گفتوگوی سیاسی، پیام تهدید را به همراه دارد و ثانیاً در سالهای گذشته، نیروی «سنتکام» و همچنین کل «ارتش آمریکا» توسط مجلس شورای اسلامی بهعنوان «سازمانهای تروریستی» معرفی شدهاند.
صرف نظر از ترکیب هیأت مذاکرهکننده آمریکایی، دولت آمریکا در روز جمعه با وجود انجام مذاکره با طرفهای ایرانی، دو اقدام علیه ایران انجام داد. نخست، ساعاتی پس از پایان گفتوگوها، وزارت خزانهداری ایالات متحده اعلام کرد که ۲ فرد، ۱۵ نهاد و ۱۴ کشتی مرتبط با فعالیتهای نفتی و پتروشیمی ایران را به فهرست تحریمهای خود اضافه کرده است. چند ساعت بعد نیز رئیسجمهور آمریکا یک فرمان اجرایی را امضا کرد که براساس آن، تمام کشورهایی که با ایران تجارت کنند، مشمول ۲۵ درصد تعرفه اضافه برای تجارت با آمریکا خواهند شد. اعمال این تحریمها در فضای مذاکراتی شکلگرفته میان دو کشور در حالی انجام میشود که ایالات متحده در هفتههای گذشته تجهیزات نظامی گستردهای از جمله «ناو هواپیمابر آبراهام لینکن» را برای تهدید ایران به منطقه خاورمیانه اعزام کرده است.
موضوع قابل توجه دیگر این است که با وجود ارزیابی نسبتاً مثبت وزیر خارجه ایران از فضای مذاکرات مسقط، مقامات دولت آمریکا همچنان اصرار دارند که گفتوگوها علاوه بر پرونده هستهای کشورمان، باید شامل برنامههای موشکی و منطقهای کشورمان و سایر مسائل مورد اختلاف دو طرف نیز باشد. این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی بارها اعلام کردهاند که بهجز موضوع هستهای حاضر به مذاکره در هیچ مسأله دیگری نیستند. در همان موضوع هستهای نیز رسانههای آمریکایی از جمله وال استریت ژورنال مدعی شدهاند که ایالات متحده خواستار توقف غنیسازی اورانیوم و انتقال ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد ایران به خارج از کشور شده است؛ موضوعی که البته به نوشته این نشریه آمریکایی، مورد قبول طرف ایرانی قرار نگرفته است.
درباره علت شکلگیری مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا در فضای تشدید تنشها میان دو کشور در هفتههای اخیر، جزئیات مباحث مطرحشده در گفتوگوهای مسقط، خواستههای طرف آمریکایی از ایران، اختلافات موجود میان خواستههای دو طرف و علت حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات مسقط، دیدهبان ایران با محمدصالح جوکار، رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها و نماینده یزد در مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرده است.
مشروح گفتوگوی محمدصالح جوکار، نماینده مجلس دوازدهم با دیدهبان ایران را در ادامه میخوانید.
آمریکاییها میخواهند مذاکرات را به مسائل غیرهستهای گسترش دهند
محمدصالح جوکار، رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس درباره مذاکرات ایران و آمریکا به دیدهبان ایران، گفت چند ماه پیش نیز پس از برگزاری دورههای قبلی مذاکرات، بازهم آقای عراقچی مانند روز جمعه، صحبتهایی را درباره مثبت بودن فضای مذاکرات مطرح میکرد. در ابتدای امسال پنج دوره جلسه مذاکرات بین ایران و آمریکا برگزار شد، اما آمریکاییها در مرتبه قبل در حین انجام مذاکرات خباثت به خرج دادند و ابتدا به رژیم صهیونیسیتی اجازه دادند که به کشورمان حمله کند و بعد هم با توجه به این که صهیونیستها در حال شکست خوردن بودند، خود آمریکاییها وارد میدان شدند و به تأسیسات هستهای کشورمان حمله کردند.
نماینده یزد در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: این که پس از پایان مذاکرات روز جمعه، این موضوع مطرح شده است که دو طرف میخواهند به پایتختها بروند و درباره ادامه مذاکرات تصمیمگیری کنند، نشان میدهد که تیمهای شرکتکننده در گفتوگوهای روز جمعه، خودشان تصمیمگیر نیستند و صرفاً پیام پایتختهای خود را منتقل میکنند. به نظر میرسد که آمریکاییها فعلاً قبول کردهاند که درباره موضوع هستهای با ایران گفتوگو کنند، اما آنها قطعاً تلاش خواهند کرد که دامنه گفتوگوها را به مسائل دیگر گسترش دهند. این در حالی است که موضع ایران، صرفاً گفتوگو درباره مسائل هستهای و رفع تحریمها است.
یک دیوار بلند بیاعتمادی نسبت به آمریکا در ایران وجود دارد
جوکار با تأکید بر این که بعید است مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا به نتیجه برسد، گفت: آمریکا امروز خودش را جای سازمان ملل و شورای امنیت نشانده است و برای مسائل جهانی تصمیم میگیرد و عمل میکند و عملکرد آن هم در دنیا کاملاً مشخص است؛ یعنی آمریکا همواره با کشورها و ملتهای دیگر با زور و قلدری مواجه میشود و اکنون هم میخواهد با منطق زور و قدرت در پای میز مذاکرات از ایران امتیاز بگیرد. با توجه به این رویکرد آمریکاییها، احتمالاً این دور از مذاکرات نیز به نتیجه نخواهد رسید؛ یعنی ممکن است چند صباحی گفتوگوهایی انجام شود، اما در نهایت آمریکاییها اعلام کنند که ایرانیها حاضر نبودند به خواستههای ما عمل کنند.
رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس خاطرنشان کرد: ترامپ از همان سال گذشته که مجدداً در آمریکا روی کار آمد، اعلام کرد که موشکهای ایران نباید بُرد بالای ۳۰۰ کیلومتر داشته باشد و همچنین ایران نباید فناوری هستهای داشته باشد و در منطقه هم نباید از جبهه مقاومت حمایت کند. بنابراین با توجه به این پیششرطهای مطرحشده توسط طرف آمریکایی، این که آمریکاییها حاضر بشوند از خواستههای خود کوتاه بیایند و صرفاً درباره مسائل هستهای گفتوگو کنند، جای ابهام دارد. اما در هر صورت، ما هیچ اعتمادی به آمریکاییها نداریم، زیرا میدانیم اعتماد کردن به آمریکا یک خطای راهبردی است و یک دیوار بلند بیاعتمادی نسبت به آمریکاییها در ایران وجود دارد؛ بخصوص که مشاهده میکنیم آنها همچنان با منطق زور با ملت ایران و نظام اسلامی صحبت میکنند. در حالی که آمریکاییها باید بدانند که نمیتوانند با زور و قدرت نمیتوانند با حرکت طوفنده ملتها مقابله کنند.
ایران جز درباره برنامه هستهای، پیرامون هیچ موضوع دیگری مذاکره نخواهد کرد
جوکار در پاسخ به این پرسش که آیا ایران بهجز موضوع هستهای حاضر است که درباره سایر مسائل نیز مذاکره کند، به دیده بان ایران گفت: قطعاً ایران بههیچوجه حاضر نیست که جز درباره برنامه هستهای، پیرامون هیچ موضوع دیگری مذاکره کند. پیششرطهایی که آمریکاییها برای مذاکرات مطرح کردهاند، ابداً برای ما قابل پذیرش نیست؛ چون جمهوری اسلامی حاضر نیست که خودش با دست خودش، خود را در مقابل آمریکا تسلیم کند. البته ما میدانیم که لابی صهیونیستی روی ترامپ و تیم مذاکرهکننده آمریکایی اشراف دارد و حتماً تلاش میکند که موضوعات دیگری را هم پای میز مذاکره بکشاند، اما ایران حتماً طرح مسائل دیگری غیر از مسأله هستهای را نخواهد پذیرفت.
نماینده یزد در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: اکنون در داخل خود آمریکا اختلافات جدی وجود دارد که باعث میشود ترامپ نتواند تصمیماتی بگیرد که افکار عمومی را با خود همراه کند. نظرسنجیهای مختلف نشان داده است که اغلب مردم آمریکا مخالف جنگ هستند، ضمن این که دولت آمریکا همین حالا دچار ضعف و اختلافات داخلی است، بنابراین بعید است که ترامپ بخواهد دست به اقدام نظامی بزند و تلاش میکند که با تداوم رویکرد تهدید، حداکثر امتیازات را در میز مذاکره بگیرد.
ایران بههیچوجه غنیسازی صفر را نخواهد پذیرفت
جوکار به خواستههای مطرحشده توسط آمریکاییها در موضوع هستهای از جمله غنیسازی صفر نیز اشاره کرد و به دیده بان ایران گفت: ایران عضو معاهده NPT است و نظام بینالمللی این مسأله را تأیید کرده که این حق ملت ایران است که غنیسازی انجام دهد و آمریکا هیچ حقی ندارد که از ایران بخواهد غنیسازی اورانیوم را متوقف کند. آمریکا خیال میکند که رئیس تمام دنیا است و باید برای همه کشورها تصمیم بگیرد. دولت آمریکا بهخاطر خودخواهیها و زیادهخواهیهای خود، دچار خطای محاسباتی میشود و خواستههایی را در مذاکرات مطرح میکند که هیچکدام برای ایران پذیرفتنی نیست.
نماینده مجلس دوازدهم یادآور شد: ایران حاضر نیست خواستههایی را از طرف مقابل بپذیرد که منجر به تضعیف دانش هستهای میشود. زیرا این دانش، چیزی نیست که دیگران به ما داده باشند، بلکه ملت ایران و دانشمندان ما، خودشان به آن دست پیدا کردهاند. به همین دلیل، بههیچوجه برای ما قابل قبول نیست که چون آمریکا میخواهد غنیسازی ما به صفر برسد، این موضوع را بپذیریم و حتماً چنین خواستهای را نخواهیم پذیرفت.
آمریکا میخواهد بر تمام انرژی جهان تسلط پیدا کند
جوکار همچنین به تصویب تحریمهای جدید علیه ایران پس از پایان جلسه مذاکرات مسقط نیز اشاره کرد و به دیده بان ایران گفت: در مذاکرات قبلی نیز آمریکاییها این کار را تکرار کردند که در حین انجام گفتوگوها، تحریمها علیه ایران را تشدید کردند. اگر به تجربههای قبلی مذاکرات توجه کنیم، ذهن ما روشن خواهد شد. خواسته اصلی آمریکاییها این نیست که مثلاً اگر ما غنیسازی را کاهش دهیم یا اورانیومهای غنیشده را از کشورمان خارج کنیم و اگر این کارها را انجام دهیم، مشکل آمریکاییها با ما حل خواهد شد. همه این موارد، بحثهای فرعی است و موضوع اصلی این است که آمریکا میخواهد انرژی تمام دنیا را تحت کنترل خودش قرار دهد و از این طریق، بر همه کشورها حتی کشورهای اروپایی فشار وارد کند.
رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها یادآور شد: آمریکا اکنون بخشی از انرژی دنیا را در اختیار دارد، اما با زیادهخواهی به دنبال تسلط بر تمام انرژی جهان است. مثلاً کشورهایی مثل ایران، عراق و برخی دیگر از کشورهای منطقه و جهان، حاضر نیستند که زیر سلطه آمریکا بروند، اما آمریکا میخواهد تمام گلوگاههای انرژی دنیا را در کنترل خودش قرار دهد. بنابراین مباحثی را که آمریکا امروز مطرح میکند و حتی وقتی درخواست مذاکره میدهد، همه در راستای همین سیاست است. به همین دلیل، آمریکاییها همزمان با گفتوگو با مقامات ایرانی، تحریمهای جدیدی را علیه برخی نهادها، شخصیتها و شرکتهای ما تصویب میکنند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: اعمال تحریمهای جدید علیه ایران در حین انجام مذاکرات، نشان میدهد که نباید هیچ اعتمادی به آمریکاییها داشته باشیم. آمریکاییها در هر شرایطی هم از اهرم تحریم و هم از ابزار تهدید استفاده میکنند. اعزام ناوگان آمریکا به منطقه نیز تهدید کهنهای است که رؤسای جمهور قبلی آمریکا نیز از همین ابزار استفاده میکردند؛ یعنی تهدید کردن یک راهبرد اساسی آمریکاییها است که اعضای اتاقهای فکر آمریکاییها که برای دولتها سیاستگذاری میکنند، در این زمینه تصمیم میگیرند و به رؤسای جمهور ابلاغ میکنند و رؤسای جمهور نیز آن را اجرا میکنند. استفاده آمریکاییها از ابزار تهدید، بیشتر برای ایجاد ترس در افکار عمومی است که تا حدی بتوانند در دل مردم ایران احساس تزلزل ایجاد کنند که البته در این راهبرد نیز شکست خواهند خورد.
آمریکاییها با فرستادن فرمانده سنتکام به مذاکرات، میخواستند ایرانیها را مرعوب کنند
جوکار به حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا نیز اشاره کرد و به دیده بان ایران گفت: یکی از ترفندهای آمریکاییها که در جریان مذاکرات روز جمعه بهکار بردند، حضور یک فرمانده نظامی در جریان گفتوگوها بود. آنها با این شگرد میخواستند طرف ایرانی را مرعوب کنند و بگویند با وجود این که مذاکره میکنیم، اما تهدید نظامی هم سر جای خودش قرار دارد. آمریکاییها در شرایط برابر مذاکره نمیکنند و به دنبال این هستند شرایطی را فراهم کنند که از یک برتری در مذاکرات برخوردار باشند؛ بنابراین خواستند با حضور فرمانده سنتکام، این برتری را برای خودشان ایجاد کنند که البته طرف ایرانی، بههیچوجه مرعوب این ترفند آمریکا نمیشود.
نماینده یزد در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: فرمانده سنتکام، مسئول تشکیلات تروریستی آمریکا در منطقه غرب آسیا است و آمریکاییها او را به جریان مذاکرات آوردند تا ما را تهدید کنند که اگر شروط آنها را در مذاکره نپذیریم، تهدیدات نظامی خود را عملی خواهند کرد. البته این روش و این تهدیدات بههیچوجه برای ما قابل قبول نیست و تا کنون در هر نبردی که بین ایران و آمریکا شکل گرفته، جمهوری اسلامی ضرب شست خود را به طرف آمریکایی نشان داده است. از جمله این که بعد از به شهادت رساندن حاج قاسم، مهمترین پایگاه آنها در عراق را مورد هدف قرار دادیم و در جریان جنگ ۱۲روزه نیز پایگاه العدید آمریکاییها در قطر را با موشک زدیم. این در حالی است که تا حالا در دنیا سابقه نداشته است که اگر جایی، آمریکا عملیات نظامی انجام بدهد، پاسخ کوبنده دریافت کند.
ایران زیر بار تهدیدات آمریکا نمیرود، چون به توانمندیهای نظامی خود باور دارد
جوکار با بیان این که ایران زیر بار تهدیدات آمریکا نمیرود، چون به توانمندیهای نظامی خود باور دارد، عنوان کرد: ما علاوه بر توانمندیهایی که در جنگ ۱۲روزه نشان دادیم، امکانات و توانمندیهایی در حوزههای سختافزاری و نرمافزاری داریم که هنوز آمریکاییها و صهیونیستها آن را ندیدهاند و تجربه نکردهاند. بنابراین ما هیچ هراسی از حرکت ناوگان آمریکا در منطقه نداریم، زیرا تاکتیکهایی داریم که اگر اتفاقی رخ دهد، در زمان مناسب از آنها رونمایی خواهیم کرد.
وی در پایان تصریح کرد: با توجه به حضور فرمانده سنتکام در جریان مذاکرات مسقط، اگر قرار باشد دور بعدی مذاکرات برگزار شود، ما هم حتماً باید یک فرمانده ارشد نظامی کشورمان را همراه تیم مذاکرهکننده اعزام کنیم. زیرا مذاکرات باید از موضع برابر انجام شود. بنابراین وقتی یک فرد نظامی از طرف آمریکاییها به مذاکرات میآید، باید یک مقام نظامی ایرانی همتراز با او نیز در جلسه شرکت کند و این، حتماً حق مسلم جمهوری اسلامی است.
منبع: دیدهبان ایران