رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز؛ پای گوشت گاومیش به سفره ایرانی باز شد / کاهش عرضه به دلیل از بین رفتن توان خرید مردم به دلیل گرانی است
منصور پوریان، رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز، درباره آخرین وضعیت این بازار به دیدهبان ایران گفت:در حال حاضر دام مناسبی در کشور وجود دارد و بسیاری از میادین عرضه دام نیز مملو از دام هستند. از سوی دیگر، با ورود به فصل پاییز، در مناطق شمالی و شمالغربی کشور به دلیل کاهش دما، تعدیل گلهها باید در دستور کار قرار گیرد. کاهش عرضه به دلیل از بین رفتن توان خرید مردم به دلیل از بین رفتن توان خرید مردم است. پوریان یکی از دلایل افزایش حجم دام آماده کشتار را عدم خروج بهموقع دام در مقاطع گذشته عنوان کرد و دیده بان ایران گفت: یکی از دلایل کاهش خرید گوشت افزایش قیمت آن است. توان خرید مردم نسبت به گذشته کاهش یافته است. به دلیل شرایط جنگ، بخشی از خروج دام امکانپذیر نشد و دامهایی که قابلیت کشتار داشتند، در زمان مناسب وارد چرخه کشتار نشدند.
دیده بان ایران: بازار گوشت قرمز در ایران طی سالهای اخیر به یکی از حساسترین بخشهای سبد مصرفی خانوار تبدیل شده است؛ بازاری که همزمان از هزینههای تولید، قیمت نهادههای دامی، وضعیت دامداریها، واردات، نرخ ارز و قدرت خرید مصرفکنندگان تاثیر میپذیرد.
افزایش هزینه تمامشده تولید از یک سو و کاهش توان خرید خانوار از سوی دیگر، معادله بازار گوشت قرمز را پیچیده کرده است. در چنین شرایطی حتی زمانی که عرضه دام در سطح مناسبی قرار دارد، قیمتها همچنان میتواند در سطوحی باشد که بخش قابل توجهی از خانوارها را به کاهش مصرف گوشت قرمز یا جایگزینی آن با منابع پروتئینی ارزانتر وادار کند.
در همین زمینه، منصور پوریان، رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز، درباره آخرین وضعیت این بازار به دیدهبان ایران گفت: برای بررسی شرایط بازار گوشت باید مجموعهای از عوامل را در کنار یکدیگر در نظر گرفت. در شرایط فعلی، نهتنها بازار گوشت، بلکه بسیاری از بازارهای کشاورزی و غیرکشاورزی تحت تاثیر شوکها و موجهای مختلف قیمتی قرار دارند و متاسفانه این شوکها بیش از همه در قیمت کالاهای اساسی و مهمی مانند گوشت نمایان میشوند.
منصور پوریان، رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز، درباره آخرین وضعیت این بازار به دیدهبان ایران گفت: با این حال، در بخش تامین و ذخایر تغییر قابل توجهی ایجاد نشده و وضعیت عرضه دام نیز تفاوت محسوسی با گذشته ندارد. حتی در برخی مقاطع میزان عرضه دام بیش از نیاز بازار بوده و دام در میادین عرضه شده است. میزان دام آماده کشتار نیز در شرایط نسبتا مناسبی قرار دارد.
کاهش قیمت دام در هفتههای گذشته
پوریان با اشاره به وضعیت دام سبک اظهار کرد: حدود یک ماه پیش شاهد کاهش قیمت در این بخش بودیم و قیمت بره نر کشتاری حتی به محدوده ۶۰۰ هزار تومان رسید. در سایر اقلام دام سبک از جمله میش، قوچ، بز و بزغاله نیز روند قیمتها کاهشی بود. در بخش دام سنگین و گوساله نیز شرایط مشابهی مشاهده شد.
رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز با اشاره به وضعیت نهادههای دامی ادامه داد: در بخش تولید علوفه داخلی رشد قابل توجهی اتفاق افتاده است. برای نمونه، تولید داخلی یونجه افزایش یافته و حتی در برخی مناطق به دلیل حجم بالای تولید، موضوع صادرات علوفه نیز مطرح شده است.
افزایش قیمت گوشت؛ واقعیت بازار یا شوک روانی؟
پوریان معتقد است بخشی از افزایش قیمتهای اخیر در بازار گوشت، بیش از آنکه ناشی از تغییر واقعی در میزان عرضه و تقاضا باشد، تحت تاثیر فضای روانی بازار قرار دارد.
وی گفت: در روزهای اخیر تغییراتی در بازار ایجاد شده که بخش مهمی از آن بیشتر جنبه روانی دارد تا واقعی. میزان کشتار و عرضه دام با نیاز بازار تناسب دارد و حتی در برخی مقاطع میزان دام آماده کشتار بالاست.
وی تاکید کرد: قیمتهایی که اکنون در بازار مشاهده میشود، در مواردی بیشتر جنبه مصنوعی دارد تا واقعی و به نظر میرسد برخی افراد به این شرایط دامن میزنند. تولید کشور در وضعیت مناسبی قرار دارد و میزان دام و ذخایر به اندازهای است که نباید اجازه دهد افزایشهای شدید و غیرواقعی در قیمت دام و گوشت رخ دهد.
انباشت دام آماده کشتار؛ چالش جدید دامداران
رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز با اشاره به وضعیت دامداریها اظهار کرد: در حال حاضر دام مناسبی در کشور وجود دارد و بسیاری از میادین عرضه دام نیز مملو از دام هستند. از سوی دیگر، با ورود به فصل پاییز، در مناطق شمالی و شمالغربی کشور به دلیل کاهش دما، تعدیل گلهها باید در دستور کار قرار گیرد. کاهش عرضه به دلیل از بین رفتن توان خرید مردم به دلیل گرانی است
وی افزود: در مناطق جنوب و جنوبغرب کشور نیز پرواربندیها در حال شکلگیری است و کاهش گلهها باید انجام شود. بنابراین از منظر تولید، شرایط کشور مناسب است.
پوریان ادامه داد: طی هفتههای گذشته دو جلسه بزرگ در این زمینه برگزار شده و بر اساس بررسیهای انجامشده، میزان دامی که قرار است در پاییز، بهویژه در بخش دام سنگین و گاومیش، وارد چرخه کشتار شود، قابل توجه است.
به گفته وی، این دام باید بهگونهای مدیریت شود که در زمان مناسب کشتار شده و در صورت نیاز، از طریق ذخیرهسازی یا خرید تضمینی، از زیان دامداران جلوگیری شود. ادامه نگهداری طولانیمدت دام آماده کشتار در دامداریها میتواند هزینههای تولید را افزایش داده و فشار بیشتری بر دامدار وارد کند.
چرا دامهای آماده کشتار در دامداریها باقی ماندند؟
پوریان یکی از دلایل افزایش حجم دام آماده کشتار را عدم خروج بهموقع دام در مقاطع گذشته عنوان کرد و دیده بان ایران گفت: یکی از دلایل کاهش خرید گوشت افزایش قیمت آن است. توان خرید مردم نسبت به گذشته کاهش یافته است. به دلیل شرایط جنگ، بخشی از خروج دام امکانپذیر نشد و دامهایی که قابلیت کشتار داشتند، در زمان مناسب وارد چرخه کشتار نشدند.
وی افزود: اکنون بخشی از این دامها به یک معضل تبدیل شدهاند. برای نمونه، دامهای نر و قوچهایی که از سن مناسب کشتار عبور کردهاند، شرایط متفاوتی نسبت به برههای دارای وزن مناسب دارند و قیمت آنها نیز کاهش یافته است.
وی ادامه داد: در بخش دام سنگین نیز وضعیت مشابهی وجود دارد و برای دامهایی که اکنون آماده کشتار هستند، باید برنامهریزی مناسبی انجام شود تا ضمن جلوگیری از افزایش هزینه نگهداری، دامدار نیز متضرر نشود.
گاومیش؛ ظرفیت کمتر دیدهشده در بازار گوشت ایران
رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز در ادامه با اشاره به ظرفیتهای موجود در حوزه پرورش گاومیش گفت: گاومیش در گروه دامهای سنگین قرار میگیرد و از نظر شرایط پرورش تفاوتهایی با گوساله دارد. این دام به دلیل شرایط بدنی خود به خنکی نیاز دارد، اما در مناطق گرم کشور مقاومت بسیار خوبی از خود نشان میدهد.
وی افزود: زیستگاه اصلی گاومیش در بخشهایی از ایران، از جمله خوزستان، بوده است. این دام در برابر گرما مقاوم است و گوشت آن نیز از کیفیت مناسبی برخوردار است. در بسیاری از کشورها نیز گوشت گاومیش مصرف میشود و هند و پاکستان از جمله کشورهای مهم در این زمینه هستند.
پوریان اظهار کرد: در حال حاضر بخشی از نیاز کشور به گوشت گاومیش از این کشورها تامین میشود. در گذشته این دیدگاه وجود داشت که گوشت گاومیش بیشتر برای مصارف صنعتی مناسب است، اما بررسیها نشان داده که این نوع گوشت میتواند در مصارف خانوار نیز مورد استفاده قرار گیرد.
پیشبینی تولید ۱۳۰ هزار تن گوشت گاومیش
پوریان درباره ظرفیت تولید داخلی گاومیش گفت: کشور از ظرفیت مناسبی برای توسعه پرورش این دام برخوردار است و گاومیش با ساختار تولید داخلی نیز هماهنگی دارد. این دام میتواند از علوفه تولید داخل استفاده کند و در برابر برخی بیماریها نیز مقاومت بیشتری نسبت به بعضی دامهای دیگر دارد.
وی افزود: در حال حاضر پرواربندی گاومیش در مناطق مختلف کشور در حال توسعه است و در استانهایی مانند خوزستان، فارس، ایلام و لرستان، دامداران به سمت پرورش و پرواربندی این دام حرکت کردهاند.
به گفته وی، دوره پرواربندی گاومیش کوتاهتر است، مقاومت بالایی دارد و از نظر میزان گوشتگیری نیز ظرفیت مناسبی نشان میدهد. به همین دلیل میتواند به یکی از اقلام سبد پروتئینی کشور تبدیل شده و بخشی از نیاز بازار را تامین کند.
رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز اظهار کرد: بر اساس پیشبینیها، امسال نزدیک به ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تن گوشت گاومیش در کشور استحصال خواهد شد. این میزان تولید قابل توجه است و در سالهای گذشته چنین حجمی از تولید مشاهده نشده است.
توسعه علوفه داخلی؛ کلید کاهش هزینه تولید
پوریان با اشاره به روند توسعه تولید علوفه در داخل کشور گفت: در زمینه تولید علوفه داخلی، بهویژه در جنوب کشور، اتفاقات مثبتی رخ داده است. برای نمونه، در خوزستان حدود ۸ تا ۹ هزار هکتار و حتی بر اساس برخی برآوردها نزدیک به ۱۰ هزار هکتار از اراضی زیر کشت علوفه قرار گرفته است.
وی افزود: این میزان تولید رقم قابل توجهی است و استانهای دیگر نیز در این مسیر حرکت میکنند. توسعه تولید علوفه داخلی و کاهش هزینه تامین آن میتواند زمینه استفاده گستردهتر از علوفه داخلی در پرواربندی دام سنگین را فراهم کند.
رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز تاکید کرد: وابستگی به نهادههای وارداتی همواره یکی از مشکلات اصلی بخش تولید بوده است. بنابراین باید سیاستگذاریها به سمت توسعه تولید علوفه پایه در داخل کشور حرکت کند؛ چراکه هزینه تولید آن در مقایسه با علوفه وارداتی پایینتر است.
وی ادامه داد: در سالهای گذشته، پایین بودن قیمت نهادههای وارداتی باعث شده بود تولید علوفه داخلی جذابیت اقتصادی کافی برای تولیدکنندگان نداشته باشد و دامداران تمایل چندانی به سرمایهگذاری در این حوزه نداشته باشند. با این حال، افزایش قیمت نهادههای وارداتی موجب شده تولید داخلی علوفه توسعه پیدا کند؛ روندی که در صورت تداوم میتواند به کاهش هزینه تمامشده تولید گوشت کمک کند.
قیمت گاومیش زنده در بازار
پوریان درباره قیمت دام زنده گاومیش نیز گفت: گاومیش نر درجه یک با وزن حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ کیلوگرم، در محدوده ۴۸۰ تا ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم به صورت زنده معامله میشود.
وی افزود: گوشت گاومیش از نظر ویژگیهای کیفی، محصول مناسبی است و میتواند در کنار گوشت گوساله در سبد مصرفی خانوار قرار گیرد.
کاهش هزینه تولید؛ مسیر اصلی تنظیم بازار گوشت
رئیس شورای تامینکنندگان گوشت قرمز در پایان تاکید کرد: سیاست اصلی در بازار گوشت باید بر کاهش هزینههای تولید متمرکز باشد. یکی از مهمترین راهکارها در این زمینه، توسعه کشت و تولید علوفه در داخل کشور است.
به گفته وی، توسعه تولید علوفه داخلی میتواند وابستگی به نهادههای وارداتی را کاهش دهد و از این طریق، هزینه تولید دام و گوشت قرمز را مدیریت کند. در کنار آن، ساماندهی دامهای آماده کشتار، استفاده از ظرفیت خرید تضمینی و ذخیرهسازی در زمان مناسب و توسعه ظرفیت پرورش دامهایی مانند گاومیش میتواند به تعادل بیشتر بازار و کاهش فشار هزینهای بر تولیدکنندگان و مصرفکنندگان کمک کند.
در مجموع، اگرچه وضعیت تولید و عرضه دام در کشور از نگاه فعالان این حوزه مناسب ارزیابی میشود، اما بازار گوشت همچنان تحت تاثیر عوامل روانی، هزینههای تولید، شرایط اقتصادی خانوار و نحوه مدیریت عرضه قرار دارد. به همین دلیل، عبور از نوسانات قیمتی صرفا با افزایش عرضه امکانپذیر نیست و نیازمند سیاستی منسجم برای کاهش هزینه تولید، مدیریت دام آماده کشتار و تقویت زنجیره تامین از مزرعه تا سفره است.
منبع: سایت دیده بان ایران