تاثیر صدای درونی ذهن بر فعالیت مغز

به گزارش سایت دیدبان ایران؛ بسیاری از افراد در ذهن خود با خویشتن صحبت می‌کنند. این صدای درونی ممکن است شبیه صحبت‌ کردن معمولی بدون تولید صدا به نظر برسد، اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد که این دو فرایند از نظر واکنش‌های فیزیولوژیک تفاوت دارند.

پژوهشگران در سه آزمایش دریافتند که مردمک چشم داوطلبان هنگام شمارش با صدای بلند گشاد می‌شود، درحالی‌که هنگام شمارش ذهنی، مردمک‌ها کوچک‌تر می‌مانند و در شمارش‌های ساده حتی از اندازه طبیعی در حالت استراحت نیز کوچک‌تر می‌شوند.

تفاوت صحبت‌کردن با صدای بلند و گفت‌وگوی درونی

مردمک چشم معمولا با افزایش هوشیاری و فعالیت مغز گشاد می‌شود و دانشمندان این مورد را «برانگیختگی» می‌نامند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد، صدای درونی صرفا شکل کم‌صداتری از صحبت‌ کردن نیست، بلکه با سطح پایین‌تری از برانگیختگی مغز همراه است. اگر این الگو در انواع دیگر گفت‌وگوی درونی نیز مشاهده شود، ممکن است توضیح دهد که چرا صحبت‌ کردن ذهنی با خود می‌تواند به حفظ تمرکز و آرامش کمک کند، بااین‌حال، پژوهشگران تاکنون فقط شمارش ذهنی را بررسی کرده‌اند.

مردمک چشم فقط به تغییرات نور واکنش نشان نمی‌دهد، بلکه هنگام افزایش فعالیت ذهنی نیز گشاد می‌شود. روان‌شناسان از دهه ۱۹۶۰ میلادی از اندازه مردمک برای بررسی میزان تلاش ذهنی استفاده کرده‌اند. اندازه مردمک همچنین با فعالیت گروه‌های کوچکی از سلول‌های مغزی تغییر می‌کند که در تنظیم سطح هوشیاری سایر بخش‌های مغز نقش دارند.

تصویربرداری‌های مغزی پیشین نشان داده‌اند که صحبت‌ کردن ذهنی و صحبت‌ کردن با صدای بلند از بسیاری نواحی زبانی مشترک استفاده می‌کنند، با این‌ حال، پیش از این مشخص نبود که آیا این دو فعالیت با سطح یکسانی از برانگیختگی مغز همراه هستند یا خیر.

اندازه‌گیری مردمک چشم می‌تواند به بررسی این تفاوت کمک کند. از آنجا که صحبت‌ کردن با صدای بلند با حرکت دهان و قفسه سینه همراه و ممکن است در ثبت فعالیت مغز اختلال ایجاد کند، ردیاب چشمی نصب‌ شده روی نمایشگر امکان اندازه‌گیری واکنش مردمک را حتی هنگام صحبت‌ کردن فراهم می‌کند.

۳ آزمایش برای بررسی شمارش ذهنی

شرکت‌کنندگان در برابر یک صفحه خاکستری ساده نشستند و دستگاه ردیابی چشم، اندازه مردمک آنان را ۶۰ بار در ثانیه اندازه‌گیری کرد. سپس با نمایش یک پیکان، از آنان خواسته شد یکی از این سه فعالیت را انجام دهند، به هیچ چیز فکر نکنند، با صدای بلند بشمارند یا در ذهن خود بشمارند. در این آزمایش‌ها فقط پیکان حرکت می‌کرد و میزان نوری که به چشم شرکت‌کنندگان می‌رسید ثابت بود.

در آزمایش نخست، ۲۳ نفر از یک به بالا شروع به شمارش کردند. در آزمایش دوم، ۲۷ نفر از عبارت‌های ژاپنی استفاده کردند که در آن‌ها شکل واژه شمارشی تغییر می‌کند. در آزمایش سوم، ۳۰ نفر اعداد را با گام‌های دوتایی، سه‌تایی یا چهارتایی افزایش دادند. این کار مستلزم آن بود که آخرین عدد را در ذهن نگه دارند و هر بار عدد مشخصی به آن اضافه کنند.

از آنجا که پژوهشگران نمی‌توانستند به‌طور مستقیم مشاهده کنند افراد تا چه عددی در ذهن خود شمرده‌اند، از هر شرکت‌کننده خواستند آخرین عددی را که به خاطر داشت اعلام کند. افرادی که با صدای بلند سریع‌تر می‌شمردند، معمولا در شمارش ذهنی نیز سرعت بیشتری داشتند که نشان می‌دهد آنان واقعا وظیفه شمارش ذهنی را انجام داده‌اند.

در هر سه آزمایش، شمارش با صدای بلند باعث گشاد شدن مردمک چشم شرکت‌کنندگان شد. به این ترتیب، شمارش با صدای بلند هنگام انجام محاسبات ذهنی می‌تواند واکنشی در مردمک ایجاد کند که از نظر اندازه به واکنش مشاهده‌ شده هنگام فعالیت بدنی شدید شباهت دارد.

پژوهشگران احتمال می‌دهند که صحبت‌ کردن با صدای بلند به انجام همزمان چند فعالیت از جمله حرکت‌ دادن لب‌ها و زبان، تنظیم تنفس و شنیدن صدای خود نیاز دارد. این فرایندها ممکن است سطح برانگیختگی مغز را افزایش دهند.

پژوهشگران انتظار داشتند شمارش ذهنی نیز مانند شمارش با صدای بلند باعث گشادشدن مردمک شود، اما نتایج متفاوت بود.  در شمارش‌های ساده، مردمک چشم شرکت‌کنندگان کوچک‌تر از اندازه آن در حالت استراحت شد و حتی نسبت به زمانی که تلاش می‌کردند به هیچ چیز فکر نکنند، کوچک‌تر بود.

در آزمایش مربوط به عبارت‌های شمارشی ژاپنی، شمارش ذهنی تفاوت مشخصی در اندازه مردمک نسبت به حالت استراحت ایجاد نکرد. فقط هنگام شمارش گام‌به‌گام، اندازه مردمک در شمارش ذهنی افزایش یافت، اما این افزایش همچنان کمتر از زمانی بود که شرکت‌کنندگان با صدای بلند می‌شمردند.

پژوهشگران معتقدند سطح برانگیختگی مغز هنگام گفت‌وگوی درونی ممکن است بیشتر به میزان دشواری فعالیت ذهنی بستگی داشته باشد تا اینکه به پیچیدگی واژه‌ها مرتبط باشد. به عبارت دیگر، دشوارتر بودن واژه‌ها به‌تنهایی باعث گشاد شدن مردمک نشد، اما نیاز به نگه‌داشتن اعداد در ذهن و افزودن پیاپی آن‌ها چنین اثری داشت.

گفت‌وگوی درونی چه تاثیری بر آرامش و تمرکز دارد؟

پژوهشگران بر این باورند که تفاوت در سطح برانگیختگی مغز هنگام صحبت‌ کردن ذهنی و صحبت‌ کردن با صدای بلند ممکن است در زندگی روزمره اهمیت داشته باشد.

شمارش ذهنی همچنین می‌تواند راهکاری برای آرام‌ شدن پیش از خواب باشد. با این‌ حال، گفت‌وگوی درونی با برانگیختگی کمتر ممکن است جنبه منفی نیز داشته باشد. این وضعیت می‌تواند به تکرار افکار ناخوشایند و نگرانی‌ها در ذهن کمک کند که نشخوار فکری نامیده می‌شود.

در مقابل، صحبت‌ کردن با صدای بلند نیز ممکن است مزایایی داشته باشد. در پژوهشی دیگر، پژوهشگران دریافتند گشاد شدن مردمک هنگام بلندخوانی با به‌ خاطر سپردن بهتر واژه‌های خوانده‌ شده ارتباط دارد.

آنان اظهار کردند: شمارش، شکل محدودی از گفت‌وگوی درونی است. این فعالیت تکراری است و بار عاطفی چندانی ندارد. درحالی‌که صدای درونی افراد در زندگی روزمره ممکن است شامل مرور خاطرات، ارزیابی اتفاقات گذشته یا گفت‌وگوهای خیالی با دیگران باشد.

بر اساس گزارش ارث، پژوهشگران پیش‌بینی کردند، در گفت‌وگوی درونی طبیعی‌تر، اندازه مردمک با میزان دشواری فعالیت ذهنی افزایش و کاهش یابد. از آنجا که اندازه‌گیری مردمک به پاسخ کلامی نیاز ندارد، این روش ممکن است برای بررسی فعالیت ذهنی کودکان نیز مفید باشد. همین گروه پژوهشی پیش‌تر توانسته بود شمارش ذهنی را در کودکان سه تا ۶ ساله اندازه‌گیری کند.

آنان معتقدند که بررسی واکنش مردمک می‌تواند به درک بهتر چگونگی تبدیل گفتار با صدای بلند به گفتار درونی در دوران رشد کمک کند.

نتایج کامل این پژوهش در نشریه علمی iScience منتشر شده است.